II SA/Go 210/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Sędzia WSA Maria Bohdanowicz po rozpoznaniu w dniu 23 września 2011r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu R.Z. na postanowienie referendarza sądowego z dnia 31 sierpnia 2011r. o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowieniu radcy prawnego w sprawie ze skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. wyrokiem z dnia 9 czerwca 2011 r. oddalił skargę R.Z. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego. W dniu 5 sierpnia 2011 r. do Sądu wpłynęła skarga kasacyjna sporządzona osobiście przez skarżącą wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, a w dniu 29 sierpnia 2011 r. do sądu wpłynął wniosek R.Z. o przyznanie prawa pomocy, złożony na urzędowym formularzu PPF w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika. Postanowieniem z dnia 31 sierpnia 2011r. referendarz sądowy odmówił R.Z. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowił radcę prawnego. R.Z. wniosła sprzeciw na ww. postanowienie referendarza sądowego w zakresie odmowy zwolnienia jej od ponoszenia kosztów sądowych. Skarżąca nie zgodziła się z twierdzeniem, iż dysponuje środkami pieniężnymi, które może przeznaczyć na pokrycie kosztów sądowych. Jej zdaniem, przy rozpoznawaniu wniosku, nie uwzględniono kosztów ogrzewania domu oraz kosztu zakupu papierosów dla jej leczonego psychiatrycznie męża. Postanowieniem z dnia 15 września 2011r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. odrzucił skargę kasacyjną od wyroku z dnia 9 czerwca 2011 r., sporządzoną osobiście przez skarżącą. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy podkreślić, iż zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późniejszymi zmianami) – zwaną dalej "p.p.s.a.", w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. W niniejszej sprawie skarżąca wniosła sprzeciw na postanowienie referendarza w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, natomiast zgodziła się z postanowieniem w przedmiocie ustanowienia dla niej profesjonalnego pełnomocnika – radcy prawnego. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Trzeba przede wszystkim podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Pomoc ta ma zapobiec sytuacji, w której rzeczywisty brak wystarczających środków finansowych uniemożliwiłby stronie skorzystanie z jej prawa do weryfikacji legalności decyzji organu administracji publicznej przez niezawisły sąd. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Z kolei celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść, między innymi kosztów sądowych czy kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Należy zaznaczyć, że ciężar dowodu co do wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa każdorazowo na podmiocie występującym z takim żądaniem, co jednoznacznie wynika z treści cytowanego powyżej art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Przepisy o prawie pomocy mają zastosowanie wyłącznie do osób, które mimo największych starań nie mogą poczynić oszczędności i ponieść kosztów postępowania sądowego. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające, może zwrócić się o pomoc państwa (postanowienie SN z 24.09.1984r. II CZ 104/84). Na podstawie analizy treści wniosku strony oraz przedłożonych w jego uzupełnieniu dokumentów, a także sprzeciwu należy stwierdzić, iż strona skarżąca nie wykazała, że jej sytuacja materialna uniemożliwiała poniesienie kosztów związanych z poniesieniem kosztów sądowych. Z wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz załączonych do niego dokumentów wynika, iż dochód 3 osobowej rodziny skarżącej wynosi 3.682,82 zł (brutto). Skarżąca oświadczyła ponadto, że nie osiąga dochodu z tytułu posiadanej nieruchomości rolnej (3,97 ha). W uzupełnieniu złożonego wniosku R.Z. przedstawiła wykaz rachunków dotyczących kosztów eksploatacji nieruchomości (energia elektryczna 76,20 zł, gaz 66,28 zł, ubezpieczenie nieruchomości 270 zł (pierwsza rata), ubezpieczenie OC 289 zł, abonament telefoniczny 78 zł, wywóz nieczystości 57 zł). Natomiast z przedłożonych wyciągów bankowych wynika, iż skarżąca i jej mąż posiadają wolne środki finansowe w granicach od 548zł do 739 zł. Ponadto z akt sprawy wynika, że skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy po tym jak otrzymała wezwanie do uiszczenia opłaty kancelaryjnej za odpis wyroku z dnia 9 czerwca 2011r. wraz z uzasadnieniem sporządzonym na skutek jej żądania. Opłata ta wynosi 100zł i skarżąca ją uiściła, podobnie jak wcześniej wpis sądowy w tej samej wysokości. Jedynym ewentualnym wydatkiem |w sprawie będzie wpis od skargi kasacyjnej, również wynoszący w sprawie takiej jak niniejsza 100 zł. Odnosząc się do argumentacji strony zawartej w sprzeciwie stwierdzić należy, że skarżąca w żaden sposób nie udokumentowała swoich wydatków na ogrzewanie domu, a jak już wspomniano powyżej to właśnie na stronie skarżącej ciąży obowiązek wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy. Nie negując zatem ponoszonych przez skarżącą wydatków związanych z leczeniem i utrzymaniem domu, należy uznać, iż skarżąca nie wykazała w wystarczający sposób, że nie dysponuje środkami, które może przeznaczyć na pokrycie kosztów postępowania sądowego. Z tych powodów na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia. Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia.