II SA/Go 227/13

Dnia 25 kwietnia 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Trzecki Sędziowie Sędzia WSA Michał Ruszyński (spr.) Sędzia WSA Sławomir Pauter Protokolant sekr. sąd. Małgorzata Zacharia-Gardzielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi A.T. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej oraz utraty prawa do zasiłku I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatu z dnia [...] r. nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Starosta decyzją z [...] listopada 2012r. nr [...] orzekł o utracie przez A.T. statusu osoby bezrobotnej oraz prawa do zasiłku z dniem [...] listopada 2012 r., z powodu niestawienia się w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie i niepowiadomienia w ciągu 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa. Pozbawienie statusu osoby bezrobotnej nastąpiło na okres 120 dni. Odwołując się od powyższej decyzji A.T. wskazała, że obiektywną przyczyną uniemożliwiającą zgłoszenie się w wyznaczonym terminie ([...] listopada 2012 r.) w powiatowym urzędzie pracy była zmiana miejsca zamieszkania, co skutkowało niepodjęciem przesłanego wezwania do stawienia się w urzędzie pracy. Odwołująca wyjaśniła, że pismo usprawiedliwiające nieobecność w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie, złożyła 7 listopada 2012 r. Ponadto podała, że opiekuje się sześciomiesięczną córką, której poświęca całodobową opiekę. Wojewoda decyzją z [...] stycznia 2013 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Uzasadniając decyzję organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 33 ust. 3 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. z 2008 r., nr 69, poz. 415 ze zm., dalej: u.p.z.i.r.p) bezrobotny ma obowiązek zgłaszania się do właściwego powiatowego urzędu pracy w wyznaczonym przez urząd terminie w celu przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy lub innej formy pomocy proponowanej przez urząd i określonym przez urząd pracy, w tym potwierdzenia gotowości do podjęcia pracy. Organ wskazał, że 18 października 2012 r. wysłano odwołującej listem poleconym na adres wskazany w dniu rejestracji, wezwanie do lidera klubu pracy w celu przedłożenia propozycji zajęć aktywizacyjnych. Jednakże bezrobotna nie odebrała wezwania, co spowodowało zwrot przesyłki do urzędu pracy. Organ podkreślił, że zasadą jest, iż pisma w postępowaniu administracyjnym doręcza się adresatowi w mieszkaniu osobiście, względnie – w przypadku nieobecności – dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi (art. 42 i art. 43 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego – Dz.U. z 2013 r. poz. 267, dalej: K.p.a). Natomiast w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wyżej wskazany, doręczenia dokonuje się w sposób zastępczy. W takim przypadku zgodnie z art. 44 § 1 pkt 1 K.p.a, poczta przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie 7 dni, licząc od dnia pozostawiania zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (art. 44 § 2 K.p.a). W myśl § 3, w przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia, przy czym doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (art. 44 § 4 K.p.a). W dalszej części uzasadnienia decyzji organ wskazał, że w związku z tym, że A.T. nie powiadomiła Powiatowego Urzędu Pracy o zmianie adresu do korespondencji wezwanie zostało wysłane na adres wskazany w karcie rejestracyjnej. W ocenie organu w przypadku zmiany miejsca zamieszkania strona powinna bezzwłocznie poinformować urząd pracy podając nowy adres do korespondencji, a nie po wyznaczonym czasie wizyty, tj. 7 listopada 2012 r. Zasadna była zatem decyzja organu pierwszej instancji, wydana na podstawie art. 33 ust. 4 pkt 4 u.p.z.i.r.p. Przepis ten bowiem stanowi, że starosta pozbawia statusu bezrobotnego, który nie stawił się w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie i nie powiadomił w okresie 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa odpowiednio na okres wskazany w pkt 3, w zależności od liczby niestawiennictw. Organ poinformował również odwołującą, że zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.z.i.r.p, bezrobotny to osoba zdolna i gotowa do podjęcia zatrudniania w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie. Dlatego też nie ma możliwości, aby bezrobotny pozostawał w rejestrze jeżeli informuje, że w sposób stały opiekuje się dzieckiem, a tym samym nie może przyjąć oferty pracy ani korzystać z form aktywizacyjnych proponowanych przez urząd pracy. Ponadto zgodnie z założeniami u.p.z.i.r.p bezrobotna która urodziła dziecko nie nabywa prawa do urlopu macierzyńskiego, bądź urlopu wychowawczego. W skardze na powyższą decyzję A.T. wskazała, że po zawarciu związku małżeńskiego, ze względu na trudne warunki mieszkaniowe zamieszkała z mężem w wynajętym mieszkaniu. Skarżąca wskazała, że po urodzinach córki, a w dniu rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy, zaznaczyła, że zajmuje się wychowaniem córki, jednak w nie poinformowano jej, że sprawowanie opieki nad dzieckiem nie będzie stanowiło przeszkody z wezwaniem do urzędu pracy. Skarżąca wskazał także, że w dniu otrzymania wezwania do Urzędu Pracy była w trzecim miesiącu ciąży. W związku z tym skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz przywrócenie statusu osoby bezrobotnej z prawem do zasiłku a także zwrot bezpodstawnie wstrzymanego zasiłku za okres 3 miesięcy od [...] listopada 2012 r. Odpowiadając na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna choć nie z przyczyn w niej podniesionych. Na wstępie należy wyjaśnić, że sądy administracyjne są sądami prawa. Sądy administracyjne dokonują oceny legalności zaskarżonych decyzji i z tej racji mogą skargę oddalić lub uznać ją za zasadną i uchylić zaskarżoną decyzję. Sądy administracyjne nie wydają rozstrzygnięć merytorycznych. Z tej też przyczyny wniosek skargi o przywrócenie statusu osoby bezrobotnej z prawem do zasiłku a także zwrot wstrzymanego zasiłku, należało uznać za chybiony. Zgodnie z treścią art. 33 ust. 3 u.p.z.i.r.p, bezrobotny ma obowiązek zgłaszania się do właściwego powiatowego urzędu pracy w wyznaczonym przez urząd terminie w celu przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy lub innej formy pomocy proponowanej przez urząd lub w innym celu wynikającym z ustawy i określonym przez urząd pracy, w tym potwierdzenia gotowości do podjęcia pracy. Z kolei w myśl art. 33 ust. 4 pkt 4 u.p.z.i.r.p starosta, z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3, pozbawia statusu bezrobotnego bezrobotnego, który nie stawił się w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie i nie powiadomił w okresie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa; pozbawienie statusu bezrobotnego następuje od dnia niestawienia się w powiatowym urzędzie pracy odpowiednio na okres wskazany w pkt 3, w zależności od liczby niestawiennictw. Spór w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia czy organy administracji bez naruszenia prawa uznały, że skarżąca w sposób prawidłowy została powiadomiona o wyznaczonym terminie stawiennictwa w Powiatowym Urzędzie Pracy celem przedłożenia propozycji zajęć aktywizacyjnych w Klubie Pracy. Organy uznały, że dokonane w trybie uregulowanym w art. 44 K.p.a. doręczenie pisma z [...] października 2012 r. było skuteczne. Zgodnie z treścią tego przepisu, w przypadku niemożności doręczenia pisma do rąk własnych adresata, jak również dorosłego domownika, sąsiada czy dozorcy domu, w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego, operator ten przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. Organ prowadzący postępowanie musi zatem dysponować niebudzącymi wątpliwości dowodami potwierdzającymi zawiadomienie adresata o przesyłce, pozostawieniu jej w oddawczym urzędzie pocztowym przez określony czas, musi równie ż posiadać informację, gdzie to zawiadomienie zostało umieszczone (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 7 listopada 2011 r., sygn. akt II SA/Wa 1672/11, Lex nr 1153519, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z 20 października 2011 r., sygn. akt I SA/Ke 461/11, Lex nr 1150124). Pismo Powiatowego Urzędu Pracy z [...] października 2012 r. wzywające skarżącą do stawienia się [...] listopada 2012 r. w Powiatowym Urzędzie Pracy zostało wysłane na adres wskazany przez skarżącą w karcie rejestracyjnej bezrobotnego. Analiza koperty, jak również zwrotnego potwierdzenia odbioru ww. pisma prowadzi do wniosku, iż brak jest wyraźnej informacji doręczyciela czy i w jaki sposób powiadomił adresata o przesyłce tj. czy doręczyciel pocztowy pozostawił na drzwiach mieszkania adresata lub w skrzynce pocztowej informację o złożeniu pisma w urzędzie pocztowym na okres czternastu dni, bowiem potwierdzenie odbioru nie zostało przez niego w sposób wyczerpujący i wystarczający do uznania awiza za skuteczne, wypełnione. W sytuacji zatem, gdy na przesyłce jak i na zwrotnym poświadczeniu odbioru brak było informacji o sposobie zawiadomienia adresata o przesyłce, a jednocześnie organy nie ustaliły (także w dniu 7 listopada 2012 r. gdy skarżąca stawiła się w PUP) kiedy skarżąca zmieniła adres do korespondencji, tym samym – zdaniem Sądu - organy z naruszeniem dyspozycji art. 44 K.p.a ustaliły, że pismo z [...] października 2012 r. zostało skarżącej skutecznie doręczone. Uwzględniając powyższe Sąd uznał, że skoro skarżąca nie została w sposób prawidłowy poinformowana o wyznaczonym na [...] listopada 2011 r. terminie stawienia się w Powiatowym Urzędzie Pracy, tym samym brak było podstaw do pozbawienia jej statusu osoby bezrobotnej, co stanowiło naruszenie art. 33 ust. 4 u.p.z.i.r.p. Dodatkowo wskazać należy, przyznając w tym zakresie rację organom obu instancji, iż skarżąca podpisała znajdujące się na karcie bezrobotnego oświadczenie, że została pouczona m.in. o obowiązku stawiania się w Powiatowym Urzędzie Pracy w wyznaczonych terminach. Skarżąca podpisała także [...] września 2011 r. oświadczenie, iż zobowiązuje się poinformować w terminie 7 dni Urząd Pracy o wszelkich zmianach zawartych w karcie rejestracyjnej. Jednak pouczenie strony o konieczności poinformowania organu o wszelkich zmianach zawartych w karcie rejestracyjnej, powinno być jasne i czytelne, powinno zawierać wyczerpujące informacje o obowiązujących zasadach, w tym o konieczności poinformowania organu o zmianie adresu. Pouczenie nie może być obarczone dużą abstrakcyjnością, obciążone brakiem konkretności. Nie można zatem jednoznacznie stwierdzić, że skarżąca świadomie i z premedytacją nie powiadomiła organu o zmianie adresu, tym bardziej, że skarżąca z własnej inicjatywy zgłosiła się w PUP 7 listopada 2012 r. a więc w okresie wskazanym w art. 33 ust. 4 pkt 4 u.p.z.i.r.p i poinformowała organ o zmianie adresu do korespondencji. Organy w ogóle nie brały więc pod uwagę stanu świadomości skarżącej, co do konieczności powiadomienia organu o zmianie adresu. Wskazane wyżej uchybienia prawa materialnego i procesowego spowodowały konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji o czym Sąd orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 135 oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ pierwszej instancji powinien kierować się wytycznymi zawartymi w uzasadnieniu niniejszego wyroku.