II SA/Go 234/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W.C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. ustanowić adwokata. W.C. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2013r. nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 26 marca 2014 r. W.C. został wezwany do uiszczenia w terminie 7 dni wpisu od skargi w wysokości 200 zł. Wymagana kwota wpłynęła na rachunek Sądu w dniu 9 kwietnia 2014r. Wyrokiem z dnia 7 maja 2014r., sygn. akt II SA/Go 234/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. oddalił skargę W.C., który następnie w ustawowym terminie złożył wniosek o doręczenie odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem. Pismem sądowym z dnia 13 maja 2014r. skarżący został wezwany do uiszczenia w terminie 7 dni opłaty kancelaryjnej w wysokości 100 zł za odpis wyroku z dnia 7 maja 2014r. wraz z uzasadnieniem sporządzonym na skutek zgłoszonego żądania. W terminie otwartym do uiszczenia opłaty skarżący złożył na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że jest osobą biedną i chorą, w związku z czym nie stać go na opłacenie profesjonalnego pełnomocnika. Oświadczył też, że nie posiada żadnego majątku, a jego jedynym dochodem jest renta socjalna w wysokości 529 zł miesięcznie. Z formularza wynika również, że skarżący jest osobą samotnie gospodarującą. Zarządzeniem referendarza sądowego W.C. został wezwany do uzupełnienia w terminie 7 dni złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie wskazanych dokumentów. W odpowiedzi skarżący nadesłał wyłącznie decyzję Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] stycznia 2014r. o przyznaniu zasiłku stałego od dnia [...] stycznia 2014r. bezterminowo w kwocie 529 zł miesięcznie oraz składki zdrowotnej w wysokości 9 % kwoty zasiłku na czas trwania świadczenia, a także orzeczenie Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...] listopada 2013r. o zaliczeniu W.C. do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności na stałe. Nadto skarżący podał, że nie posiada rachunków bankowych ani kont, nie posiada też domu ani mieszkania, natomiast całość kwoty zasiłku przeznacza na alimenty. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek okazał się uzasadniony. Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst. jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej zwanej p.p.s.a.), prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. W myśl art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika podatkowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Instytucja pomocy prawnej jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez same strony. Celem przyznania prawa pomocy jest zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść między innymi kosztów sądowych czy kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Zasadą jest, iż prawo pomocy obejmuje osoby nie osiągające żadnych dochodów lub osiągające dochód wybitnie niski, który nie pozwala na uiszczenie kosztów postępowania sądowego, nawet przy poczynionych oszczędnościach w wydatkach koniecznych. W literaturze wskazuje się, że prawo pomocy ma służyć najuboższym, to jest podmiotom, dla których konieczność ponoszenia kosztów związanych z postępowaniem sądowym oznaczałaby faktyczne ograniczenie lub pozbawienie prawa do sądu (zob. H.Knysiak-Molczyk, Przesłanki przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Przegląd Prawa Publicznego 2007, nr 4, s. 36-39). Analiza sytuacji materialnej W.C. prowadzi do wniosku, że została spełniona przesłanka, o której mowa w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Należy zauważyć, że miesięczny dochód skarżącego z tytułu zasiłku stałego wynosi 597 zł. Z treści formularza PPF wynika natomiast, że skarżący nie posiada żadnych oszczędności. Nie można również pominąć, że jest on osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym. W ocenie Sądu należy przyjąć, że osoba dysponująca dochodem w wysokości około 600 zł, ponosząca standardowe koszty utrzymania, a także zobowiązana do płacenia alimentów, może mieć problemy z poczynieniem jakichkolwiek oszczędności (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 września 2010 r., II OZ 902/10, LEX nr 743993). Wobec powyższego należy stwierdzić, że wniosek W.C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym zawiera usprawiedliwione podstawy i dlatego na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. został on uwzględniony. Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia.