II SA/Go 197/13

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. – Jarosław Piątek po rozpoznaniu w dniu 22 sierpnia 2013 r. w Gorzowie Wlkp. na posiedzeniu niejawnym wniosku R.B. o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Komendanta Oddziału Straży Granicznej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wwóz odpadów na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej bez wymaganego zezwolenia p o s t a n a w i a : odmówić przyznania prawa pomocy. ` Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. wyrokiem z dnia 9 maja 2013r. oddalił skargę R.B. na decyzję Komendanta Oddziału Straży Granicznej z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wwóz odpadów na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej bez wymaganego zezwolenia. Dnia 4 lipca 2013 r. wpłynęła do sądu skarga kasacyjna sporządzona przez pełnomocnika skarżącego wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (formularz PPF wpłynął do sądu 31 lipca 2013 r. ). W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że wychowuje samotnie dwoje małoletnich dzieci. R.B. oświadczył, że jest rolnikiem. Na podstawie zarządzenia referendarza sądowego z dnia 1 sierpnia 2013 r. pełnomocnik skarżącego został wezwany do podpisania formularza PPF oraz uzupełnienia w terminie 7 dni złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, poprzez: 1. przedłożenie wyciągów z wszystkich posiadanych przez skarżącego rachunków bankowych za okres ostatnich trzech miesięcy, 2. złożenie oświadczenia o wysokości miesięcznego dochodu, 3. złożenie oświadczenia odnośnie otrzymanych dopłat z tytułu posiadania nieruchomości rolnej. W przypadku uzyskiwania dopłat należy przedłożyć decyzję w przedmiocie przyznania dopłat z ostatniego roku. 4. przedłożenie rachunków potwierdzających ponoszone koszty związane z utrzymaniem mieszkania (domu), 5. przedłożenie rachunków potwierdzających ewentualnie ponoszone koszty zakupu leków (leczenia). Dnia 16 sierpnia 2013 r. wpłynął do sądu podpisany przez skarżącego formularz PPF. Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej zwanej p.p.s.a.), prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Instytucja pomocy prawnej jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez same strony. Celem przyznania prawa pomocy jest zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść, miedzy innymi kosztów sądowych (wpisu) czy kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Ciężar dowodu co do wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na podmiocie występującym z takim żądaniem, co jednoznacznie wynika z treści przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Należy wskazać, że wniosek o przyznanie prawa pomocy nie został uzupełniony zgodnie z wezwaniem. W nadesłanym formularzu PPF skarżący podał, iż jego miesięczny dochód wynosi 1.500 zł (netto) oraz przedstawił ponoszone opłaty (energia elektryczna – 300 zł, woda – 100 zł, żywność, odzież, przybory szkolne – 1.100 zł). Pełnomocnik nie przedłożył jednak istotnych dokumentów dotyczących sytuacji materialnej skarżącego (wyciągów z rachunków bankowych, rachunków obrazujących ponoszone koszty utrzymania domu). Z nadesłanego formularza PPF nie wynika również czy skarżący otrzymał dopłaty z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego. Tym samym nie jest możliwe dokonanie wszechstronnej analizy sytuacji majątkowej skarżącego. Należy podnieść, że wykazać oznacza dowieść, udokumentować czy udowodnić, a nie jedynie oznajmić czy poinformować (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 września 2011 r., I FZ 189/11, LEX nr 948866). W orzecznictwie wskazuje się, że prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionych (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2010 r., I OZ 819/10, LEX nr 742076). Należy zauważyć, że wpis od skargi kasacyjnej nie jest wysoki, wynosi bowiem 200 zł (§ 3 w zw. z § 1 pkt 1 Rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Nie bez znaczenia pozostaje również fakt, że skarżący uiścił wpis od skargi w wysokości 400 zł. W konkluzji należy zatem stwierdzić, że R.B. nie wykazał, że zachodzi ustawowa przesłanka o której mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. i dlatego na podstawie powyższego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.