II SA/Go 226/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek po rozpoznaniu w dniu 6 lipca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.K. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Wojewody z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości postanawia: odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Postanowieniem z dnia 26 maja 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp., powołując się na przepis art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zgodnie z którym Sąd odrzuca skargę wniesioną po terminie do jej wniesienia, odrzucił skargę A.K. na decyzję Wojewody z dnia [...] lutego 2011 r., nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. W dniu 17 czerwca 2011 r. do tut. Sądu wpłynęło pismo skarżącego zawierające wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że organ odwoławczy nieprawidłowo przesłał zaskarżoną decyzję na adres: [...], podczas gdy właściwym adresem zamieszkania skarżącego jest: ul. [...], gdzie kierowana była korespondencja w związku z toczącymi się postępowaniami przed Starostą, jak i przed Urzędem Wojewódzkim. W konsekwencji powyższego uchybienia, odpis zaskarżonej decyzji – odebrany przez matkę skarżącego M.K. – C. – został mu przekazany w dniu 15 marca 2011 r. z informacją, iż korespondencja została odebrana "kilka dni temu". Niezwłocznie po otrzymaniu przesyłki skarżący sporządził i wniósł skargę do WSA w Gorzowie Wlkp. za pośrednictwem organu I instancji. Skarżący działał w nieświadomości, iż skarga została wniesiona po terminie do jej wniesienia. Tym samym uchybienie terminu było niezawinione przez skarżącego, lecz wynikało z błędnego doręczenia zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna, przy czym, w przypadku jeżeli strona nie dokonała czynności bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu (art. 86 § 1 ppsa ). Tryb złożenia wniosku szczegółowo reguluje art. 87 ppsa. W myśl § 1 pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Natomiast § 2 stanowi, że w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi złożony przez A.K. wpłynął do Sądu w dniu 17 czerwca 2011 r. Biorąc po uwagę okoliczność, iż postanowienie z dnia [...] maja 2011 r. o odrzuceniu skargi doręczone zostało skarżącemu w dniu 7 czerwca 2011 r. i jak wskazuje we wniosku skarżący, to z tego postanowienia powziął on wiadomość o uchybieniu terminu do wniesienia skargi, wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, nadany w urzędzie pocztowym w dniu 14 czerwca 2011 r., został wniesiony w terminie, o którym mowa w art. 87 § 1 ppsa. Tym nie mniej odnosząc się do kryterium braku winy o jakim mowa w art. 87 § 2 ppsa stanowiącego przesłankę zasadności wniosku o przywrócenie terminu, wyjaśnić należy, iż polega on na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. W tym przedmiocie, zarówno w nauce postępowania administracyjnego, jak i w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, panuje zgodność, że oceniając wystąpienie tej przesłanki, sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego podmiotu należycie dbającego o swoje interesy (J.P. Tarno - "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004, s. 149; por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia z 14 stycznia 1972 r., II CRN 448/71, OSPiKA 1972, z. 7-8, poz. 144). O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie NSA z dnia 2 października 2002 r., V SA 793/02 ; M.Pr. 2002, nr 23, s. 1059). Nadto w orzecznictwie podkreśla się powszechnie, iż przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia z dnia 6 października 1998 r., II CKN 8/98, LEX nr 50679). Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 maja 1998 r., sygn. akt IV SA 1153/96, (LEX nr 45637)., brak winy w uchybieniu terminu należy przyjąć wtedy, gdy zainteresowany nie był w stanie przeszkody pokonać (usunąć) przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych, nie ryzykując własnym bądź innych zdrowiem, życiem lub narażając siebie bądź innych na poważne straty majątkowe. Instytucja przywrócenia terminu do dokonania czynności ma charakter szczególny (wyjątkowy) i może być wykorzystana jedynie w przypadku gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, tj. że uchybienie terminu wynikło z przyczyn od niej niezależnych, którym nie mogła ona przeciwdziałać, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia prośby o przywrócenie terminu. Nie uzasadniają bowiem przywrócenia uchybionego terminu okoliczności takie, jak dopuszczenie się choćby lekkiego niedbalstwa przez stronę (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 stycznia 2002r., II SA/Wr 1329/01, niepubl.), czy też niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lutego 2000r., SA/Sz 1117/99, niepubl.), bądź nieznajomość prawa (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 listopada 1998r. I SA/Łd 153/97, LEX nr 37127). Podstawę rozpatrywanego niniejszym postanowieniem wniosku o przywrócenie terminu stanowi natomiast wyjaśnienie, iż uchybienie terminu w rozpatrywanej sprawie wynika z doręczenia przez organ decyzji z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] na nieprawidłowy adres, tj. na adres ul. [...], gdzie zamieszkuje matka skarżącego M.K. – C., podczas gdy właściwym adresem zamieszkania skarżącego jest: ul. [...]. W konsekwencji czego matka skarżącego przekazała skarżącemu w/w decyzję w dniu [...] marca 2011 r. informując go, iż korespondencja odebrana została "kilka dni temu", on zaś składając skargę do Sądu działał w braku świadomości uchybienia terminu do jej wniesienia. W ocenie Sądu podniesiona przez skarżącego argumentacja nie zasługuje na uwzględnienie i nie dowodzi braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Podstawę wniosku, jak wyżej wskazano stanowi twierdzenie, iż organ dokonał doręczenia zaskarżonej decyzji na nieprawidłowy adres. Tymczasem zauważyć należy, iż o ile w toku postępowania administracyjnego korespondencja do A.K. istotnie kierowana była na adres ul. [...], to w treści odwołania, wskazując adresy stron wnoszących środek odwoławczy, A.K. sam podał adres ul. [...]. Tym samym organ odwoławczy prawidłowo doręczył zaskarżoną decyzję na podany w odwołaniu adres do doręczeń. W dalszej kolejności podkreślić należy, iż okoliczność, że osoba, której wręczono pismo za pokwitowaniem – tak jak w niniejszej sprawie matka skarżącego - nie oddała pisma adresatowi we właściwym terminie, nie ma wpływu na skuteczność doręczenia i bieg terminu do wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Zgodnie zaś z art. 44 § 1 pkt 1 k.p.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 ustawy, poczta przechowuje pismo przez okres czternastu dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez pocztę. W myśl art. 44 § 2 k.p.a. zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. Natomiast stosownie do treści art. 26 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 12 czerwca 2003 r. Prawo pocztowe (Dz. U. nr 130 poz. 1188 ze zm.) przesyłka, jeżeli nie jest nadana na poste restante, może być także wydana ze skutkiem doręczenia osobie pełnoletniej zamieszkałej razem z adresatem, jeżeli adresat nie złożył w placówce operatora zastrzeżenia w zakresie doręczenia przesyłki rejestrowanej lub przekazu pocztowego: pod adresem wskazanym na przesyłce, przekazie pocztowym lub w umowie o świadczenie usługi pocztowej lub w placówce operatora. W aktach administracyjnych przedmiotowej sprawy znajduje się potwierdzenie odbioru decyzji z dnia [...] lutego 2011 r. przez matkę skarżącego, która własnoręcznym podpisem potwierdziła odbiór wyżej wymienionej decyzji w dniu 7 lutego 2007 r. W ocenie Sądu nie znajduje uzasadnienia twierdzenie Skarżącego, iż działał on w nieświadomości, co do daty doręczenia przesyłki matce a tym samym, również co do tego, że skargę wniósł z uchybieniem terminu. Zauważyć bowiem należy, iż na przesyłce poleconej urząd pocztowy wbija pieczęć nadania przesyłki. Co do zasady na kopercie przesyłki poleconej pracownik operatora publicznego adnotuje także, iż przesyłkę awizowano, tj. pozostawiono do odbioru w placówce w związku z niezastaniem adresata lub innej osoby pod adresem doręczenia. Tym samym data nadania przesyłki, czy tak jak w niniejszej sprawie także awizowania (awizowano dnia 3 lutego 2011 r. – zwrotne potwierdzenie odbioru w aktach administracyjnych), w konfrontacji z faktyczną datą przekazania przez domownika pisma stronie, stanowić może wskazówkę, co do rzeczywistej daty doręczenia przesyłki. W rozpatrywanej sprawie mielibyśmy do czynienia z przeszło miesięcznym okresem różnicy, co powinno co najmniej budzić wątpliwości adresata. Ponadto Sąd rozpoznający przedmiotowy wniosek podziela pogląd, zgodnie z którym oddanie korespondencji adresatowi w późniejszym terminie nie zwalnia adresata z winy w przypadku, gdy uchybił on terminom procesowym na skutek takiego zaniedbania (wyrok z dnia 20 lutego 2009 r. przez Naczelny Sąd Administracyjny sygn. akt I OSK 480/08, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Skarżący, wskazując jako adres do doręczeń, adres zamieszkania matki, powinien sobie zdawać sprawę, że jego matka może odebrać adresowaną do niego korespondencję, w związku z tym winien wcześniej podjąć działania zmierzające do zabezpieczenia swoich interesów, na przykład poprzez podanie innego adresu do korespondencji niż wskazany w odwołaniu, uczynienie zastrzeżenia, o którym mowa w § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 9 stycznia 2004 r. w sprawie warunków wykonywania powszechnych usług pocztowych (Dz. U. z 2004r. nr 5 poz. 34 ze zm.) lub skorzystanie z innych możliwości przewidzianych w wydanym na podstawie art. 49 ust. 1 Prawa pocztowego regulaminie świadczenia usług przez operatora, czy też wreszcie poprzez bieżące zwracanie się do matki o udzielenie informacji, co do przychodzącej korespondencji. Odpowiedzialność za zaniedbanie w tym zakresie obciąża wyłącznie skarżącego. Stosownie zaś do wyrażonego już wcześniej poglądu, niedbalstwo strony nie może stanowić przesłanki uznania braku winy w uchybieniu terminu. Ze względu na powyższe, powód, dla którego Skarżący nie dopełnił przedmiotowej czynności w terminie nie miał charakteru nadzwyczajnego i nie był spowodowany żadną przeszkodą niemożliwą do usunięcia, co uzasadnia stwierdzenie, iż w sprawie niezaistniała okoliczność barku winy strony w uchybieniu terminu. Mając więc powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. na podstawie art. 86 § 1 ppsa postanowił jak w sentencji.