II SA/Go 214/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Bohdanowicz (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Ireneusz Fornalik, Asesor WSA Anna Juszczyk - Wiśniewska, Protokolant, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 07 września 2005 r. przy udziale sprawy ze skargi B.G. na Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenie kary pieniężnej Uchylono zaskarżone postanowienie Zaskarżonym postanowieniem przez B.G.. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w dniu [...] maja 2004r. znak: [...] uchylił postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2004r. znak: [...] w przedmiocie wymierzenia PHU E. B.G. kary w wysokości 1200 zł za wykonanie robót budowlanych adaptujących lokal użytkowy znajdujący się na parterze budynku przy [...] na potrzeby apteki w sposób istotnie odstępujący od zatwierdzonego projektu budowlanego - w części dotyczącej wysokości naliczonej kary i w tej części orzekł o wymierzeniu kary w wysokości 4500 zł, a w pozostałej części utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. Postanowienie to zapadło przy następujących ustaleniach. PHU E. B.G. uzyskał decyzję nr [...] z dnia [...].VlI1.2003r. udzielającą pozwolenia na wykonanie robot budowlanych związanych z przebudową części budynku przy [...] oraz pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania pomieszczeń znajdujących się na parterze na potrzeby apteki. Podczas kontroli przeprowadzonej w dniu [...].II.2004r. stwierdzono, iż w czasie realizacji robót dokonane zostały istotne zmiany w stosunku do zatwierdzonego projektu budowlanego, a mianowicie została wykonana zmiana geometrii podjazdu dla niepełnosprawnych polegająca na zmianie lokalizacji stopni i wydłużeniu podjazdu w ten sposób, iż wykonany podjazd i schody wykraczaj ą poza granicę nieruchomości o 16 cm rampa i 46 cm schody. Zrealizowane zmiany zostały wykonane bez uzyskania wymaganej zgody organu administracji budowlanej i stanowią istotne odstępstwa od zatwierdzonego pierwotnie projektu budowlanego. Wymierzona kara w kwocie 1200 zł naliczona została na podstawie art. 59 f ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tj. z 2000r. Dz. U. Nr 106 póz. 1126) i stanowi iloczyn stawki opłaty (s), współczynnika kategorii obiektu budowlanego (k) i współczynnika wielkości obiektu budowlanego (w). Współczynnik kategorii obiektu budowlanego (k) został określony wg kategorii Xl budynki służby zdrowia - załącznika do ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane. W zażaleniu na to postanowienie B.G. zarzuciła naruszenie przepisów postępowania tj. art. 77 kpa i art. 7 poprzez nie wyjaśnienie stanu faktycznego oraz ni e wyczerpujące zebranie materiału dowodowego i wniosła o uchylenie postanowienia w całości. W ocenie skarżącej dokonane zmiany nie mogą być uznane za odstępstwo istotne od zatwierdzonego projektu budowlanego, bowiem za takie uznać należy te, które powodują zagrożenie bezpieczeństwa ludzi bądź mienia albo środowiska bądź gdy są realizowane w sposób odbiegających od wymaganych przepisów. Natomiast celem zmiany było wykonanie podjazdu dla osób niepełnosprawnych z zachowaniem wymaganego normą pochylenia. Organ drugiej instancji nie podzielił stanowiska żalącej się, bowiem stosownie do art. 36a Prawa budowlanego istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę jest dopuszczalne jedynie po uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę. W przypadku wątpliwości co do charakteru planowanego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego inwestor powinien wystąpić do właściwego organu nadzoru budowlanego, dołączając opinie projektanta, o udzielenie informacji czy odstąpienie to wymaga uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę. Jednocześnie organ II instancji uznając słuszność zaskarżonego postanowienia co do zasady stwierdził błędne zakwalifikowanie apteki jako budynku służby zdrowia zaliczając ją do XI kategorii obiektów budowlanych o współczynniku (k), gdy tymczasem aptekę należy zaliczyć do kategorii XVII - budynki handlu, gastronomii i usług jak sklepy, centra handlowe, domy towarowe, hale targowe, restauracje, bary, kasyna dyskoteki warsztaty rzemieślnicze, stacje obsługi pojazdów... Dla tej kategorii