II SA/Go 240/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic Sędziowie Sędzia WSA Michał Ruszyński (spr.) Sędzia WSA Sławomir Pauter po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 25 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę. Decyzją z dnia [...] listopada 2024 r., nr [...], Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego w [...] (dalej: NUCS), powołując się na art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572, dalej: k.p.a.), art. 4 pkt 22 lit. c), lit. r), lit. v), art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. f, art. 92a ust. 1, art. 92a ust. 7 pkt 1, art. 92a ust. 11 pkt 2 i pkt 6, art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2024 r., poz. 1539, dalej: u.t.d.), art. 2 pkt 15, art. 2 pkt 35, art. 3 ust. 2, art. 4 rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczenia odpadów (Dz.U.L 190 z dnia 12 lipca 2006 r., s. 1) oraz art. 3 ust. 3, art. 4 pkt 1 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (Dz.U. z 2020 r., poz. 1792 ze zm.), nałożył na J.G. (dalej: skarżący) karę pieniężną w wysokości 12 000 zł za wwóz na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w dniu [...] października 2023 r. odpadów (o kodzie 16 01 04) - w postaci powypadkowego samochodu ciężarowego ze zdemontowaną kabiną marki [...], zespołem pojazdów o nr rej. [...] bez wymaganego zezwolenia. W uzasadnieniu decyzji NUCS podał, iż w dniu [...] października 2023 r. w wyniku przeprowadzonej kontroli ciągnika samochodowego marki [...] o nr rejestr. [...] wraz z naczepą o nr rejestr. [...] funkcjonariusze celno-skarbowi ujawnili przewóz powypadkowego samochodu ciężarowego, ze zdemontowaną kabiną. NUCS wskazał, iż Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w [...] (dalej: WIOŚ), do którego kontrolujący zwrócili się podczas kontroli, uznał towar za odpad, i ze względu na widoczne wycieki płynów eksploatacyjnych, sklasyfikowany został jako mieszanina odpadów spoza listy. NUCS wskazał, że skarżący - będący odbiorcą odpadu - wbrew treści art. 4 rozporządzenia nr 1013/2006, nie dokonał uprzednio pisemnego zgłoszenia właściwemu organowi (Głównemu Inspektorowi Ochrony Środowiska) wwozu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w dniu [...] października 2023 r. odpadów. Zasadnym było zatem nałożenie na niego kary w oparciu o przepisy u.t.d., tj. art. 92a ust. 1 i ust. 6 oraz l.p. 4.5. zał. nr 3 do tej ustawy. W odpowiedzi na ww. decyzję skarżący działający przez profesjonalnego pełnomocnika wniósł odwołanie, podnosząc, iż przewożony pojazd marki [...] nie stanowił odpadu niebezpiecznego, a nadto okoliczności sprawy i dowody wskazywały, że skarżący nie miał wpływu na powstanie naruszeń, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których skarżący nie mógł przewidzieć. Decyzją z dnia [...] lutego 2025 r., nr [...], Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] (dalej: DIAS) orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji organu pierwszej instancji. DIAS podzielił stanowisko NUCS, iż w rozpoznawanej sprawie mamy do czynienia z wwozem na terytorium RP odpadu, co potwierdził WIOŚ w ocenie z dnia [...] października 2023 r. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi skarżącego. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił: I. rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 7 i art. 77 k.p.a. w zw. z art. 92a ust. 1 i 6 u.t.d., poprzez utrzymanie w mocy decyzji NUCS, podczas, gdy prawda obiektywna w niniejszej sprawie nie została ustalona, a NUCS nie działał w sprawie wnikliwie i szybko, a przede wszystkim zgodnie z zasadą zaufania do organów podatkowych. NUCS oparł swe ustalenia na z góry przyjętym założeniu, jakoby skarżący był podmiotem nierzetelnym, lekceważącym ciążące na nim obowiązki, w sytuacji gdy z treści jego rozstrzygnięcia, jak i przede wszystkim ze stanu faktycznego sprawy wynikają okoliczności odmienne; 2) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 7 i art. 77 k.p.a. w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zw. z art. 92a ust. 1 i 6 u.t.d., poprzez utrzymanie w mocy decyzji NUCS polegające na przeprowadzeniu postępowania w sposób niebudzący zaufania do organów przejawiające się tym, że na skarżącego została nałożona nieproporcjonalna kara (w stosunku do wagi dokonanego naruszenia). Tym samym