II SA/Go 237/14

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2014-05-08

Skład orzekający: Marek Szumilas, Grażyna Staniszewska, Sławomir Pauter

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił właściciela pojazdu w celu obciążenia go kosztami związanymi z usunięciem, przechowywaniem, oszacowaniem i likwidacją pojazdu, opierając się jedynie na danych z rejestru pojazdów i niedopełnieniu obowiązku zgłoszenia zbycia, ignorując jednocześnie oświadczenie o sprzedaży pojazdu?
Ratio decidendi
Organy administracji publicznej nie mogą opierać się wyłącznie na danych z rejestru pojazdów i niedopełnieniu obowiązku zgłoszenia zbycia przy ustalaniu właściciela pojazdu do celów obciążenia kosztami. Należy przeprowadzić wyczerpujące postępowanie dowodowe, uwzględniając również dowody prywatne, takie jak oświadczenie o sprzedaży, i ocenić je zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej. Postanowienie o przepadku pojazdu nie przesądza ostatecznie o własności pojazdu w dacie jego usunięcia.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującej w mocy decyzję Starosty nakładającą na skarżącą E.S. obowiązek zwrotu kosztów związanych z usunięciem, przechowywaniem, oszacowaniem i likwidacją pojazdu. Skarżąca twierdziła, że nie była właścicielem pojazdu w dacie jego usunięcia, ponieważ sprzedała go M.C. przed tym zdarzeniem. Organy administracji obciążyły ją kosztami, opierając się na danych z rejestru pojazdów i niedopełnieniu obowiązku zgłoszenia zbycia, ignorując oświadczenie o sprzedaży.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Szumilas Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Sędzia WSA Sławomir Pauter (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Agata Przybyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 maja 2014 r. sprawy ze skargi E.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie nakazu zwrotu kosztów związanych z usunięciem, przechowywaniem, oszacowaniem oraz likwidacją pojazdu I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia [...] r., nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej E.S. kwotę 225 (dwieście dwadzieścia pięć) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Sygn. akr II SA/Go 237/14 UZASADNIENIE Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2013 roku, którą to decyzją po rozpoznaniu odwołania E.S. od decyzji Starosty z dnia [...] września 2013 roku w przedmiocie ustalenia wysokości należności w łącznej kwocie 5.645,94 zł tytułem kosztów związanych z usunięciem, przechowywaniem, oszacowaniem oraz likwidacją pojazdu działając na podstawie art. 38 ust. 3 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 roku o samorządzie powiatowym ( tj. Dz. U. z 2013r., poz. 595 ze zm.), art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 roku o samorządowych kolegiach odwoławczych ( tj. Dz.U. z 2001r., nr 79, poz. 856 ze zm.), art. 130a ust. 10h ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku – Prawo o ruchu drogowy ( tj. Dz. U. z 2005r., nr 108, poz. 908 ze zm.) i art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego ( tj. Dz. U. z 2013r., poz. 267 ze zm.) uchylono w całości zaskarżoną decyzję i nakazano E.S. zwrot kosztów w kwocie 5.605,94 zł tytułem kosztów związanych z usunięciem, przechowywaniem, oszacowaniem oraz likwidacją pojazdu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] na konto Starostwa Powiatowego. Zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o następujący ustalenia: W dniu [...] marca 2009 roku o godzinie 22:10 na terenie miejscowości [...] funkcjonariusze KMP dokonali zabezpieczenia pojazdu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] z powodu braku ubezpieczenia OC oraz badań technicznych. Pojazdem tym kierował M.C., który nie posiadał nadto stosownych uprawnień do kierowania samochodami osobowymi tj. prawa jazdy kategorii B. W trakcie kontroli okazał on dowód rejestracyjny samochodu, w którym jako właściciel figurowała E.W. nosząca obecnie nazwisko S.. W tym samym dniu funkcjonariusz policji wydał dyspozycję usunięcia pojazdu, po czym pojazd pozostawiono na parkingu strzeżonym Firmy T - E.H. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego w dniu 2 kwietnia 2009 roku wysłano do E.S., nazwisko panieńskie W. (właścicielka pojazdu ustalona na podstawie zapisów w Centralnej Ewidencji Pojazdów), pismo informujące o zabezpieczeniu samochodu, przyczynach zabezpieczenia, na jakim parkingu został samochód umieszczony oraz wskazano, że samochód zostanie jej wydany po przedłożeniu dokumentu upoważniającego do użytkowania pojazdu i okazaniu dowodu uiszczenia opłaty za usunięcie i przechowywanie pojazdu właścicielowi parkingu. Nadto w piśmie tym zawarto informacje, że w przypadku sprzedaży samochodu należy o powyższym fakcie powiadomić organ przedkładając umowę kupna – sprzedaży. Nadto zawarto pouczenie, że w przypadku nieodebrania pojazdu w terminie 6 miesięcy od daty usunięcia, pojazd ten zostanie uznany za porzucony z zamiarem wyzbycia się i przejdzie z mocy prawa na własność Skarbu Państwa. Powyższe pismo wysłano na adres [...]. Przesyłka została odebrana przez W.W.. W związku z nieodebraniem pojazdu w terminie sześciu miesięcy, E.H. prowadzący parking strzeżony powiadomiła Komendę Miejską Policji o fakcie nieodebrania pojazdu przez właściciela z parkingu, która z kolei o powyższym poinformowała Starostę. W dniu 21 stycznia 2011 roku Starosta wysłał do E.W. ( obecnie S.) pismo wzywające do odbioru samochodu w terminie 7 dni od otrzymania pisma z pouczeniem, że w przypadku nieodebrania pojazdu, po upływnie 30 dni od dnia doręczenia powyższego pisma organ wystąpi do Sądu z wnioskiem o orzeczenie przepadku samochodu na rzecz powiatu. Jednocześnie poinformowano, że zostanie wszczęte postępowanie administracyjne celem ustalenia kosztów związanych z usunięciem, przechowywaniem, a w przypadku sprzedaży lub zniszczenia także związanych z jego oszacowaniem, wskazując jako podstawę prawną takiego postępowania art. 130a ust. 10h ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku – Prawo o ruchu drogowym ( Dz. U. z 2005r., nr 108, poz. 908 ze zm.). Powyższe pismo podobnie jak pismo z dnia [...] kwietnia 2009 roku wysłano na adres [...]. Powyższa przesyłka po podwójnym awizo została zwrócona do nadawcy z adnotacją,,nie podjęto w terminie". W dniu 21 kwietnia 2011 roku Starosta wystąpił do Sądu Rejonowego o orzeczenie przepadku pojazdu na rzecz Powiatu. Sąd Rejonowy postanowieniem z dnia [...] maja 2011 roku (sygn. akt [...]) orzekł o przepadku pojazdu na rzecz Powiatu. Po dokonaniu wyceny samochodu przez rzeczoznawcę, który określił jego wartość na 140 złotych samochód został wyrejestrowany, a następnie oddany wyspecjalizowanej firmie do demontażu. W dniu 22 czerwca 2012 roku zawiadomiono Panią E.S. o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia kosztów wynikających z usunięcia, przechowywania, oszacowania oraz likwidacji pojazdu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...]. Stosownie do obowiązku wynikającego z art. 10 § 1 k.p.a., w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania organ pouczył o możliwości, w terminie 7 dni od otrzymania zawiadomienia, zapoznania się z materiałami dowodowymi i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. Pismo to wysłano ponownie na adres [...]. Zostało ono odebrane przez W.W.. Następnie pismem noszącym datę [...] lipca 2012 roku powołując się na art. 7 i art. 10 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego organ zawiadomił stronę w związku z zakończeniem postępowania administracyjnego w przedmiocie zwrotu kosztów wynikających z usunięcia, przechowywania oraz likwidacji samochodu, o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym zebranym w toku postępowania oraz prawie wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji. Pismo wysłane na adres [...] ponownie odebrał W.W.. W odpowiedzi na powyższe pismo E.S. pismem z dnia [...] lipca 2012 roku podała adres do doręczania jej korespondencji – [...]