II SA/Go 203/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2022 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z.G. o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi Z.G. na postanowienie Wojewody z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. Pismem z dnia [...] marca 2022 r. Z.G. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na postanowienie Wojewody z dnia [...] lutego 2022 r., nr [...] uchylające postanowienie Starosty z dnia [...] grudnia 2021 r., nr [...] o zawieszeniu postępowania administracyjnego w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości położonej w obrębie [...], oznaczonej numerem ewidencyjnym [...]. W skardze sformułował wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia, wskazując, że wykonanie postanowienia spowodować może nieodwracalne skutki oraz wyrządzić znaczną szkodę, gdyż nielegalne posadowienie na działce skarżącego słupa wysokiego napięcia oraz przeprowadzenie przez jej teren napowietrznej linii energetycznej znacznie obniży wartość działki, a ponadto uniemożliwi wykonanie na jej terenie jakiejkolwiek zabudowy, co czynić będzie działkę całkowicie bezużyteczną. Usunięcie natomiast posadowionej nielegalnie i bez zgody skarżącego linii energetycznej pociągnie za sobą znaczne koszty, które obciążą samorząd lokalny, a których można uniknąć wstrzymując wykonanie decyzji oraz czekając na rozstrzygnięcie ze strony sądu. Skarżący wskazał, że nie może rozporządzić nieruchomością poprzez jej sprzedaż, co świadczy o tym, że plan miejscowy i ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości prowadzą do całkowitej jej nieprzydatności do jakiegokolwiek obrotu prawnego. Powoduje to wymierne straty po stronie skarżącego. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2022 r., nr [...] Wojewoda odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej jako p.p.s.a.) wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednak na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, w wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Rozstrzygając o wstrzymaniu wykonania aktu na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych. Instytucja wstrzymania wykonania aktu ma charakter wyjątkowy i jej zastosowanie może mieć miejsce wyłącznie w sytuacji stwierdzenia, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. Przy czym przez pojęcie znacznej szkody rozumie się taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. postanowienie NSA z 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04, CBOSA). Natomiast trudne do odwrócenia skutki to takie następstwa, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie WSA w Białymstoku z 3 sierpnia 2006 r., sygn. akt II SA/Bk 352/06, CBOSA). Jednak przede wszystkim przesłanką do wstrzymania wykonania aktu jest uprzednie stwierdzenie, że można go zaliczyć do katalogu tych rozstrzygnięć, które podlegają wykonaniu, tj. aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy właściwego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i na mocy których zostają na niego nałożone określone obowiązki, oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony (por. postanowienia NSA z 20 stycznia 2016 r., I OZ 1863/15 i z 13 listopada 2020 r., I OZ 886/20). Wstrzymanie wykonania dotyczy sytuacji, gdy zaskarżony akt wywołuje skutki materialnoprawne przez przyznanie uprawnienia lub obowiązku, których wykonanie wywołuje skutki prawne lub faktyczne trudne do odwrócenia lub których wykonanie powodowałoby wyrządzenie znacznej szkody. Co do zasady przymiotu wykonalności nie będą więc miały decyzje odmawiające stwierdzenia lub przyznania określonych praw lub obowiązków albo akty, które nie wywołują określonych skutków materialnoprawnych, np. postanowienie o zawieszeniu postępowania (por. postanowienie NSA z 15 grudnia 2004 r., OZ 805/04). Wobec powyższego w ocenie Sądu w niniejszej sprawie nie ma podstaw do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że postanowienie w przedmiocie zawieszenia postępowania ma wyłącznie charakter procesowy i nie zawiera elementu wykonalności. Nie przyznaje bowiem stronie żadnego uprawnienia, ani nie nakłada na nią jakiegokolwiek obowiązku prawnego. Uchylenie postanowienia zawieszającego postępowanie otwiera tylko drogę do prowadzenia (kontynuowania) postępowania administracyjnego. Okoliczność taka nie powoduje nałożenia na stronę żadnego wykonalnego obowiązku. Dodatkowo należy wskazać, że podważenie skutku postanowienia wydanego w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego może nastąpić wyłącznie w drodze wyroku kończącego postępowanie sądowe, a nie incydentalnego postanowienia wydawanego w jego toku. Tym samym kontrola zasadności zawieszenia postępowania w niniejszej sprawie zostanie przeprowadzona przez Sąd w dalszym etapie postępowania. W tej sytuacji Sąd, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.