DIAS działał w sprawie w sposób sprzeczny z celem ustawodawcy w przedmiocie wprowadzenia przedmiotowej kary w u.t.d., niezgodne z zasadą zaufania do Państwa, jak i przede wszystkim sprzecznie z konstytucyjną zasadą proporcjonalności; 4) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 7 i art. 77 k.p.a. w zw. z art. 92a ust. 1 i 6 u.t.d., poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji NUCS w sytuacji gdy: - nie przeprowadzono właściwej analizy w przedmiocie okoliczności, w jakich nastąpiło naruszenie przepisów; - nie przeprowadzono analizy w przedmiocie okoliczności towarzyszących i jego konsekwencji, postawy skarżącego w trakcie i po przeprowadzeniu kontroli; - nie rozważono proporcji wysokości potencjalnej kary w stosunku do przewozu; - bezrefleksyjne i blankietowo przyjęto że strona jest podmiotem nierzetelnym, lekceważącym nałożone na nią obowiązki podczas gdy z okoliczności faktycznych, tj. dotychczasowej jego postawy, w sposób jednoznaczny wynika, że w sposób sumienny i rzetelny wywiązuje się z obowiązków ustawowych; - brak dokonania przez DIAS prawidłowej analizy w przedmiocie wypełnienia przesłanki ważnego interesu podatnika i ważnego interesu publicznego; - w związku z powyższym - brak wykazania sposobu rozumowania i przyjętej metodologii stanowiącej podstawę do wydania kwestionowanego rozstrzygnięcia; - brak wykazania, jaki wpływ w niniejszej sprawie miały zgromadzone i opisane dowody. II. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. 1) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji, podczas gdy analiza okoliczności sprawy wskazuje, że skarżący dochował należytej staranności wykonując obowiązki przewoźnika, a na podstawie wiadomych mu informacji pojazd marki [...] nie stanowił odpadu niebezpiecznego, a nadto, okoliczności sprawy i dowody wskazują, że skarżący nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mógł przewidzieć, co mogło mieć wpływ na wydanie zaskarżonego orzeczenia, - art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 92a ust. 1 u.t.d. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji nałożenie na skarżącego obowiązku zapłaty kary pieniężnej w wysokości 12.000 zł za wykonanie przewozu drogowego z naruszeniem obowiązków bądź warunków przewozu drogowego, podczas gdy ustalenie naruszenia warunków przewozu drogowego wymagało uzyskania opinii WIOŚ, a co za tym idzie skarżący nie dysponował wiedzą oraz kwalifikacjami niezbędnymi dla ustalenia, że przewożony towar może zostać sklasyfikowany jako odpady, a w konsekwencji jego przewóz wymaga spełnienia dodatkowych obowiązków, co mogło mieć wpływ na wydanie zaskarżonego orzeczenia, 2) art. 92 c u.t.d. poprzez nałożenie kary pieniężnej na skarżącego, podczas gdy w sprawie wystąpiły przesłanki do odstąpienia od powyższego, albowiem okoliczności sprawy i dowody wskazują, że skarżący nie miał wpływu na powstanie naruszenia, albowiem mogło to być stwierdzone przez WIOŚ, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, co świadczy o tym, że działanie organów jest skrajnie nieproporcjonalne i profiskalne, a także sprzeczne z celem wprowadzenia omawianego przepisu przez ustawodawcę; 3) naruszenie przepisu prawa materialnego, a to art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. z 2023 r., poz.1587 ze zm., dalej: u.o.) polegające na jego błędnej wykładni polegającej na przyjęciu, że przedmiotowy pojazd marki [...] stanowił odpad, podczas gdy jego stan nie uzasadniał przyjęcia, iż stanowi on odpad niebezpieczny, a w konsekwencji brak było podstaw do nałożenia kary, o której mowa w art. 92a ust. 1 i 6 u.t.d. Stawiając powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie decyzji NUCS oraz decyzji DIAS i umorzenie przedmiotowego postępowania, a także zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. Ewentualnie skarżący wniósł o uchylenie decyzji NUCS oraz decyzji DIAS i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Odpowiadając na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując argumenty podniesione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, dalej: p.p.s.a.), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem tak rozumianej kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja DIAS utrzymująca w mocy decyzję NUCS w przedmiocie nałożenia na skarżącego kary pieniężnej w kwocie 12.000 zł za wwóz odpadów na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez wymaganego zezwolenia. Na wstępie rozważań przywołać należy przepisy znajdujące zastosowanie w rozpoznawanej sprawie. Otóż zgodnie z art. 92a. ust. 1 u.t.d. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie, z tym że: 1) przedsiębiorca prowadzący pośrednictwo przy przewozie osób z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 5000 złotych do 1 000 000 złotych za każde naruszenie; 2 ) przedsiębiorca wykonujący krajowy transport drogowy, o którym mowa w art. 5b ust. 1, podlega karze pieniężnej w wysokości do 120 000 złotych za każde naruszenie. Zgodnie z art. 2 pkt 1 rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 "odpady" są zdefiniowane zgodnie z art. 1 ust. 1 lit. a) dyrektywy 2006/12/WE. "Odpady" oznaczają wszelkie substancje lub przedmioty należące do kategorii określonych w załączniku I, które ich posiadacz usuwa, zamierza usunąć lub ma obowiązek usunąć. "Mieszanina odpadów" oznacza odpady powstałe w wyniku celowego lub przypadkowego wymieszania dwóch lub więcej rodzajów odpadów, która to mieszanina nie została zaliczona do żadnej z kategorii w załącznikach III, IIIB, IV i IVA. Odpady w pojedynczym przemieszczeniu, obejmującym dwa lub więcej rodzajów odpadów transportowanych osobno, nie są uważane za mieszaninę odpadów (art. 2 pkt 3). "Nielegalne przemieszczanie" oznacza przemieszczanie odpadów dokonane: a) bez zgłoszenia go wszystkim zainteresowanym właściwym organom, zgodnie z niniejszym rozporządzeniem; lub b) bez zgody zainteresowanych właściwych organów, zgodnie z niniejszym rozporządzeniem (art. 2 pkt 35 lit. a) i b)). Procedurze uprzedniego pisemnego zgłoszenia i zgody określonej w przepisach niniejszego tytułu podlegają przemieszczenia następujących odpadów: a) jeżeli mają być poddane procesom unieszkodliwiania: wszystkich odpadów; b) jeżeli mają być poddane procesom odzysku: i) odpadów wyszczególnionych w załączniku IV, który obejmuje między innymi odpady wyszczególnione w aneksach II i VIII Konwencji bazylejskiej; ii) odpadów wyszczególnionych w załączniku IVA; iii) odpadów niesklasyfikowanych pod żadnym kodem w załączniku III, IIIB, IV lub IVA; iv) mieszanin odpadów niesklasyfikowanych pod żadnym kodem w załączniku III, IIIB, IV lub IVA, chyba że zostały wyszczególnione w załączniku IIIA (art. 3 ust. 1). Ogólnym obowiązkom w zakresie informowania, określonym w art. 18, podlegają przemieszczenia następujących odpadów przeznaczonych do odzysku, jeżeli ilość przemieszczanych odpadów przekracza 20 kg: a) odpadów wyszczególnionych w załączniku III lub IIIB; b) mieszanin, niesklasyfikowanych pod żadnym kodem w załączniku III lub składających się z dwóch lub więcej rodzajów odpadów wymienionych w załączniku III, jeżeli skład tych mieszanin nie utrudnia poddania ich racjonalnemu ekologicznie odzyskowi i mieszaniny te zostały wyszczególnione w załączniku IIIA, zgodnie z art. 58 (art. 3 ust. 2). Zgłaszający, który zamierza dokonać przemieszczenia odpadów określonego w art. 3 ust. 1 lit. a) lub b), dokonuje uprzedniego pisemnego zgłoszenia właściwemu organowi wysyłki i za pośrednictwem tego organu, a w przypadku zgłoszenia ogólnego postępuje zgodnie z postanowieniami art. 13 (art. 4). Jak wynika ze stanu faktycznego ustalonego w przedmiotowej sprawie, w trakcie przeprowadzonej przez funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej w dniu [...] października 2023 r. kontroli pojazdu marki [...] o nr re. [...] z naczepą, pojazdem tym wykonywany był przez przewoźnika transport z Niemiec na terytorium Polski. Przewożonym towarem był powypadkowy samochód ciężarowy (ciągnik siodłowy [...]) ze zdemontowaną kabiną (całkowicie zniszczoną) oraz ramą która nosiła ślady uszkodzeń. Spór w niniejszej sprawie dotyczy kwestii, czy przewożony towar stanowił odpad i w konsekwencji czy zgodnie z prawem nałożona została na skarżącego kara pieniężna. Organy bowiem wobec zakwalifikowania przewożonego towaru jako odpadu i stwierdzenia w związku z tym wwzozu odpadów na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez wymaganego zezwolenia, wymierzyły skarżącemu karę pieniężną. Ze stanowiskiem organu zaś nie zgodził się skarżący, uważając, iż przewożony pojazd powypadkowy nie stanowił odpadu w rozumieniu u.o. Wskazać należy, że zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 6 u.o. przez odpady rozumie się każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany. Przepis ten stanowi implementację art. 3 pkt 1 dyrektywy nr 2008/98/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 19 listopada 2008 r. w sprawie odpadów oraz uchylającej niektóre dyrektywy (Dz.Urz.UE.L z 2008 r. poz. 312, s. 3). Pojęcie "pozbycie się", które stanowi przesłankę do uznania za odpad, oznacza zmianę sposobu użytkowania wskazanego przedmiotu, czyli użytkowanie w inny sposób niż nakazuje to przeznaczenie danego przedmiotu, a nowy sposób użytkowania mógłby wywoływać niekorzystne oddziaływanie na środowisko. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej zakwalifikowanie substancji lub przedmiotu jako "odpadów" wynika przede wszystkim z zachowania posiadacza i ze znaczenia terminu "pozbywać się" (wyrok z dnia 4 lipca 2019 r., Tronex, C 624/17, EU:C:2019:564, pkt 17 i przytoczone tam orzecznictwo). W odniesieniu do pojęcia "pozbywać się" z utrwalonego orzecznictwa wynika również, że należy je interpretować z uwzględnieniem celu dyrektywy 2008/98, którym zgodnie z motywem 6 tej dyrektywy jest zmniejszenie negatywnych skutków wytwarzania odpadów i gospodarowania nimi dla zdrowia ludzi i środowiska. Pojęcie to wymaga również wykładni w świetle art. 191 ust. 2 TFUE, który stanowi, że polityka Unii Europejskiej w dziedzinie środowiska stawia sobie za cel wysoki poziom ochrony i opiera się w szczególności na zasadach ostrożności i działania zapobiegawczego. Wynika z tego, że wyrażenia "pozbywać się", a zatem i pojęcia "odpadów" w rozumieniu art. 3 pkt 1 dyrektywy 2008/98, nie można interpretować w sposób zawężający. Pojęcie "pozbywać się" obejmuje zarówno "odzysk", jak i "unieszkodliwianie" danej substancji lub przedmiotu w rozumieniu art. 3 pkt 15 i pkt 19 dyrektywy 2008/98. Z orzecznictwa TSUE wynika także, że to, czy dany przedmiot lub substancja stanowi "odpad" w rozumieniu dyrektywy 2008/98, należy ustalić w świetle wszystkich okoliczności, z uwzględnieniem celu tej dyrektywy i jej skuteczności, która nie powinna zostać naruszona. Konkretne okoliczności mogą zatem stanowić wskazówkę występowania działania polegającego na pozbywaniu się, zamiaru pozbycia się lub zobowiązania do pozbycia się substancji lub przedmiotu w rozumieniu art. 3 pkt 1 dyrektywy 2008/98. Jednocześnie nie budzi wątpliwości, że pojęcie odpadów nie wyklucza substancji i przedmiotów, które mogą zostać ponownie gospodarczo wykorzystane. System nadzoru i gospodarowania ustanowiony dyrektywą 2008/98 ma bowiem na celu objęcie swoim zakresem wszystkich przedmiotów i substancji, których ich właściciel się pozbywa, nawet jeżeli mają one wartość handlową i są gromadzone z powodów handlowych do celów recyklingu, regeneracji lub ponownego wykorzystania (zob. podobnie wyroki: z 24 czerwca 2008 r., Commune de Mesquer, C 188/07, EU:C:2008:359, pkt 40; z 3 października 2013 r., Brady, C 113/12, EU:C:2013:627, pkt 42 i przytoczone tam orzecznictwo). W wyroku z 14 października 2020 r. w sprawie C-629/19 TSUE ponadto orzekł, że należy zwrócić szczególną uwagę, czy dany przedmiot lub substancja nie są już przydatne dotychczasowemu właścicielowi, a więc czy przedmiot lub substancja stanowią obciążenie, którego posiadacz zamierza się pozbyć. Gdy taka sytuacja rzeczywiście ma miejsce, istnieje ryzyko, że posiadacz pozbędzie się danego przedmiotu lub substancji, które do niego należą, w sposób mogący szkodzić środowisku, w szczególności porzucając, wysypując lub unieszkodliwiając je w niekontrolowany sposób. Taki przedmiot lub substancja, wchodząc w zakres pojęcia "odpadów" w rozumieniu dyrektywy 2008/98, podlegają przepisom tej dyrektywy, co oznacza, że odzyskiwania lub unieszkodliwiania przedmiotu lub substancji należy dokonać bez zagrażania zdrowiu ludzi oraz bez stosowania procesów lub metod, które mogłyby szkodzić środowisku. W związku z tym stopień prawdopodobieństwa ponownego wykorzystania towaru, substancji lub produktu bez wstępnego przetwarzania stanowi istotną przesłankę ich kwalifikacji jako odpad. Przepisy dyrektywy 2008/98 dotyczą bowiem zapewnienia, żeby czynności odzyskiwania i unieszkodliwiania odpadów były wprowadzane w życie bez zagrożenia dla zdrowia ludzi oraz bez stosowania procesów lub metod, które mogłyby szkodzić środowisku. Uwzględniając obowiązek dokonania wykładni rozszerzającej pojęcia "odpadów", należy uznać, że dotyczy jedynie sytuacji, w których ponowne wykorzystanie takiego towaru lub substancji jest nie tylko możliwe, ale i pewne, bez konieczności poddania w tym celu uprzedniemu procesowi odzyskiwania odpadów, o którym mowa w załączniku II do dyrektywy 2008/98. W kontekście tych rozważań TSUE konsekwentnie podkreśla, że to organy krajowe są właściwe do oceny okoliczności faktycznych rozpoznawanej przez nich sprawy i ustalenie, czy posiadacz przedmiotu lub substancji rzeczywiście miał zamiar ich "pozbycia się". W świetle powyższych rozważań nie ulega zatem wątpliwości, że sformułowana wyżej definicja odpadu jest definicją szeroką i musi ulegać doprecyzowaniu na gruncie poszczególnych stanów faktycznych (zob. wyrok NSA z dnia 5 grudnia 2023 r., III OSK 1120/22, www.orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: CBOSA). W orzecznictwie wskazuje się, że pozbyciem się przedmiotu, w rozumieniu u.o., jest również jego przekazanie (zbycie) innemu podmiotowi, który będzie go wykorzystywał w inny, zasadniczo odmienny od dotychczasowego sposób. Odpadami mogą być więc także materiały podlegające ponownemu gospodarczemu wykorzystaniu i mogące być w związku z tym przedmiotem transakcji handlowej jako dobro o określonej wartości ekonomicznej. Niekompletny, uszkodzony pojazd może stanowić zatem odpad. Nabycie przez pojazd statusu odpadu oderwane jest od jego ewentualnej możliwości przywrócenia jego przydatności gospodarczej - w tym możliwości dopuszczenia go do ruchu w wyniku jego naprawy, bowiem dla zakwalifikowania przedmiotu (pojazdu) jako odpadu, miarodajny jest stan faktyczny istniejący w chwili jego przemieszczenia na terytorium Polski, nie zaś przyszły, hipotetyczny (por. wyrok NSA z dnia 11 lipca 2017 r., II OSK 2835/15, wyrok NSA z dnia 9 lutego 2024 r., III OSK 3230/21, wyrok NSA z 7 lutego 2023 r., III OSK 2132/21, CBOSA). W prawie unijnym kwalifikacja odpadu opiera się również na "Wytycznych korespondentów nr 9 w sprawie przemieszczania odpadów w postaci pojazdów". Wytyczne zostały uzgodnione 8 lipca 2011 r. na posiedzeniu korespondentów unijnych dla rozporządzenia nr 1013/2006 w sprawie przemieszczania odpadów w postaci pojazdów. Wytyczne te zawierają ujednolicone stanowisko państw członkowskich co do sposobu, w jaki - w rozumieniu wspólnym wszystkich państw członkowskich - należy interpretować rozporządzenie nr 1013/2006. Choć wytyczne nie mają tej samej mocy normatywnej co tzw. prawo powszechnie obowiązujące, jako tzw. soft law stanowią część prawa unijnego, braną pod uwagę przy kwalifikacji prawnej i wymierzeniu sankcji administracyjnych. Zgodnie z Wytycznymi Korespondentów Unijnych nr 9 do Rozporządzenia (WE) Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1013/2006 w sprawie przemieszczania odpadów w postaci pojazdów, pojazd używany klasyfikowany jest zazwyczaj jako odpad m.in., gdy jest przeznaczony do demontażu i ponownego użycia części zamiennych lub do strzępienia/złomowania (pkt 8 ppkt c Wytycznych), ale również dowody, o których mowa w punkcie 11 wytycznych, nie zostały przedstawione na żądanie właściwych organów lub właściwych organów innego państwa, takich jak służby celne, Policja lub inne właściwe organy. Punkt 11 wytycznych stanowi natomiast, że w przypadku, gdy posiadacz pojazdu twierdzi, że ma zamiar przemieścić lub dokonuje przemieszczenia eksploatowanego pojazdu używanego (typ 1) lub pojazdu używanego nadającego się do naprawy (typ 2), nie zaś odpadu w postaci pojazdu, a właściwy organ lub inny organ państwowy, taki jak Służba Celna, Policja lub inny odpowiedni organ ma uzasadnione podstawy, by twierdzić, że pojazd używany może zostać sklasyfikowany jako odpad, wówczas należy, albo w trybie zwykłym albo przed przemieszczeniem lub odpowiednio dla każdego przypadku, przedstawić następujące dokumenty na żądanie właściwych władz, celem zweryfikowania twierdzenia posiadacza pojazdu: a) Kopię faktury i umowy dotyczącej sprzedaży i/lub przeniesienia własności pojazdu, a w przypadku eksploatowanego pojazdu używanego (typ 1), także gwarancję potwierdzającą pełną funkcjonalność i przydatność do ruchu drogowego; b) i) W przypadku eksploatowanego pojazdu używanego (typ 1): Dowód oceny/badań w postaci kopii wyników badań będących