II SA/Go 182/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Trzecki, Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek (spr.), Asesor WSA Michał Ruszyński, Protokolant asystent sędziego Krzysztof Rogalski, po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2008 r. na rozprawie sprawy ze skargi [...] na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej p o s t a n w i a : zawiesić postępowanie. Decyzją [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w D. ( dalej jako: PPIS ) , działając na podstawie art. 104 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeksu postępowania administracyjnego ( tekst jednolity: Dz. U. z 2000 roku, Nr 98, poz. 1071 ze zm. - dalej jako Kpa ) , art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 roku o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tekst jednolity: Dz. U. z 2006 roku, Nr 122,poz. 851 ze zm. ) w związku z § 8 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 roku w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach ( Dz. U. z 2002 roku, Nr 132, poz. 1115 - dalej jako: rozporządzenie ) orzekł, iż brak jest podstaw do rozpoznania u wnioskodawcy Z.C. choroby zawodowej -obustronnego trwałego ubytku słuchu typu ślimakowego spowodowanego hałasem, wyrażonego podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym , obliczonym jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1, 2, 3 kHz - wymienionego w póz. 21 wykazu chorób zawodowych określonych w/w rozporządzeniu. W uzasadnieniu organ l instancji wskazał, iż w oparciu o orzeczenie lekarskie nr [...] Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w G. o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej oraz na podstawie orzeczenia nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej wydanego przez Instytut Medycyny Pracy w Łodzi nadesłanego 26 stycznia 2007 roku organ wydał w dniu 21 lutego 2007 roku o braku podstaw do stwierdzenia u wnioskodawcy choroby zawodowej, która została uchylona przez organ II instancji. PPIS przedstawiając przebieg ponownie przeprowadzonego postępowania administracyjnego w sprawie i zgromadzone dowody w jego toku dowody wskazał w szczególności na uzyskaną w wyniku polecenia WOMP opinię lekarską lekarza otolaryngologa- specjalisty audiologa stwierdzającą stan audiologiczny Z.C. stwierdzającą, iż badany nie spełnia kryteriów do orzeczenia choroby zawodowej. Sygn. akt II SA /Go 182/08 W odwołaniu od tej decyzji Z. C. domagał się jej zmiany i stwierdzenia choroby zawodowej. W uzasadnieniu wywodził, iż jest ona niezgodna ze stanem faktycznym bowiem przez 30 lat pracował w warunkach przekraczających dopuszczalne normy hałasu przy rozładunku wagonów, jako kierowca ciągnika i ostatnio przez 10 lat jako kierowca autobusu. Kwestionował rzetelność pomiaru hałasu przeprowadzonego jego zdaniem w warunkach niż te w jakich on wykonywał pracę kierowcy autobusu. Rozpoznając odwołanie Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w G. ( dalej jako: PWIS ), działając na podstawi art. 138 § 1 pkt 1 Kpa oraz § 2 ust. 1 i § 8 ust.1 rozporządzenia, decyzją [...] utrzymał w mocy zaskarżony akt. Przedstawiając przebieg postępowania w sprawie organ II instancji zważył, iż zgodnie z przepisem § 2 ust. 1 rozporządzenia za choroby zawodowe uważa się choroby zawodowe określone w wykazie stanowiącym załącznik do rozporządzenia jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem iż choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy lub w związku ze sposobem wykonywania pracy zwanych narażeniem zawodowym. Wywiódł, iż zgodnie z § 8 ust 1 rozporządzenia właściwy państwowy inspektor sanitarny wydaje decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej lub o braku podstaw do jej stwierdzenia na podstawie materiału dowodowego a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim o rozpoznaniu choroby zawodowej lub o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej oraz oceny narażenia zawodowego pracownika. Wskazał, iż organy inspekcji zawodowej mogą stwierdzić istnienie choroby zawodowej jedynie w wypadku łącznego spełnienia dwóch przesłanek tj. orzeczenia lekarskiego rozpoznającego chorobę zawodową i wyników dochodzenia epidemiologicznego wskazującego na istnienie związku przyczynowego między rozpoznaną chorobą a warunkami pracy. PWIS wskazał iż w rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w G. oraz Instytut Medycyny Pracy w Łodzi wydały orzeczenia o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej . Z obu orzeczeń lekarskich uzupełnionych opinią lekarza audiologa wynika, iż okolicznością wykluczającą stwierdzenie choroby zawodowej u Z.C. było stwierdzenie w 2003 roku nagłej utraty słuchu w uchu prawym i towarzyszące temu zawroty głowy oraz pogarszanie się słuchu w uchu Sygn. akt II SA/Go 182/08 lewym po zaprzestaniu pracy zawodowej w 2005 roku. Organ II instancji uznał za wiarygodne stanowisko wyrażone przez Instytut Medycyny Pracy w Łodzi oraz specjalistę otolaryngologa- audiologa dynamika niedosłuchu wyraźnie odmienna dla ucha prawego ( głuchota ) i niedosłuch ucha lewego ( 43,3 dB do50 dB ) , postępujący niedosłuch ucha lewego po zaprzestani narażenia przemawiają za tym, że niedosłuch u Z.C. ma przyczynę inną niż zawodowa. Za przekonywujący uznał również wywód iż hałas nie uszkadza narządu równowagi i nie powoduje zawrotów głowy co miało miejsce w 2003 roku. W ocenie organu odwoławczego w rozpoznawanej sprawie nie ustalono związku schorzenia z warunkami pracy a wykazano, iż przyczyną choroby są czynniki pozazawodowe. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Z. C. wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji i stwierdzenie u niego choroby zawodowej w postaci obustronnego trwałego ubytku słuchu typu ślimakowego spowodowanego warunkami pracy. W uzasadnieniu wywodził, iż decyzja utrzymująca w mocy orzeczenie organu l instancji jest niezgodne ze stanem faktycznym i prawnym . Wskazywał iż podczas pobytu w szpitalu skarżył się na ból głowy i miał wykonane badanie rezonansu w wyniku którego nie stwierdzono żadnych innych schorzeń zatem nieuzasadnione jest wykluczenie w niego choroby zawodowej na podstawie orzeczenia Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy stwierdzającego całkowitą głuchotę ucha prawego powstałą nagle. Podkreślał ponownie, iż przez 30 lat pracował w warunkach przekraczających dopuszczalne normy hałasu, co świadczy bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, iż jego głuchota nie powstała nagle, ale schorzenie słuchu jest spowodowane warunkami pracy . W odpowiedzi na skargę PWIS wniósł o jej oddalenie wywodząc jak w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie zaszły podstawy do zawieszenia postępowania. Zgodnie z przepisem art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2002, Sygn. akt II SA /Go 182/08 Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej powołana jako ppsa ) sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia czy schorzenie słuchu występujące u skarżącego może być zakwalifikowane jako choroba zawodowa. W przedmiotowej sprawie podstawą materialnoprawną orzeczeń organów obu instancji o braku podstaw do rozpoznania u skarżącego choroby zawodowej były przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 roku w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach. Kwestia zgodności z Konstytucją RP wskazanego aktu prawnego i art. 237 § 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 roku - Kodeks Pracy ( Dz. U. z 1998 roku, Nr 21 poz. 94 ze zm. )tj przepisu na podstawie którego wydano powołane rozporządzenie, stała się przedmiotem pytania prawnego skierowanego postanowieniem z dnia 6 lutego 2007 roku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w sprawie III SA/Kr 125/06. Sąd ten wystąpił do Trybunału Konstytucyjnego o stwierdzenie czy wskazany akt i przepis Kodeksu pracy zgodne są z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP ( sygnatura sprawy w Trybunale Konstytucyjnym P 23/07 ). Zasadnicze wątpliwości sądu pytającego co do zgodności wskazanych norm z Konstytucją dotyczą charakteru prawnego delegacji ustawowej do wydania rozporządzenia zawartej w art. 273 § 1 pkt 2 i 3 Kodeksu pracy, co ma wpływ na konstytucyjność wydanego na jej podstawie rozporządzenia. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela wskazane wyżej wątpliwości sądu pytającego. Zdaniem Sądu, wypowiedzenie się przez Trybunał Konstytucyjny w przedmiocie konstytucyjności wskazanych norm mieć będzie znaczenie dla rozstrzygnięcia jakie zapadnie w niniejszej sprawie. Wskazać bowiem należy, iż w przypadku uznania niekonstytucyjności wskazanego przepisu i rozporządzenia, stanowiącego podstawę prawną zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej stworzy sytuację umożliwiającą sądowi orzekającemu odstąpienie od zasad wyznaczonych przez reguły określające moment ( datę ) na który ustala się stan prawny stanowiący podstawę oceny legalności zaskarżonej decyzji. Oznacza to, iż Sygn. akt II SA /Go 182/08 skutkiem uznania przez Trybunał Konstytucyjny niekonstytucyjności przepisów stanowiących podstawę prawną badanych decyzji może być uchylenie zaskarżonych decyzji jako wydanych w warunkach uzasadniających wznowienie postępowania ( art. 145a Kpa w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ppsa ). Uznanie niekonstytucyjności rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 roku może zmienić stan prawny w jakim powinno nastąpić rozstrzygnięcie sprawy bo spowodować pozostanie w systemie prawnym poprzednio obowiązującego rozporządzenia. Wskazania bowiem wymaga, iż kwestionowane rozporządzenie z dnia 30 lipca 2002 roku uchyliło rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 roku w sprawie chorób zawodowych ( Dz. U. Nr 65, poz. 294 i z 1989 r. Nr 61, poz. 364 ). W obecnie obowiązującym rozporządzeniu jedyną chorobą zawodową narządu słuchu jest schorzenie wskazane pod póz. 21 wykazu chorób zawodowych tj. obustronny trwały ubytek słuchu typu ślimakowego spowodowany hałasem, wyrażony podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczonym jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1, 2, 3 kHz z zastrzeżeniem, 2-letniego okresu w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia narażenia zawodowego. W okresie obowiązywania rozporządzenia z dnia z dnia 18 listopada 1983 roku w sprawie chorób zawodowych za chorobę zawodową uznane było schorzenie słuchu określone jako uszkodzenie słuchu wywołane działaniem hałasu ( póz. 15 wykazu chorób zawodowych -stanowiącego załącznik do wskazanego rozporządzenia ). Porównanie obu regulacji wskazuje, iż istnieje zasadnicza różnica między przepisami wskazanych aktów w zakresie dotyczącym kwalifikacji ubytku słuchu jako choroby zawodowej. O ile bowiem w rozporządzeniu z 18 listopada 1983 roku wymienia się jako chorobę zawodową uszkodzenie słuchu wywołane hałasem bez bliższego określenia rozmiaru ubytku słuchu i charakteru uszkodzenia narządu słuchu, to aktualnie obowiązujące rozporządzenie znacznie zaostrza kryteria diagnostyczne rozpoznania niedosłuchu jako choroby zawodowej ( ubytek obustronny, trwały typu ślimakowego spowodowany hałasem, wyrażony podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczonym jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1, 2, 3 kHz ). Sygn. akt II SA /Go 182/08 Mając na względzie wskazane okoliczności Sąd uznał za konieczne zawieszenie postępowania w przedmiotowej sprawie do czasu udzielenia odpowiedzi przez Trybunał Konstytucyjny na pytania zadane w sprawie III SA/Kr 125/06 (P 23/07).