II SA/Go 219/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Fornalik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Maria Bohdanowicz Sędzia WSA Michał Ruszyński Protokolant st. sekr. sąd. Anna Lisowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lipca 2009 r. sprawy ze skargi F.B. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie renty strukturalnej oddala skargę. Dnia [...] lipca 2007 r. F.B. złożył do Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniosek o przyznanie renty strukturalnej. Do wniosku dołączył m.in. zaświadczenie nr [...] z dnia [...].07.2007 r. Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Placówki Terenowej potwierdzające brak zadłużenia konta z tytułu opłacania składek ubezpieczenia oraz podleganiu ubezpieczeniu społecznemu rolników w okresach: 1. 1991.01. [...] do 1993.09. [...] z mocy ustawy w zakresie emerytalne- rentowym oraz wypadkowym, chorobowym i macierzyńskim jako rolnik, 2. 1996.03. [...] do 1996.10. [...] z mocy ustawy w zakresie emerytalne - rentowym oraz wypadkowym, chorobowym i macierzyńskim jako rolnik, 3. 2002.05. [...] do 2002.09. [...] z mocy ustawy w zakresie emerytalne - rentowym oraz wypadkowym, chorobowym i macierzyńskim jako rolnik, 4. 2003.09. [...] do nadal z mocy ustawy w zakresie emerytalne - rentowym oraz wypadkowym, chorobowym i macierzyńskim jako rolnik. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] stycznia 2008 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR stwierdził, że F.B. spełnia warunki niezbędne do uzyskania renty strukturalnej określone w § 4 pkt. 1-4, § 11 i § 19 ust. 4 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 czerwca 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Renty Strukturalne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 ( Dz. Nr 109, poz. 750, ze zm.). F.B. w dniu [...] lipca 2008 r. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR m.in. akt notarialny Repertorium A numer [...] z dnia [...] czerwca 2008 r. - umowa darowizny na rzecz syna W.B. i jego żony K.B., oraz zaświadczenie nr [...] z dnia [...] lipca 2008 r. Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Placówki Terenowej potwierdzające brak zadłużenia konta F.B. z tytułu opłacania składek ubezpieczenia oraz podleganiu ubezpieczeniu społecznemu rolników w okresach: [...] i oświadczenie o zaprzestaniu działalności rolniczej z dniem [...].06.2008r. Decyzją z dnia [...] listopada 2008 r., nr [...], Kierownik Biura Powiatowego ARiMR odmówił przyznania renty strukturalnej F.B. podnosząc, że nie spełnia on łącznie warunków określonych w § 4 pkt 1 - 6 rozporządzenia z dnia 19 czerwca 2007 r., bowiem biorąc pod uwagę datę złożenia wniosku tj. [...].07.2007 r. - dziesięcioletni okres poprzedzający złożenie wniosku o którym mowa w § 4 pkt 2, bowiem jak wynika z przedłożonego przez niego zaświadczenia nr [...] z dnia [...].07.2007 r. wystawionego przez KRUS – wnioskodawca podlegał ubezpieczeniu emerytalne - rentowemu w łącznym wymiarze 4 lat, 3 miesięcy i 11 dni. Odwołanie od powyższej decyzji złożył F.B., który zarzucił naruszenie § 19 ust 2 i 4 w zw. z § 20 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 czerwca 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Renty Strukturalne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. Nr 109, poz. 750, ze zmianami) twierdząc, iż po wydaniu postanowienia o spełnieniu wstępnych warunków wymaganych do uzyskania renty strukturalnej organ nie jest uprawniony do dokonania ponownej oceny złożonego wniosku, oraz art. 6, art. 7, art. 8 i 9 k.p.a. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r., nr [...] na podstawie art. 107 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., oraz na podstawie § 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 czerwca 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Renty Strukturalne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. Nr 109, poz. 750, ze zm.), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż decyzja organu l instancji została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa zarówno materialnego jak i procesowego, bowiem w § 4 ust. 2 cytowanego wyżej rozporządzenia jako warunek umożliwiający uzyskanie świadczenia wskazano, iż przyznaje się je producentowi rolnemu będącemu osobą fizyczną prowadzącą na własny rachunek działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym położonym na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej, zwanemu dalej "rolnikiem" jeżeli prowadził nieprzerwanie działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym w okresie co najmniej 10 lat bezpośrednio poprzedzających złożenie wniosku o rentę strukturalną i w tym okresie podlegał ubezpieczeniu emerytalne rentowemu, określonemu w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników przez co najmniej 5 lat." Nadto wskazał, iż łączny czas ubezpieczenia do dnia złożenia wniosku tj. [...] lipca 2007 r. wyniósł 4 lata 3 miesiące i 11 dni. Organ II instancji podniósł, że ww. rozporządzenie nie przewiduje możliwości