dowodem przydatności pojazdu do ruchu drogowego, przeprowadzonych na krótko przed przemieszczeniem (np. nie wcześniej, niż miesiąc przed przemieszczeniem) przez upoważnionego inspektora, w ramach krajowego reżimu badań przydatności do ruchu drogowego lub, na mocy decyzji właściwego organu, przez specjalistę samochodowego, mechanika samochodowego lub innego upoważnionego inspektora; (ii) W przypadku pojazdu używanego nadającego się do naprawy (typ 2), można zastosować jedną z dwóch poniższych możliwości: – Świadectwo "pojazd nadający się do naprawy", celem weryfikacji, czy naprawa jest drobna. Wzór świadectwa znajduje się w załączniku 3, wraz z kryteriami oceny, – Dowody, o których mowa w punkcie i), mają zastosowanie przy podejmowaniu decyzji o tym, czy naprawa jest drobna; c) Oświadczenie posiadacza organizującego przemieszczenie transgraniczne, potwierdzające, że pojazd nie jest odpadem (w rozumieniu definicji zawartej w art. 3 ust. 1 dyrektywy w sprawie odpadów). Skarżący zobowiązany był zatem dokonać zgłoszenia: a) dokumentu zgłoszeniowego określonego w załączniku IA oraz b) dokumentu przesyłania określonego w załączniku IB. W ocenie Sądu organy zasadnie podzieliły stanowisko Inspektora WIOŚ, że towar objęty przewozem w ramach kontroli z dnia [...] października 2023 r., na który składała się całkowicie zniszczona kabina i podwozie noszące ślady uszkodzeń to odpad, sklasyfikowany jako mieszanina odpadów spoza listy. Według pisma WIOŚ z dnia [...] października 2023 r. przemieszczanie ww. towaru wymagało dokumentu zgłoszenia TPO i dokumentu przesyłania TPO oraz zezwolenia Głównego Inspektora Ochrony Środowiska. Ponadto z uwagi na wycieki płynów eksploatacyjnych uznano, że przewożony towar stanowi odpad niebezpieczny. Jak wskazują zdjęcia wykonane podczas kontroli oraz protokół z oględzin, sporny pojazd był istotnie uszkodzony, transportowany był w częściach, gdzie kabina była w istocie całkowicie zniszczona. Z kolei druga część pojazdu, czyli podwozie, także wskazywało na liczne uszkodzenia. Zdaniem Sądu na tle wcześniejszych rozważań ocena całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego tj. protokołu kontroli, oceny WIOŚ z dnia [...] października 2023 r., ustaleń funkcjonariuszy przeprowadzających kontrolę, dokumentacji fotograficznej załączonej do protokołu kontroli, prowadzi do wniosku, że przewożony (uszkodzony) pojazd to odpad w rozumieniu u.o. Zauważyć należy, iż w istocie pojazd miał zostać przeznaczony do demontażu, część tego pojazdu - kabina nie nadawała się do użytku (podczas transportu była zdemontowana). Dodać przy tym należy, iż jak słusznie zwrócił uwagę DIAS w uzasadnieniu decyzji, iż z treści umowy zakupu pojazdu powypadkowego z dnia [...] września 2023 r. wynika, iż środek transportu sprzedawany był w stanie sprawdzonym przez kupującego, z wyłączeniem gwarancji. W szczególności sprzedający nie gwarantował, że środek transportu jest bezwypadkowy i zgodny z przepisami StVZO - niemieckimi przepisami o zezwoleniach na ruch drogowy, czemu strona skarżąca, która tę umowę zawierała, nie kwestionowała. Jak już wyżej wskazano pozbyciem się przedmiotu, w rozumieniu u.o., jest również jego przekazanie (zbycie) innemu podmiotowi. Odpadami mogą być bowiem także materiały podlegające ponownemu gospodarczemu wykorzystaniu i mogące być w związku z tym przedmiotem transakcji handlowej jako dobro o określonej wartości ekonomicznej. Niekompletny, uszkodzony pojazd może stanowić zatem odpad. W orzecznictwie wyjaśniono, że (następcza, potencjalna) użyteczność danych substancji lub przedmiotów – których posiadacz (rzeczywiście) pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany – nie jest przesłanką wyłączającą je spod kwalifikowania ich, jako odpadów (zob. wyrok NSA z dnia 22 czerwca 2023 r., II GSK 265/20, wyrok NSA z dnia 16 stycznia 2015 r., II OSK 1463/13, CBOSA). Również sam fakt zarejestrowania pojazdu nie oznacza, że nie może być on uznany za odpad. W tym kontekście należy wskazać, że strona skarżąca nie przedłożyła żadnych dokumentów, które potwierdzałyby, że transportowany uszkodzony pojazd jest pojazdem nadającym się do naprawy, ani dowodów (badań) potwierdzających, że samochód jest zdatny do ruchu drogowego, przeprowadzonego na krótko przed przemieszczeniem, a takiemu stanowi przeczy opisana powyżej adnotacja