II SA/Go 217/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Fornalik po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K.K. na czynność Wójta Gminy z dnia [...] r. w przedmiocie najmu lokalu socjalnego postanawia: odrzucić skargę. Pismem z dnia [...] lutego 2012 r. zatytułowanym "odwołanie" K.K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. o przyznanie uprawnienia do otrzymania lokalu socjalnego i nakazania wstrzymania eksmisji do czasu zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego przez Gminę. W uzasadnieniu pisma strona podała m.in., że w dniu 8 lutego 2012r. otrzymała umowę najmu lokalu socjalnego sporządzoną przez Wójta Gminy, którą to umowę podpisała, w ogóle jej nie czytając. Przyznanego lokalu nie może przyjąć, ponieważ jego powierzchnia całkowita wynosząca 45 m 2 jest zbyt mała, aby zamieszkiwało tam 6 osób, poza tym mieszkanie jest brudne i zapuszczone. Pismo K.K. z dnia [...] lutego 2012 r. zostało zarejestrowane w Dzienniku Korespondencji Sekretariatu Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. pod numerem Dz.K. 7/12. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 15 lutego 2012 r. K.K. została wezwana do uzupełnienia w terminie 7 dni braków formalnych ww. pisma, poprzez sprecyzowanie oznaczenia rodzaju ww. pisma (w szczególności, czy jest to skarga na akt lub czynność organu administracji publicznej), wskazanie merytorycznej treści pisma (czego strona domaga się od Sądu) oznaczenie organu (instytucji) którego działania lub bezczynności pismo dotyczy, wskazanie zaskarżonej decyzji, postanowienia, innego aktu, czynności lub też bezczynności bądź przewlekłego prowadzenia postępowania w konkretnej sprawie, określenie naruszenia prawa lub interesu prawnego wnioskodawcy, pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania. Strona została również poinformowana o treści art. 3 § 1 i 2, art. 46 § 1, art. 49 § 1 i 2, art. 52 § 1 i 2 oraz art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270), dalej w skrócie p.p.s.a. W odpowiedzi na powyższe wezwanie, pismem z dnia [...] lutego 2012 r. K.K. podała, iż odwołuje się od umowy najmu lokalu socjalnego z dnia [...] lutego 2012 r., która została zawarta pomiędzy nią a Wójtem Gminy. Następnie, z uwagi na fakt złożenia skargi bezpośrednio do Sądu, niniejszą skargę przekazano, w myśl przepisu art. 54 p.p.s.a., Wójtowi Gminy dnia 1 marca 2012 r. (data nadania skargi przez Sąd). O przekazaniu skargi do organu, skarżącą powiadomiono odrębnym pismem, doręczonym w dniu 2 marca 2012 r. W dniu 2 kwietnia 2012 r., w miejsce przedstawionych przez organ odpisów i kserokopii, wpłynęły do Sądu oryginały pism K.K. z dnia [...] lutego 2012 r., z dnia [...] lutego 2012r. oraz kserokopia pisma strony z dnia [...] lutego 2012 r. zawierająca wniosek o zwolnienie z kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 19 kwietnia 2012 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. przyznał K.K. prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy wskazał, iż K.K. wraz z rodziną zajmowała lokal mieszkalny należący do B.B., który nabył od Spółdzielni Mieszkaniowej w upadłości likwidacyjnej. Wyrokiem Sądu Rejonowego z dnia [...] kwietnia 2010r., sygn. akt [...] orzeczono o eksmisji K.K. i jej rodziny z lokalu mieszkalnego położonego w [...], przyznając jednocześnie uprawnienie do otrzymania lokalu socjalnego i wstrzymując eksmisję do czasu otrzymania przez stronę od Gminy oferty zawarcia umowy lokalu socjalnego. W dniu [...] stycznia 2012r. gmina pozyskała lokal mieszkalny położony w miejscowości [...] o pow. 45 m 2, który wskazał K.K. jako lokal socjalny. Strona odmówiła przyjęcia przyznanego lokalu i wniosła o dokwaterowanie jej do lokalu mieszkalnego w [...] zajmowanego przez jej matkę. Organ odmówił dokwaterowania, wskazując, że zgodnie z wyrokiem sądowym wskazano dla strony i jej rodziny lokal socjalny w [...]. Nadto organ zauważył, że lokal komunalny zajmowany przez matkę strony R.F. jest w złym stanie technicznym i nie spełnia wymogów, aby mógł być użytkowany przez tak dużą liczbę osób. W dniu [...] lutego 2012 r. K.K. w Urzędzie podpisała umowę najmu lokalu socjalnego w [...]. Odnosząc się natomiast do argumentacji strony, co do stanu przedmiotowego mieszkania organ wskazał, że gmina w miarę posiadanych środków stara się remontować i ulepszać posiadany zasób mieszkaniowy, natomiast przydzielony lokal wymaga jedynie drobnych poprawek malarskich i "odświeżenia". Nadto w ocenie organu osoba, która praktycznie nigdy nie płaciła za zajmowany lokal nie może stawiać warunków niemożliwych do spełnienia przez tut. Urząd. Wójt Gminy podał również, że wobec K.K. nie została wydana żadna decyzja administracyjna, ani inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej, o której mowa w art. 3 § 2 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić. Przed przystąpieniem do badania merytorycznej zasadności skargi Sąd zobligowany jest do sprawdzenia, czy sprawa będąca przedmiotem skargi należy do właściwości sądu administracyjnego (art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270, zwanej dalej jako "p.p.s.a."). Katalog aktów prawnych oraz czynności organów administracji publicznej podlegających kontroli sądów administracyjnych wskazany został w treści przepisu art. 3 § 2 p.p.s.a. Obejmuje on: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Powyższe wyliczenie stanowi katalog zamknięty. Zaskarżenie przez stronę skarżącą aktu lub czynności niewymienionych w powyższym katalogu oznacza, iż sprawa nie jest objęta właściwością sądu administracyjnego, a tym samym zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. skarga podlega odrzuceniu. Jak wynika z treści skargi, K.K. kwestionuje fakt zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego z mieszkaniowego zasobu gminy, w szczególności sprzeciw skarżącej budzą warunki, w jakich ma zamieszkać razem z rodziną. W tym miejscu podnieść należy, iż kwestię przydziału lokalu zamiennego z mieszkaniowego zasobu gminy reguluje ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2005 r. Nr 31, poz. 266, ze zm.), zwanej dalej ustawą. Zgodnie z art. 4 ustawy, tworzenie warunków do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych wspólnoty samorządowej należy do zadań własnych gminy (ust. 1), a gmina, na zasadach i w wypadkach przewidzianych w ustawie, zapewnia m. in. lokale socjalne (ust. 2). Z faktu, iż zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych wspólnoty samorządowej należy do zadań własnych gminy nie wynika, aby musiała to czynić w formach zwykle przewidzianych dla tego rodzaju działalności organu administracji publicznej tj. w formach aktów administracyjnych wydawanych w trybie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Jest wręcz przeciwnie – z ustawy o ochronie praw lokatorów wynika, że kwestie te są załatwiane w formie cywilnoprawnej i wszelkie spory w takim przypadku rozstrzygać będą sądy powszechne (por. postanowienie NSA z dnia 28 sierpnia 2009r., sygn. akt I OSK 799/09, Lex Polonica nr 2269241, postanowienie WSA w Krakowie z dnia 29 września 2009 r., sygn. akt III SAB/Kr 44/09, Lex Polonica nr 2277551; postanowienie WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 7 października 2009 r., II SAB/Go 68/09, Lex Polonica nr 2283555; postanowienie WSA w Lublinie z dnia 18 marca 2010 r., sygn. akt III SAB/Lu 3/10, Lex Polonica nr 2294252). Przepisy rozdziału 4 ww. ustawy, wyraźnie stanowią, iż przydzielenie lokalu socjalnego osobie uprawnionej do otrzymania takiego lokalu następuje w drodze umowy cywilnoprawnej – umowy najmu (art. 23). Przyznanie lokalu socjalnego następuje więc w formie czynności prawnej właściwej prawu cywilnemu, nie zaś w formie władczego aktu organu administracji publicznej przybierającego postać decyzji administracyjnej. Taka forma działania organu gminy wyklucza możliwość dochodzenia przez najemcę lokalu socjalnego, czy też osobę uprawnioną do otrzymania takiego lokalu, swojego interesu prawnego zarówno w administracyjnym toku instancji, jak i w postępowaniu przed sądem administracyjnym (por. uchwała składu siedmiu sędziów SN z dnia 5 listopada 1997 r., sygn. akt III ZP 37/97, Lex Polonica nr 326936). Wszelkie zatem spory wynikłe na tle zawierania umowy najmu lokalu socjalnego, jak również spory związane z uprawnieniami do lokalu socjalnego, powinny być rozstrzygane w postępowaniu cywilnym przed sądami powszechnymi. Wobec powyższego, zawarta w dniu [...] lutego 2012 r. przez K.K. i Gminę (reprezentowaną przez Wójta Gminy S.C.) umowa najmu lokalu socjalnego z mieszkaniowego zasobu gminy nie pozwala, w kontekście przepisów art. 3 § 2 p.p.s.a., na zakwalifikowanie zaskarżonej umowy do jakiejkolwiek z wymienionych w nim kategorii aktów podlegających zaskarżeniu, w trybie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wprawdzie sprawy najmu lokali użytkowych stanowiących własność gminną rozpatrywane są przez organy wykonawcze gminy, jakim jest wójt, burmistrz czy prezydent miasta, jednak organy te nie występują w tego rodzaju sprawach w roli organów administracji publicznej, lecz jako podmioty reprezentujące gminę będącą właścicielem lokalu. Występują zatem jako podmioty reprezentujące osobę prawną w wykonywaniu jej uprawnień majątkowych z zakresu prawa cywilnego, dlatego też sprawy te, z racji braku wyraźnego ustawowego odesłania do ich rozstrzygania w trybie administracyjnoprawnym należą, zgodnie z art. 2 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 1964 r. Nr 43 poz. 296 ze zm.), do właściwości sądów powszechnych. W świetle dokonanych rozważań należało uznać, że sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, wobec czego w myśl art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga podlega odrzuceniu.