II SA/Go 214/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Bohdanowicz Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek Sędzia WSA Michał Ruszyński (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Monika Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi A.M. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę. Przedmiotem skargi jest decyzja z [...] lutego 2011 r., nr [...]Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego (zwanego dalej: PWIS), który po rozpatrzeniu odwołania A.M. utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego (zwanego dalej: PPIS) z [...] listopada 2010 r., nr I, znak: [...] w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej – zespołu wibracyjnego. Z akt sprawy wynika, że A.M. była zatrudniona: - od [...].11.1969r. do [...].07.1973r. w Spółdzielni Pracy "L" na stanowisku krawcowej, - od [...].09.1982r. do [...].03.1987r. w Zespole Szkół [...] na stanowisku sprzątaczki, - od [...].04.1987r. do [...].03.1989r. w Przedsiębiorstwie [...] na stanowisku portiera, - od [...].05.1990 r. do [...].02.1991r. w zakładzie – Z.S. na stanowisku szwaczki, - od [...].09.1992 r. do [...].07.1999 r. w Zakładzie A.L. na stanowisku krawcowej. [...] czerwca 2010 r. PPIS na skutek zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej przez A.M. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie choroby zawodowej - zespół wibracyjny: postać mieszana: naczyniowo-nerwowa i kostno-stawowa. W związku z podejrzeniem choroby zawodowej A.M. była badana w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy, który [...] czerwca 2010 r. wydał orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej: zespołu wibracyjnego – postać mieszana /poz. 22 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2009 r. Nr 105, poz. 869)/, zwanego dalej: rozp. RM. Organ uznał, że A.M. podczas pracy nie była narażona na wibrację miejscową. W trybie odwoławczym zainteresowana była badana w Instytucie Medycyny Pracy [...], który [...] sierpnia 2010 r. wydał orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej pod postacią zespołu wibracyjnego (poz. 22) u A.M., w uzasadnieniu podając, że badania czynnościowe obwodowego układu naczyniowego i obwodowego układu nerwowego oraz obraz radiologiczny kości rąk i stawów łokciowych nie dają podstaw do rozpoznania u skarżącej postaci naczyniowo-nerwowej ani też postaci kostno-stawowej zespołu wibracyjnego. Te wyniki badań, jak i brak narażenia zawodowego na wibrację miejscową i ogólną, oraz ustanie stosunku pracy 11 lat temu, nie uzasadniają rozpoznania u A.M. choroby zawodowej pod postacią zespołu wibracyjnego. Na podstawie powyższych orzeczeń lekarskich i w oparciu o ocenę narażenia zawodowego PPIS [...] listopada 2010r. wydał decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej: zespołu wibracyjnego (poz.22). Od powyższej decyzji A.M. wniosła odwołanie, nie zgadzając się z jej rozstrzygnięciem. PWIS rozpoznając odwołanie podkreślił, że dwie niezależne placówki diagnostyczno-orzecznicze uprawnione do orzekania w sprawach chorób zawodowych, były zgodne co do faktu, że wg obowiązującego rozporządzenia, brak jest podstaw do rozpoznania choroby zawodowej - zespołu wibracyjnego. W ww. jednostkach medycznych wykonano szereg badań diagnostycznych, wykluczających stwierdzenie choroby wibracyjnej. Podkreślono, że upoważnione do orzekania w sprawach chorób zawodowych placówki medyczne wydały spójne, co do meritum orzeczenia lekarskie, przekonujące oraz po przeprowadzeniu specjalistycznych badań. Wyjaśniono, że wszystkie przedłożone przez A.M. dokumenty medyczne dotyczące jej stanu zdrowia, dostarczone zostały do jednostek orzeczniczych. Warunek dotyczący rozpoznania klinicznego choroby zawodowej: zespołu wibracyjnego (poz. 22) u A.M. nie został więc spełniony. W związku z powyższym, PWIS nie znalazł podstaw prawnych ani merytorycznych do zmiany decyzji organu pierwszej instancji. W skardze na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego A.M. zarzuciła obrazę przepisów prawa materialnego poprzez stwierdzenie braku podstaw do stwierdzenia całkowitej niezdolności do pracy w związku z chorobą zawodową, oraz naruszenie przepisów postępowania poprzez nieuwzględnienie całości materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie (treści zaświadczenia lekarskiego z [...] marca 2010 r. oraz dowodów leczenia od 1997 r.). Skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez uwzględnienie i przyznanie całkowitej niezdolności do pracy w związku z chorobą zawodową, oraz jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. A.M. poniosła, że przez wiele lat pracowała w ciężkich warunkach, co wywołało u niej wiele schorzeń. Odpowiadając na skargę PWIS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, bowiem zarówno zaskarżona decyzja PWIS jak i poprzedzająca ją decyzja PPIS, nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Podstawę prawną regulacji chorób zawodowych stanowi art. 235¹ ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (tekst. jedn. Dz.U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 ze zm.), zwanej dalej: K.p, który określa, że za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". O stwierdzeniu choroby zawodowej decyduje tym samym, jak zgodnie przyjęły organy sanitarne obydwu instancji, zachowanie dwóch wymogów: zamieszczenie schorzenia w wykazie chorób zawodowych oraz ustalenie, że zostało ono spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy lub w związku ze sposobem wykonywania pracy. Zgodnie z § 4 ust. 1 rozp. RM, postępowanie w sprawie rozpoznania i stwierdzenia choroby zawodowej wszczyna z urzędu właściwy państwowy powiatowy inspektor sanitarny, po uzyskaniu zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej u pracownika. Jednocześnie przepisy rozp. RM wprowadzają obowiązek dokonania zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej na specjalnym formularzu (§ 4 ust. 3). Wymóg ten wynika z potrzeby określenia granic sprawy, tj. ustalenia, czy w zgłoszeniu wskazano schorzenie znajdujące się w wykazie chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do rozporządzenia. W rozpatrywanej sprawie skarżąca w swoim piśmie z [...] marca 2010 r. skierowanym do organu pierwszej instancji, zgłosiła wiele dolegliwości. Te dolegliwości jednak, jak również podnoszony w odwołaniu "ogólnie zły stan zdrowia", czy "niezdolność do samodzielnej egzystencji", nie zostały ujęte w wykazie chorób zawodowych. Dlatego też konieczne stało się precyzyjne określenie nazwy choroby zawodowej, według wykazu chorób zawodowych. Takiego sprecyzowania skarżąca dokonała w zgłoszeniu z [...] maja 2010 r., podając, że zgłoszenie dotyczy choroby zawodowej pod nazwą: zespół wibracyjny: postać mieszana: naczyniowo-nerwowa i kostno-stawowa. Tym samym skarżąca określiła wiążące organ pierwszej instancji, granice sprawy. Oznacza to, że postępowanie mogło się toczyć odnoście stwierdzenia tej tylko choroby zawodowej. Rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych (art. 235² K.p). W odniesieniu do zgłoszonego przez skarżącą podejrzenia choroby zawodowej, zgodnie z załącznikiem do tego rozporządzenia, okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym, wynosi 3 lata. Zgodnie natomiast z § 8 ust. 1 rozp. RM, decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. Analiza materiału dowodowego wskazuje, że zarówno Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy jak i jednostka orzecznicza II stopnia - Instytut Medycyny Pracy wykluczyły możliwość rozpoznania u skarżącej choroby zawodowej pod postacią zespołu wibracyjnego. W Instytucie Medycyny Pracy skarżąca poddana została hospitalizacji. W uzasadnieniu orzeczenia tej jednostki wskazano, że badania czynnościowe obwodowego układu naczyniowego i obwodowego układu nerwowego oraz obraz radiologiczny kości rąk i stawów łokciowych nie dają podstaw do rozpoznania u skarżącej postaci naczyniowo-nerwowej ani też postaci kostno-stawowej zespołu wibracyjnego. Te wyniki badań, jak i brak narażenia zawodowego na wibrację miejscową i ogólną, oraz ustanie stosunku pracy 11 lat temu, nie uzasadniają rozpoznania u skarżącej choroby zawodowej pod postacią zespołu wibracyjnego. Podkreślenia wymaga, że bez pozytywnych opinii lekarskich bądź sprzecznie z tymi opiniami organ administracji nie może dokonać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalenia, czy rozpoznane schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych. Oczywiście nie oznacza to zwolnienia organu orzekającego od obowiązku dokonania oceny opinii biegłego w granicach wskazanych w art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.). Organ nie może bowiem oprzeć swego rozstrzygnięcia w sprawie na opinii lekarskiej o lakonicznej treści, nie zawierającej przekonywającego i należytego uzasadnienia, bądź sprzecznej z przepisami prawa. W przedmiotowej sprawie wymagania te zostały spełnione, gdyż wydane w sprawie opinie są spójne oraz należycie uzasadnione. Uznać zatem należało, że uprawnione jednostki medycyny pracy w sposób przekonywający wyjaśniły z jakich przyczyn choroby strony skarżącej nie można uznać za chorobę zawodową. Wyrażona ocena została zawarta w spełniających wymagania formalne opiniach. Zatem z uwagi na fakt, iż warunkiem koniecznym stwierdzenia przez organy administracji choroby zawodowej jest jej uprzednie, lekarskie rozpoznanie przez właściwe medyczne jednostki orzecznicze, orzeczenie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej jest wiążące dla organów administracji orzekających w przedmiocie choroby zawodowej, co prowadzić musiało do odmowy stwierdzenia u strony skarżącej choroby zawodowej. Należy wskazać, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmowany był powszechnie pogląd o związaniu organów inspekcji sanitarnej rozpoznaniem podanym w stosownym orzeczeniu lekarskim. Takie stanowisko zostało przedstawione m.in. w uchwale składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 2002 r. i zachowuje ono nadal aktualność (OPS 3/02, publ. ONSA 2003/1/4). Odnosząc się do zarzutu skarżącej, iż organy nie uwzględniły wszystkich zaświadczeń lekarskich przedłożonych przez skarżącą w trakcie postępowania, które potwierdzają występowanie u skarżącej choroby zawodowej, wskazać należy, że organ pierwszej instancji związany był treścią zgłoszenia i nie mógł w związku z tym rozszerzyć zakresu przedmiotowego prowadzonego już postępowania administracyjnego na nowe choroby. Mając powyższe na uwadze sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), skargę oddalił.