do wymagań art. 59 f prawa budowlanego kara za stwierdzone w trakcie kontroli obowiązkowej istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego naliczana jest wg współczynnika (k) w wysokości 15 co odpowiada karze w wysokości 4500 zł. Stąd też organ II instancji na podstawie art. 138 § l pkt 2 i 144 kpa uchylił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej wysokości naliczonej kary i w tej części orzekł o wymierzeniu kary w wysokości 4500 zł. W skardze do Sądu B.G. zarzuciła naruszenie przepisów postępowania administracyjnego tj. art. 139 w zw. z art. 144 kpa poprzez wydanie postanowienia na niekorzyść strony składającej zażalenie oraz art. 77 i 7 kpa mające bezpośredni wpływ na rozstrzygnięcie sprawy poprzez nie wyjaśnienie stanu faktycznego oraz niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego i wniosła o uchylenie postanowienia. W uzasadnieniu skargi podnosi, że odstępstw dokonanych przez skarżącą nie można uznać za istotne, bowiem nie zagrażają one bezpieczeństwu ludzi bądź mieniu ani nie szkodzą środowisku, a celem ich było wykonanie podjazdu dla osób niepełnosprawnych z zachowaniem norm pochylenia podjazdu. Wreszcie skarżąca nie godzi się ze stanowiskiem organu co do kategorii zakwalifikowania apteki na równi ze sklepami, barami, dyskotekami i innymi obiektami usługowymi i handlowymi. W ocenie skarżącej apteka jest budynkiem służby zdrowia, choć nie została wymieniona w załączniku w żadnej z kategorii, lecz należy brać pod uwagę przedmiot działalności apteki, a ten niewątpliwie wskazuje na ochronę zdrowia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w swoim postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny po zapoznaniu się ze stanem faktycznym i prawnym sprawy zważył co następuje: Skarga jest zasadna. Przepis art. 139 kpa ustanawia zasadę zakazu reformationis in peius co oznacza zakaz pogarszania sytuacji skarżącego w postępowaniu odwoławczym co z mocy art. 144 ma zastosowanie także do postępowania zażaleniowego. Kodeks postępowania administracyjnego dopuszcza odstępstwo tylko wówczas, gdy zaskarżona odwołaniem decyzja narusza rażąco prawo lub rażąco narusza interes społeczny. A zatem nie każde naruszenie prawa bądź interesu społecznego wyklucza ten zakaz. Naruszenie to musi być rażące, bowiem odstępstwo od zakazu reformationis in peius ma charakter wyjątkowy i skorzystanie z niego organ winien ograniczyć do absolutnie wyjątkowych sytuacji. Odstępując od tego zakazu i orzekając na niekorzyść odwołującego się organ w uzasadnieniu winien wskazać, że w sprawie wystąpił stan, o którym mowa w art. 139 in fine (patrz wyrok NSA z dnia 28.VI.1994r. V SA 194/94 - KPA z orzecznictwem, Wyd. ODDK. Gdańsk 2003. s. 475 i postanowienie NSA z dnia 22.1V.1997r. sygn. I SA/Ka 17/96). W przedmiotowej sprawie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w swym postanowieniu z [...].V.2004r. w żaden sposób nie odniósł się do przyczyn orzeczenia wbrew zakazowi niepogarszania sytuacji osoby odwołującej się. W odniesieniu do zarzutu kwalifikacji apteki do kategorii XI lub XVII załącznika do ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane - należy przywołać ustawę z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne (tj. Dz. U. Nr 53 póz. 533), w której to w art. 86 ust. l apteka została określona jako placówka ochrony zdrowia publicznego w której to osoby uprawnione świadczą w szczególności usługi farmaceutyczne... Brak zatem wymienienia w załączniku apteki nie ma w sprawie znaczenia, bowiem w oparciu o wyżej cytowaną ustawę apteka jak i inne budynki służby zdrowia podlegają współczynnikowi kategorii obiektu (k) wg kategorii XI. Zaskarżone postanowienie organu II instancji zostało wydane z naruszeniem wyżej cytowanych przepisów. Natomiast w przedmiocie odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego Sąd podziela stanowisko organu co do nakazu postępowania inwestora wynikającego z treści art. 36a Prawa budowlanego. Te zatem okoliczności zadecydowały, iż na podstawie art. 145 § l ust. l pkt a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 póz. 1270) Sąd orzekł jak w sentencji. Wobec braku wniosku o przyznanie zwrotu kosztów na podstawie art. 210 cytowanej ustawy Sąd nic orzekł o ich zwrocie.