. W dniu [...] lipca 2012 roku Starosta wydał decyzję ustalającą wysokość należności z tytułu usunięcia, przechowywania, oszacowania oraz likwidacji samochodu na kwotę 5.655,94 złote nakazując stronie zwrot tej należności w terminie 30 dni od uprawomocnienia się decyzji. W dniu 6 sierpnia 2012 roku do Starostwa Powiatowego wpłynęło odwołanie E.S. o decyzji Starosty z dnia [...] lipca 2012 roku, w którym oświadczyła, iż w dniu zatrzymania rzeczonego pojazdu nie była już jego właścicielem. Termin odwołania został zachowany. Wezwana przez SKO pismem z dnia [...] sierpnia 2012 roku do przedstawienia umowy kupna - sprzedaży pojazdu [...] o nr rej. [...], przedłożyła oświadczenie M.C., którego wcześniej wskazała jako właściciela pojazdu. W oświadczeniu tym M.C. stwierdził, że w dniu [...] marca 2009 roku kupił sporny samochód od E.W. ( S.). Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] października 2012 roku orzekło: uchylić w całości zaskarżoną przez Panią S. decyzję i sprawę przekazać organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że na podstawie decyzjo organu I instancji nie można ustalić dlaczego organ uznał, że E.S. jest właścicielką pojazdu. Uzasadnienie decyzji nie spełnia wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a. Wskazano na konieczność przesłuchania E.S. i M.C. na okoliczność zawarcia umowy kupna- sprzedaży samochodu i na tej podstawie ustalić, kto był jego faktycznym właścicielem w dacie zabezpieczenia tj. [...] marca 2009 roku. Zgodnie z wyżej wymienionymi zalecaniami organ I instancji w dniu [...] marca 2013 roku wezwał M.C. i E.S. do osobistego stawiennictwa w siedzibie Starostwa w dniu [...] marca 2013 roku. W wezwaniu adresowanymi do wyżej wymienionych osób nie wskazano w jakim charakterze będą przesłuchane. Wskazano jedynie, że celem ich stawiennictwa jest ustalenie właściciela samochodu. Nadto zobowiązano do dostarczenia dokumentów świadczących o sprzedaży bądź zakupie tego pojazdu. E.S. stawiła się w siedzibie organu w dniu 25 marca 2013 roku i złożyła oświadczenie, że samochód kupił od niej M.C. przed jego zabezpieczeniem. Nadto dołączyła ponownie pisemne oświadczenie złożone przez M.C.. W tym dniu podobnie jak w dniu [...] marca nie przesłuchano E.S. w charakterze strony. Mimo podjęcia wielokrotnych prób, nie udało się przesłuchać Pana M.C., którego faktyczne miejsce pobytu nie zostało ustalone. W dniu [...] września 2013 roku Starosta wydał decyzję ustalającą należność z tytułu kosztów wynikających z usunięcia, przechowywania, oszacowania oraz likwidacji pojazdu na kwotę 5.645,94 zł, nakazując jednocześnie zwrot powyższej należności przez E.S. w terminie 30 do od dnia uprawomocnienia się decyzji. W uzasadnieniu przytaczając treść z art. 130 ust. 10h ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym organ I instancji stwierdził, że koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu. Organ stanął na stanowisku, że właścicielem samochodu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu jego właścicielem była E.S.. Nie przedłożyła ona umowy kupna- sprzedaży tego samochodu M.C.. Nie dopełniła obowiązku wynikającego z art. 78 ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku Prawo o ruchu drogowym, tj. nie zawiadomiła właściwego starosty w terminie 30 dni od zawarcia takiej umowy o zbyciu pojazdu. Prze okres od [...] kwietnia 2009 roku tj. odbioru informacji z Komendy Miejskiej Policji o wydaniu dyspozycji usunięcia pojazdu do [...] sierpnia 2012 roku tj. złożenia odwołania od decyzji nie podjęła żadnych czynności związanych z wyjaśnieniem statusu własności samochodu. Powyższe zdaniem organu stanowi podstawę do przyjęcia, że w dniu wydania dyspozycji usunięcia samochodu była jego właścicielem. Wysokość opłaty z tytułu kosztów wynikających z usunięcia, przechowywania, oszacowania oraz likwidacji pojazdu w oparciu o art. 130 ust. 30h ustawy Prawo o ruchu drogowym ustalono na kwotę 5.645,94 zł. Od powyższej decyzji strona E.S. złożyła odwołanie. W uzasadnieniu podniosła, że organ I instancji błędnie przyjął, że w chwili zatrzymania samochody była jego właścicielką. Ponownie podniosła, że samochód sprzedała M.C. i to on winien być obciążony przedmiotowymi kosztami. Decyzją z dnia [...] listopada 2013 roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło w całości zaskarżoną decyzję i nakazało E.S. zwrot kosztów w wysokości 5.605,94 zł tytułem kosztów związanych z usunięciem, przechowywaniem, oszacowaniem oraz likwidacją pojazdu na rzecz Starostwa Powiatowego. Organ stwierdził, że zostały spełnione wszystkie przesłanki do obciążenia E.S. powyższymi kosztami. Z