w umowie sprzedaży. W trakcie kontroli nie przedłożono także oświadczenia, iż przewożony towar nie jest odpadem. W świetle opisanych okoliczności sprawy zgodzić należy się z organami, iż transportowany uszkodzony pojazd w dniu kontroli był w stanie uniemożliwiającym jego użytkowanie w sposób dotychczasowy, którego istotna część tj. kabina bez wątpienia, co potwierdził też skarżący, była w stanie kompletnie zniszczonym, a cały pojazd, mając na uwadze rozmiar uszkodzeń widoczny na zdjęciach z kontroli, nie mógł być użytkowany w sposób dotychczasowy. W tym zakresie późniejsze wykorzystanie części tego pojazdu, jego naprawa nie oznaczają, że nie stanowił on odpadu, biorąc pod uwagę stan z dnia przeprowadzenia przez organy kontroli. Odnosząc się do przeprowadzonej przez WIOŚ oceny z dnia [...] października 2023 r. podnieść należy, że Inspekcja Ochrony Środowiska jest powołana do kontroli przestrzegania przepisów o ochronie środowiska oraz badania i oceny stanu środowiska (art. 1 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska) i do jej ustawowych zadań należy m.in. wykonywanie zadań określonych w przepisach o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów. Inspekcja Ochrony Środowiska jest wyspecjalizowanym organem, powołanym do badania i oceny stanu środowiska. Pracownicy tej instytucji posiadają specjalistyczną wiedzę, pozwalającą na wykonywanie ich ustawowych obowiązków. Nie muszą się zatem posiłkować opiniami biegłych. Jak słusznie zauważył organ, w rozpoznawanej sprawie nie miała miejsca sytuacja, w której wymagana byłaby wiedza wykraczająca poza kompetencje organu ochrony środowiska. Z kolei zgodnie z art. 3 ust. 3 rozporządzenia nr 1013/2006, zadania oraz właściwość Krajowej Administracji Skarbowej, organów Straży Granicznej i Inspekcji Transportu Drogowego oraz wojewódzkich inspektorów ochrony środowiska w zakresie nadzoru nad międzynarodowym obrotem odpadami, w szczególności dotyczące egzekwowania przepisów, o których mowa w art. 50 ust. 3 i 4 rozporządzenia nr 1013/2006, określają przepisy odrębne. Organy wymienione w ust. 1 i 3 współdziałają w zakresie międzynarodowego przemieszczania odpadów oraz zapobiegają nielegalnemu międzynarodowemu przemieszczaniu odpadów, w szczególności przez wymianę informacji i doświadczeń, w tym w zakresie klasyfikacji towarów jako spełniających przesłanki do uznania ich za odpady. Organ przeprowadzający zatem kontrolę w dniu [...] października 2023 r. uprawniony był do zwrócenia się do Inspekcji Ochrony Środowiska o ocenę, czy importowany towar stanowi odpad i jak powinien być zakwalifikowany. Podkreślić przy tym należy iż zarówno ocena przeprowadzona przez WIOŚ jako organ posiadający wiedzę specjalistyczną z danej dziedziny, jak i protokół z kontroli są dowodami stanowiącymi dokumenty urzędowe w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. Przepis ten stanowi, że dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Protokół kontroli drogowej korzysta, jako dokument urzędowy, z domniemania wiarygodności zawartych w nim ustaleń. Protokół kontroli pojazdu, z uwagi na niemożność późniejszego czynienia ustaleń faktycznych, uznawany jest w orzecznictwie za dokument urzędowy mający szczególną moc dowodową. Jest najistotniejszym i bezpośrednim dowodem w sprawach o nałożenie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym, bowiem zawiera ustalenia organu dokonane bezpośrednio w trakcie czynności kontrolnych, w obecności podmiotu kontrolowanego. Podkreślenia wymaga, że kontrolowany podmiot może wnieść zastrzeżenia do protokołu, wskazując, z jakimi ustaleniami nie zgadza się lub jakie czynności kontrolne kwestionuje, może także odmówić podpisania protokołu. Z akt przedmiotowej sprawy wynika, że kierowca podpisał protokół kontroli bez uwag. Tym samym w ocenie Sądu zaakceptować należy ustalenia faktyczne organu, gdyż znajdują one odzwierciedlenie w materiale dowodowym, natomiast skarżący ustaleń tych skutecznie nie podważył. O odpowiedzialności skarżącego jako przedsiębiorcy wykonującego czynności związane z przewozem drogowym przesądza art. 92a ust. 1 u.t.d. Przy czym odpowiedzialność ta nie jest uzależniona od winy, czy dobrej lub złej woli, gdyż dla jej ustalenia wystarczające jest stwierdzenie samego faktu naruszenia obowiązków i warunków przewozu drogowego. Określona w tym przepisie kara nie jest zatem konsekwencją dopuszczenia się czynu zabronionego, lecz jest następstwem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem. Skoro zatem skarżący nie wywiązał się z postanowień rozporządzenia 1013/2006, tj. na wwóz mieszaniny odpadów na teren RP nie uzyskał zezwolenia Głównego Inspektora Ochrony Środowiska (o którym mowa w art. 4 pkt 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów), to zasadnie uznały organy, iż wwóz odpadów na gruncie przedmiotowej sprawy wykonywany był z naruszeniem, o którym mowa w lp. 4.5. zał. nr 3 do u.t.d. Kara za wskazane naruszenie ustawy wynosi 12 000 zł. W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja nie narusza także przepisów postępowania. Organy wyczerpująco zbadały istotne okoliczności faktyczne sprawy, przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7, art. 75 i art. 77 § 1 k.p.a.) i oceniły te dowody zgodnie z art. 80 k.p.a. Postępowanie nie było też prowadzone z naruszeniem art. 8 k.p.a., zobowiązującego organy administracji publicznej do prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej i kierowania się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera wszystkie elementy wskazane w art. 107 § 3 k.p.a. i przekonująco wyjaśnia podstawy rozstrzygnięcia. Zgodzić należy się także z organem, iż nie wystąpiły wyjątkowe okoliczności, które w świetle art. 92c u.t.d. uzasadniałyby wyłączenie odpowiedzialności skarżącego za stwierdzone naruszenie. Zgodnie z treścią tego przepisu nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli: 1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub 2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub 3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat. Z przepisu art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. wynika, że podmiot wykonujący inne czynności związane z przewozem jest zwolniony od odpowiedzialności za naruszenie prawa, jeżeli nie miał on wpływu na powstanie naruszenia lub nie mógł tego przewidzieć. Sytuacja taka ma miejsce, gdy wyłączną winę za powstanie naruszenia ponosi osoba trzecia lub gdy naruszenie prawa jest wynikiem okoliczności całkowicie niezależnych od przewoźnika. Jako zdarzenia i okoliczności nie do przewidzenia i niezależne od przewoźnika należy rozumieć takie zjawiska, które występują rzadko, gwałtownie, niespodziewanie, a ich wystąpienie czy zaistnienie nie jest możliwe do zaplanowania i uniknięcia nawet przy dołożeniu należytej staranności. Przepis ten ma zatem charakter wyjątkowy. W orzecznictwie utrwalone jest stanowisko, że wykonujący przewóz musi wykazać, że dołożył należytej staranności, to jest uczynił wszystko, czego można od niego rozsądnie wymagać, a jedynie wskutek niezależnych całkowicie od niego okoliczności lub nadzwyczajnych zdarzeń doszło do naruszenia prawa. Zatem to na przewoźniku spoczywa ciężar przedstawienia dowodów na okoliczność braku wpływu na naruszenie prawa, przy czym brak takiego wpływu musi istnieć realnie. W rozpoznawanej sprawie nie zostały przez skarżącego wykazane okoliczności, które w świetle powołanych przepisów wyłączałyby odpowiedzialność za stwierdzone naruszenie. W tym stanie rzeczy uznać należy, że do stwierdzonych naruszeń doszło na skutek braku dochowania przez skarżącego należytej staranności. Skarżący mógł bowiem przewidzieć, że przewożony towar jest odpadem. Dodać także należy, iż skarżący nie podniósł, aby zaistniało zdarzenie o charakterze nadzwyczajnym, zaś swoją aktywność ograniczył wyłącznie do wykazania braku własnej winy. Ponadto z akt sprawy nie wynika, nie wskazały na to też strony postępowania, aby na skarżącego została nałożona kara przez inny organ za stwierdzone naruszenia (art. 92c ust. 1 pkt 2). Nie upłynął także okres 2 lat od ujawnienia naruszenia (art. 92c ust. 1 pkt 3). W tym stanie rzeczy skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest zarzutów, które należałoby wziąć pod uwagę z urzędu, skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd rozpoznał przedmiotową sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, na podstawie art. 119 pkt 2 i art. 120 p.p.s.a. Zgodnie z treścią cyt. art. 119 pkt 2 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Wniosek o rozpoznanie przedmiotowej sprawy w trybie uproszczonym złożył DIAS, a skarżący nie wniósł o przeprowadzenie rozprawy.