uwzględnienia okresu ubezpieczenia w KRUS, który trwa po złożeniu wniosku o przyznanie renty strukturalnej oraz po wydaniu postanowienia, a na poparcie swojego stanowiska odniósł się do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 kwietnia 2008 r. (sygn. akt V SA/Wa 450/08), w którym sąd orzekł, iż istotny dla uzyskania renty strukturalnej jest okres 10 lat przypadających bezpośrednio przed złożeniem wniosku, organ nie ma obowiązku badać i uwzględniać w sprawie wcześniejszego okresu, nawet jeżeli w tym wcześniejszym okresie rolnik również prowadził działalność rolniczą. Również przepis, § 4 pkt. 2 rozporządzenia wymaga, aby " i w tym okresie" a więc w okresie co najmniej 10 lat bezpośrednio poprzedzających złożenie wniosku, rolnik podlegał co najmniej 5 lat ubezpieczeniu społecznemu rolników. Tym samym wymagany dla spełnienia przesłanek do uzyskania renty strukturalnej minimalny pięcioletni okres podlegania ubezpieczeniu emerytalne -rentowemu określonemu w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników, musi przypadać w okresie 10 lat poprzedzających złożenie wniosku o rentę, której to przesłanki nie spełnia skarżący. Skargę na decyzję organu odwoławczego złożył F.B., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ l instancji, oraz zasądzenie od organu na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych, zarzucając naruszenie § 19 ust 2 i 4 w zw. z § 20 ust. 1 cytowanego wyżej rozporządzenia, oraz art. 6, art. 7, art. 8 i art. 9 k.p.a. polegające na niedokładnym i nierzetelnym wyjaśnieniu okoliczności faktycznych sprawy na etapie weryfikacji wniosku skarżącego o przyznanie renty strukturalnej, w sposób mający wpływ na ustalenie praw i obowiązków będących przedmiotem niniejszego postępowania, co wpłynęło bezpośrednio na wynik sprawy, a ponadto może narazić skarżącego na szkodę, wskutek przekazania gospodarstwa rolnego po wydaniu postanowienia przez organ l instancji o spełnieniu warunków niezbędnych do uzyskania renty strukturalnej. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału ARiMR wniósł o jej oddalenie, przytaczając argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Dokonując na podstawie art. 1 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zmianami), przywoływanej dalej jako "p.p.s.a.", kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem należało uznać, że decyzja ta nie narusza przepisów prawa materialnego, ani też przepisów postępowania w taki sposób, że mogłoby mieć to wpływ na wynik sprawy. Zaznaczyć przy tym należy, że w myśl przepisu art. 133 p.p.s.a. podstawą wyrokowania sądu administracyjnego, są akta sprawy. Przesłanki dotyczące przyznawania rent strukturalnych uregulowane zostały w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 czerwca 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Renty Strukturalne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. Nr 109, poz. 750 ze zmianami) - zwanego dalej "rozporządzeniem" i ten akt stanowił podstawę wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Kluczową kwestią przy rozpatrywaniu skargi było rozstrzygnięcie, czy organy administracji obu instancji prawidłowo ustaliły, że skarżący nie spełnia jednego z warunków przyznania renty strukturalnej, tj. wynikający z § 4 pkt 2 rozporządzenia obowiązek podlegania w okresie ostatnich 10 lat ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu przez okres co najmniej 5 lat. Zdaniem organu, pozostałe warunki do przyznania renty strukturalnej skarżący wypełnia. Na wstępie należy rozważyć charakter wydawanego postanowienia w oparciu o treść § 19 rozporządzenia. Postanowienie to stanowi wstępne zapewnienie rolnika o przyznaniu renty po przekazaniu gospodarstwa rolnego, a wymieniony § 19 określa jedynie sposób postępowania w sprawie przyznania renty strukturalnej, a nie przesłanki jej przyznania. Po uzyskaniu postanowienia o spełnieniu warunków, rolnik chcąc uzyskać ww. rentę musi w terminie 6 miesięcy przekazać gospodarstwo oraz zaprzestać prowadzenia działalności rolniczej i tym samym wypełnić dalsze przesłanki uzyskania prawa do renty (§ 4 pkt 4 i 5 rozporządzenia). Tak więc postanowienie nie jest przesłanką zawarcia umowy przekazania gospodarstwa, a spełnia jedynie funkcję kontrolną państwa w zakresie zabezpieczenia środków finansowych przeznaczonych na renty strukturalne. W omawianej sprawie organ wydał w dniu [...] stycznia 2008 r. postanowienie o spełnieniu przez F.B. warunków do otrzymania renty, następnie skarżący przekazał swoje gospodarstwo rolne na rzecz syna W.B. i jego żony K.B., zaprzestając prowadzenia działalności rolniczej. Przed wydaniem decyzji w sprawie organ po raz kolejny sprawdził czy skarżący wypełnia przesłanki do otrzymania renty stwierdzając, iż F.B. nie spełnia warunku z § 4 pkt 2 rozporządzenia i wydał decyzję odmawiającą przyznania przedmiotowego świadczenia. Treść postanowienia wydawanego po weryfikacji wniosku nie decyduje ostatecznie o tym, czy przeniesienie własności gospodarstwa wybranemu przez rolnika przejmującemu odniesie oczekiwany skutek w postaci przyznania w przyszłości renty strukturalnej czy też nie, ponieważ okoliczności związane ze spełnieniem wszystkich wymogów prawnych pozwalających na wydanie decyzji przyznającej rentę strukturalną podlegają ostatecznemu badaniu w dacie jej wydania. Przyjąć zatem należy, że brak możliwości złożenia zażalenia od takiego postanowienia w części dotyczącej informacji o kwalifikacjach następcy, nie stoi na przeszkodzie w możliwości jego późniejszego kwestionowania, przy czym zdaniem Sądu odbywać się to będzie, albo w związku z decyzją negatywną jeśli po przekazaniu gospodarstwa następcy, rolnik otrzyma następnie decyzję negatywną, albo w związku z decyzją odmowną jeśli rolnik w wyniku treści postanowienia nie zdecyduje się ryzykować i gospodarstwa w terminie wynikającym z rozporządzenia nie przekaże. W sprawach pomocy rolnikom, w tym w sprawach przyznawania rent strukturalnych stosuje się przepisy k.p.a. Z treści dyspozycji art. 142 k.p.a. wynika, że postanowienie, na które nie służy zażalenie, strona może zaskarżyć tylko w odwołaniu. Wprawdzie treść tego artykułu dotyczy co do zasady postanowień dowodowych ale biorąc pod uwagę fakt, że postanowienie wydawane w trybie § 19 ust. 4 rozporządzenia z 19 czerwca 2007 r. poprzez ocenę kwalifikacji odnosi się do dowodów z nimi związanych należy przyjąć, że ma ono taki charakter, może więc ulec zmianie na zasadzie art. 77 § 2 k.p.a.. W tym miejscu należy przytoczyć treść § 4 rozporządzenia w stanie prawnym obowiązującym na dzień złożenia wniosku, a więc przed nowelizacją z 24 czerwca 2008 r. Stosownie do tego przepisu rentę strukturalną przyznaje się producentowi rolnemu będącemu osobą fizyczną prowadzącą na własny rachunek działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym położonym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zwanemu dalej "rolnikiem", jeżeli łącznie spełnia on następujące warunki: ukończył 55 lat, lecz nie osiągnął wieku emerytalnego i nie ma ustalonego prawa do emerytury lub renty; prowadził nieprzerwanie działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym w okresie co najmniej 10 lat bezpośrednio poprzedzających złożenie wniosku o rentę strukturalną i w tym okresie podlegał ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu, określonemu w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników, zwanemu dalej "ubezpieczeniem emerytalno- rentowym", przez okres co najmniej 5 lat; 3) w dniu złożenia wniosku o rentę strukturalną: a) podlegał ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu, b) nie posiadał zaległości w opłacaniu należności z tytułu ubezpieczenia społecznego rolników; został wpisany do ewidencji producentów, stanowiącej część krajowego systemu ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności; przekazał gospodarstwo rolne o łącznej powierzchni użytków rolnych wynoszącej co najmniej 3 ha, a w przypadku gospodarstw rolnych położonych w województwie małopolskim, podkarpackim, śląskim lub świętokrzyskim co najmniej 1 ha, z zastrzeżeniem § 6 ust. 1 pkt 2 lit. a; w przypadku gospodarstw rolnych położonych na obszarze więcej niż jednego województwa, za województwo, w którym jest położone gospodarstwo rolne, uznaje się to województwo, w którym jest położona największa część użytków rolnych wchodzących w skład tego gospodarstwa; 6) zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej. Zgodnie z § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 czerwca 2008 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Renty strukturalne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 108, poz. 693) do wniosków o przyznanie renty strukturalnej złożonych przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe. Przywołać należy tu wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 lutego 2006r. (sygn. akt II OSK 1000/2005, Lex Nr 194886) który wskazał, iż do uzyskania renty strukturalnej konieczne jest nieprzerwane prowadzenie działalności rolniczej w gospodarstwie rolnym przez okres minimum 10 lat bezpośrednio poprzedzających złożenie wniosku oraz podleganie w tym minimalnym okresie 10 lat ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu określonemu w przepisach o ubezpieczeniu społecznemu rolników przez okres co najmniej 5 lat. Mając na uwadze niekwestionowany przez żadną ze stron w sprawie stan faktyczny, należało podzielić stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. W dacie złożenia wniosku skarżący nie spełniał bowiem przesłanki wynikającej z tego przepisu, bowiem podlegał ubezpieczeniu społecznemu rolników jedynie 4 lata i 3 miesiące i 11 dni zamiast wymaganych co najmniej 5 lat w okresie 10 lat bezpośrednio poprzedzających złożenie wniosku, dlatego też w konsekwencji dokonując oceny zebranego w sprawie materiału trudno uznać za zasadne zarzuty skargi dotyczące również naruszenia treści art. 6, 7, 8 k.p.a. oraz art. 9 k.p.a. W tym stanie rzeczy Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi, dlatego też orzekł o jej oddaleniu, w oparciu o przepis art. 151 p.p.s.a.