akt administracyjnych wynika bowiem, że w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu była jego właścicielem. Organ administracji publicznej nie może czynić ustaleń sprzecznych z sentencją prawomocnego postanowienia ustalającego właściciela pojazdu. Postanowienie Sądu Rejonowego z dnia [...] maja 2011 roku co prawda wskazywało właściciela przedmiotowego pojazdu na dzień orzekania, jednakże postanowienie to przesądza o tym kto był właścicielem pojazdu na dzień jego zatrzymania tj. na dzień [...] marca 2009 roku. Jednocześnie organ stwierdzają, że brak jest podstaw do obciążenia E.S. poniesionymi przez starostwo kosztami sądowymi w sprawie związanej z orzeczeniem przepadku pojazdu ustalił koszty związane z usunięciem, przechowywaniem i zniszczeniem pojazdu na kwotę 5.605,94 zł. Skargę na powyższą decyzję złożyła E.S. wnosząc o jej uchylenie względnie stwierdzenie nieważności oraz zasądzenie na jej rzecz poniesionych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. W uzasadnieniu skargi podniesiono zarzut naruszenia przez organy przepisów postępowania w szczególności art. 77 § 1 i 75 k.pa. oraz prawa materialnego tj. art. 130a ust. 10h ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku Prawo o ruchu drogowym. Zdaniem skarżącej organ nie zebrał w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i nie dokonał właściwej jego oceny w szczególności odnośnie ustalenia, kto był właścicielem pojazdu w chwili wydania dyspozycji jego usunięcia tj. w dniu [...] marca 2008 roku. Fakt, że nie dopełniła obowiązku zgłoszenia zbycia pojazdu w oparciu o art. 78 ust. 2 Prawo o ruchu drogowym oraz, że wskutek zagubienia nie posiada umowy kupna- sprzedaży nie przesądza, iż w dniu [...] marca 2009 roku była faktycznym właścicielem pojazdu. Zdaniem skarżącej niezbędnym było przeprowadzenie przez organ dowodu z akt sprawy dotyczącej prowadzonego postępowania przeciwko M.C., w toku którego wydano dyspozycję usunięcia pojazdu, a w których to aktach mogą znajdować się informacje potwierdzające informację na jakiej podstawie w/w korzystał w dniu [...] marca 2009 roku ze spornego pojazdu. W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje; W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez m.in. kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm. zwanej dalej: p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, a także poprzedzającej ją decyzji pierwszoinstancyjnej wykazało, że są one dotknięte uchybieniami uzasadniającymi ich wzruszenie. Zdaniem tut. Sądu oba rozstrzygnięcia wydane zostały bowiem z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), której realizacja wymaga by organy administracji publicznej podejmowały wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Jako dowolne należy traktować zatem ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym, czy nie w pełni rozpatrzonym. Zarzut dowolności zostaje wykluczony dopiero ustaleniami dokonanymi w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), zgromadzonego i rozpatrzonego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako niezbędnego warunku wydania rozstrzygnięcia o przekonującej treści - por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lipca 2001 r., sygn. akt I SA 1768/99. W odniesieniu do postępowania przed organem odwoławczym należy też podkreślić, iż zgodnie z zasadą dwuinstancyjności organ ten obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozpatrzyć sprawę rozstrzygniętą decyzją lub postanowieniem organu I instancji, a stan faktyczny winien ustalić nie tylko w oparciu o materiał dowodowy zebrany w postępowaniu I instancji lecz także rozszerzając granice postępowania dowodowego na istotne dla sprawy okoliczności faktyczne pominięte przez organ pierwszoinstancyjny. W konsekwencji, w myśl art. 136 k.p.a., organ odwoławczy może przeprowadzić nie tylko na żądanie strony lecz także z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który w I instancji wydał decyzję lub postanowienie. Nadto należy podkreślić, że zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne decyzji – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Obowiązkiem organów administracyjnych jest należyte i wyczerpujące informowanie stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, którymi kierowały się te organy w toku załatwiania sprawy. Motywy te powinny znaleźć swój wyraz w uzasadnieniu faktycznym i prawnym decyzji. Uzasadnienie decyzji nie może ograniczać się do przedstawienia i umotywowania własnego stanowiska organu, jeżeli w toku postepowania strona podniosła zarzutu, zapatrując się na faktyczną bądź prawną ocenę sprawy odmiennie niż organ administracji publicznej. Skoro przyjęte przez organ przesłanki faktyczne lub prawne, jak również ocena dowodów, budzą zastrzeżenia strony, w uzasadnieniu decyzji winno zostać zawarte rozstrzygnięcie odnośnie tych wątpliwości( wyrok WSA w Krakowie z dnia 12 maja 2009 roku, sygn. akt II SA/Kr 340/09 publi. LexPolonica nr 2441365). Aby organ wywiązał się z tego obowiązku wydanie rozstrzygnięcia wymaga podjęcia przez organ wszelkich niezbędnych czynności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, zmierzających do realizacji zasady prawdy obiektywnej wynikającej z art. 7 k.p.a. Wymogów powyższych, zdaniem Sądu, orzekające w sprawie organy nie dochowały. Dotyczy to przeprowadzenia postępowania dowodowego w zakresie wyjaśnienia stanu faktycznego, a w szczególności ustalenia właściciela pojazdu na dzień wydania dyspozycji jego usunięcia w stopniu zezwalającym na wydanie rozstrzygnięcia sprawy. W konsekwencji przedłożone Sądowi akta sprawy zawierają luki uniemożliwiające merytoryczną ocenę prawidłowości zarówno osnowy decyzji zaskarżonej, jak też poprzedzającej ją decyzji pierwszoinstancyjnej. Zgodnie z art. 130a ust. 10h ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku Prawo o ruchu drogowym koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postepowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i. Decyzję o zapłacie kosztów wydaje starosta. Powołany wyżej przepis ma charakter obligatoryjny, a mianowicie nakłada na organ administracji publicznej obowiązek wydania decyzji o zapłacie kosztów związanych z usunięciem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub jak w niniejszej sprawie z zniszczeniem pojazdu. W każdym jednak wypadku wymagane jest- bez względu na rodzaj rozstrzygnięcia – aby przed wydaniem decyzji organ administracji przeprowadził postępowanie wyjaśniające zmierzające do ustalenia wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności tj. czy zostały spełnione ustawowe przesłanki uzasadniające obciążenie daną osobę tymi kosztami. Przed wydaniem decyzji obciążającej daną osobę kosztami, o których mowa w art. 130a ust. 10h ustawy Prawo o ruchu drogowym, organ winien między innymi ustalić kto był właścicielem pojazdu w chwili wydania dyspozycji jego usunięcia. Z cytowanego przepisu wynika, że spornymi kosztami obciąża się osobę będącą właścicielem pojazdu w chwili wydania dyspozycji jego usunięcia. W niniejszej sprawie jest to data [...] marca 2009 roku. Przepis art. 130a ust. 10i ustala jedynie osobę zobowiązaną solidarnie do pokrycia kosztów o których mowa w art. 130a ust. 10h. W rozpatrywanej sprawie organy I jak i II instancji nie ustaliły kto był faktycznym właścicielem pojazdu w chwili jego zajęcia. Skarżąca z chwilą wszczęcia postępowanie w przedmiocie ustalenia kosztów związanych z usunięciem, przechowywaniem, oszacowaniem i zniszczeniem pojazdu zaprzeczała, aby była właścicielem tego pojazdu w chwili wydania dyspozycji jego usunięcia. Stwierdziła, że w dniu [...] marca 2009 roku, a więc 14 dni przed wydaniem decyzji o jego usunięciu sporny samochód sprzedała M.C.. Na potwierdzenie swoich twierdzeń w tym zakresie przedłożyła pisemne oświadczenie złożone przez M.C.. Organ ustalając, kto był właścicielem tego samochodu w chwili wydania dyspozycji o jego usunięciu opierał się na danych uzyskanych z systemów źródłowych na dzień 30 marca 2009 roku, zgodnie z którymi jako właściciel usuniętego samochodu figurowała skarżąca. Nadto uzasadniając swoje stanowisko w tym zakresie powołał się na niedopełnienie przez skarżącą obowiązku wynikającego z art. 78 ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, zgodnie z którym właściciel pojazdu zarejestrowanego jest obowiązany zawiadomić w terminie nieprzekraczającym 30 dni starostę o nabyciu lub zbyciu pojazdu. Organ II instancji powołując się na prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego z dnia [...] maja 2011 roku w przedmiocie orzeczenia przepadku pojazdu na rzecz Powiatu stwierdził, że powyższe postanowienie przesądza kto był właścicielem pojazdu w dniu wydania dyspozycji jego usunięcia, a którym była skarżąca. Powyższe okoliczności wraz z dowodami, na które powołuje się organ nie mogą - mając na uwadze art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a - stanowić podstawy do przyjęcia, że skarżąca była w chwili wydania dyspozycji usunięcia pojazdu jego właścicielem, która to okoliczność jest jedną z podstawowych przesłanek nałożenia na nią obowiązku z art. 130a ust. 10 h ustawy Prawo o ruchu drogowym. W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że obowiązek wynikający z art. 78 ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym ma jedynie charakter porządkowy. Niewykonanie obowiązku wynikającego z treści komentowanego przepisu stanowi jedynie wykroczenie z art. 97 k.w. Nie ma on wpływu na skuteczność zawartej umowy przenoszącej prawo własności pojazdu. Wbrew twierdzeniom organu II instancji postanowienie Sądu Rejonowego w przedmiocie orzeczenia przepadku pojazdu na rzecz Powiatu nie ustala w sposób wiążący dla sądów i organów państwowych i organy administracji publicznej. Postanowienie w przedmiocie orzeczenia przepadku pojazdu zostało wydane w postepowaniu nieprocesowym w oparciu o przepisy art. 6106 i art. 6107 ustawy z dnia 17 listopada 1964 roku Kodeks postępowania cywilnego ( Dz.U. z 1967r., nr 43 poz. 296 ze zm). Zgodnie z art. 365 § 1 w zw. z art. 13 § 2 Kodeksu postępowania cywilnego orzeczenia prawomocne wiążą nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Związanie, o którym mowa w cytowanym przepisie, dotyczy dyspozycji zawartej w sentencji wyroku lub postanowienia, a nie uzasadnienia. Zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 13 marca 2008 roku sygn. akt III CSK 284/07 (opublikowany Lex nr 380931) związanie innych sądów oraz innych organów państwowych i organów administracji publicznej dotyczy tylko samej sentencji orzeczenia a nie poglądów prawnych wyrażonych w jego uzasadnieniu. Moc wiążąca orzeczenia sądu odnosi się tylko do treści jego sentencji, a nie uzasadnienia ( wyrok SN z dnia 8 czerwca 2005 roku sygn. akt VCk702/04). Nie mają zatem mocy wiążącej ani poglądy prawne wyrażone w uzasadnieniu orzeczeni ani motywy i ustalenia faktyczne zawarte w uzasadnieniu ( wyrok SN z dnia 15 listopada 2007 roku, II CSK 347/07, Lex nr 345525). Przedmiotem prawomocności materialnej jest bowiem ostateczny rezultat rozstrzygnięcia, a nie przesłanki, które do niego doprowadziły. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że w prawomocnym postanowieniu z dnia [...] maja 2013 roku Sąd Rejonowy, na które powołuje się organ, w punkcie I sentencji orzeczenia orzekł o przepadku na rzecz Powiatu określonego w nim pojazdu bez odnoszenia się kto był jego uprzednim właścicielem, w szczególności w dniu [...] marca 2009 roku. Punkt drugi sentencji orzeczenia dotyczył kosztów postępowania sądowego. Z powyższego wynika, że związanie dotyczy tylko i wyłącznie ustalenia nowego właściciela pojazdu w związku z orzeczeniem jego przepadku. Należy nadto na marginesie zauważyć, że Sąd w uzasadnieniu tego orzeczenia nie wypowiedział się kto był właścicielem tego pojazdu w dniu 28 marca 2009 roku. Gdyby nawet Sąd to uczynił zgodnie z treścią art. 365 § 1 kpc w zw. z art. 13 § 2 kpc inne sądy, organy państwowe i organy administracji publicznej nie byłyby powyższym ustaleniem zawartym w uzasadnieniu związane. Należy zauważyć, że organy nie dokonały oceny dokumentu prywatnego, będącego dowodem złożonym przez skarżącą, jaki stanowi oświadczenie złożone w formie pisemnej przez M.C., w którym stwierdził, że w dniu [...] marca 2009 roku kupił od skarżącej pojazd. Powyższy dowód w postaci dokumentu prywatnego stanowi jedynie zupełny dowód na to, że zawarte w nim oświadczenie pochodzi od wystawcy, lecz nie przesądza o zgodności zawartych w nim stwierdzeń ze stanem faktycznym. Wiarygodność zawartych w tym dokumencie oświadczenia (istotnego do rozstrzygnięcia sprawy) winna być oceniana tak samo, jak innych dowodów zgromadzonych w sprawie zgodnie z zasadą oceny dowodów określonych w art. 80 k.p.a. i znaleść swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. Skarżąca złożyła do akt ksero powyższego oświadczenia, na którym organ potwierdził jego zgodność z oryginałem. Należy również zauważyć, że w uzasadnieniu decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2012 roku, którą to decyzją uchylono pierwszą decyzję wydaną przez Starostę w niniejszej sprawie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, w zaleceniach wskazał na konieczność przesłuchania skarżącej oraz M.C. na okoliczność zawarcia umowy kupna-sprzedaży pojazdu i na tej podstawie ustalenie kto był jego właścicielem w dniu [...] marca 2009 roku tj. w dniu wydania dyspozycji jego usunięcia, albowiem dotychczasowe ustalenia poczynione przez organ I instancji nie były wystarczające. Organ I instancji powyższych wskazań odnośnie przesłuchania skarżącej nie zrealizował. Pismem z dnia [...] marca 2013 roku wezwał co prawda E.S. do stawiennictwa w dniu [...] marca 2013 roku w siedzibie organu. Jednak nie wskazał zgodnie z art. 54 § 1 k.p.a w jakim charakterze skarżąca została wezwana do osobistego stawiennictwa oraz nie wskazał skutków prawnych niezastosowania się do wezwania. Zgodnie z treścią art. 86 k.p.a. jeżeli po wyczerpaniu środków dowodowych lub z powodu ich braku pozostają niewyjaśnione fakty istotne do rozstrzygnięcia sprawy, organ administracji publicznej dla ich wyjaśnienia może przesłuchać stronę. Swoboda tej oceny jest jednak ograniczona treścią zasady prawdy obiektywnej, z której wypływa dla organu orzekającego obowiązek skorzystania z tego środka dowodowego, który to dowód podlega ocenie jak każdy inny dowód w oparciu o art. 80 k.p.a. Nie można uznać za przeprowadzenie tego dowodu złożenie przez skarżącą w siedzibie organu w dniu 25 marca 2013 roku ( a więc 4 dni przed terminie stawiennictwa określonym w wezwaniu) po raz kolejny pisemnego oświadczenia o sprzedaży pojazdu M.C. ora pisemnego oświadczenia w tym samym przedmiocie złożonego przez M.C.. Przeprowadzenie dowodu z przesłuchania strony sprowadza się nie tylko do złożenia w trakcie jego przeprowadzania oświadczenia o sprzedaży pojazdu, ale także do wyjaśnienia, ustalenia innych okoliczności mogących mieć wpływ na ocenę wiarygodności oświadczenia skarżącej. Z akt sprawy nie wynika dlaczego organy uznały za zbędne przeprowadzenie tego dowodu lub z jakich przyczyn jego przeprowadzenie stało się niemożliwe. Nie wynika to również z uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Należy nadto zauważyć, że organ w oparciu o przepis art. 10 k.p.a przed wydaniem decyzji nie umożliwił wypowiedzenie się stronie co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszenia żądań. Wobec wskazanych wyżej uchybień stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem art. 7, art.77 § 1 i art. 80 k.p.a. a uzasadnienie decyzji nie spełnia wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a. Naruszenie powyższych przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W toku ponownego rozpatrzenia sprawy organ I instancji winien ponownie rozważyć i ocenić dowody zgromadzone w trakcie postępowania, w tym dowody złożone przez skarżąca oraz dać temu wyraz w uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia. Winien rozważyć w kontekście powyższych rozważań Sądu możliwość przeprowadzenia dowodu z przesłuchania strony w oparciu o przepis art. 86 k.p.a., a także rozważyć, możliwość zwrócenia się do Komendy Miejskiej o przesłanie dokumentów związanych z interwencją przeprowadzoną w dniu [...] marca 2009 roku, w następstwie której wydano dyspozycję usunięcia pojazdu, a w szczególności czy zachowały się z tej czynności tylko notatka służbowa dołączona do akt sprawy administracyjnej, zwłaszcza gdy się weźmie pod uwagę, że z tej notatki wynika, że kierujący samochodem M.C. nie posiadał uprawnień do kierowania tym pojazdem. Mając powyższe na uwadze w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 1c p.p.s.a uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. W oparciu o art. 152 p.p.s.a w punkcie II sentencji wyroku stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło