II SA/Go 245/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz po rozpoznaniu w dniu 8 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.P. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku z dnia 18 czerwca 2015 r. w sprawie ze skargi na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej postanawia odmówić przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Wyrokiem z dnia 18 czerwca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. oddalił skargę A.P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej. Wyrok ten stał się prawomocny z dniem 21 lipca 2015 r. W dniu 20 lipca 2015 r. do Sądu wpłynęło pismo A.P., w którym wniosła o wznowienie postępowania sądowego zakończonego w/w wyrokiem, a nadto o sporządzenie i doręczenie pisemnego uzasadnienia wyroku z 18 czerwca 2015 r., jednocześnie wnosząc o przywrócenie terminu do złożenia w/w wniosku. Wskazała, że nie została poinformowana o terminie rozprawy, a o posiedzeniu Sądu, na którym zapadł powyższy wyroku dowiedziała się w toku rozmowy telefonicznej przeprowadzonej w dniu [...] lipca 2015 r. z pracownikiem wydziału informacji sądowej. Jednocześnie podkreśliła, że pod adresem, na który kierowana była korespondencja do niej nie pozostawiono ani jednego awiza, zatem nie mogła dowiedzieć się o terminie rozprawy, a tym samym o jej przebiegu, wyniku i możliwości złożenia wniosku o pisemne uzasadnienie wyroku. Pismem sądowym z dnia 10 sierpnia 2015 r. zwrócono się do Urzędu Pocztowego do udzielenia informacji, kiedy awizowano przesyłkę poleconą nr [...] (zawierającą zawiadomienie o terminie rozprawy), jak również czy pozostawiono oraz gdzie pozostawiono zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki w placówce pocztowej. Ponadto pismem z dnia 10 sierpnia 2015 r. wezwano skarżącą do uzupełnienia w terminie 7 dni wniosku o przywrócenie terminu poprzez uprawdopodobnienie, że uchybienie terminu nie wynikało z jej winy, tj. wykazanie, iż uchybienie terminu wynikało z przyczyn od niej niezależnych, pod rygorem rozpatrzenia wniosku wyłącznie w oparciu o okoliczności w nim wskazane. W dniu 19 sierpnia 2015 r. do Sądu wpłynęło pismo Naczelnika Urzędu Pocztowego, w którym podano, że przesyłka o wyżej wskazanym numerze nadawczym, adresowana do skarżącej, została awizowana w dniu 13 maja 2015 r., a w dniu 21 maja 2015 r. doręczono powtórne zawiadomienie o przesyłce. W piśmie wskazano również, że według informacji pochodzących od listonosza obsługującego [...] wynika, że pod adresem ul. [...] nie ma zamontowanej skrzynki oddawczej, wobec czego wszelka korespondencja pozostawiana jest w drzwiach (futrynie) domu lub przymocowywana za pomocą gumki do klamki. W odpowiedzi na wezwanie A.P. w piśmie z dnia [...] sierpnia 2015 r. podała, że podstawę przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie pisemnego uzasadnienia wyroku stanowi brak doręczenia zawiadomienia o rozprawie, wskutek czego nie mogła brać udziału w posiedzeniu Sądu i nie wiedziała, że wyrok zapadł. Nadto nie pozostawiono dla niej żadnego zawiadomienia o doręczanej korespondencji, w związku z czym nie można uznać fikcji doręczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 18 czerwca 2015 r. nie zasługiwał na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – zwanej dalej "p.p.s.a.", czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jeżeli jednak strona nie dokonała w terminie czynności bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu (art. 86 § 1 p.p.s.a.). Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, przy czym w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu, a nadto równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 1, 2 i 4 p.p.s.a.). Instytucja przywrócenia uchybionego terminu ma na celu usunięcie ujemnych następstw procesowych wynikłych wskutek uchybienia terminowi procesowemu, gdy strona nie ponosi winy w tym uchybieniu. W świetle orzecznictwa administracyjnego przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce wyłącznie wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej o swoje interesy. Innymi słowy nie jest możliwe przywrócenie terminu, gdy z okoliczności sprawy będzie wynikało, że strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Ponadto dopiero nagłe, nie dające się wcześniej przewidzieć zdarzenie, może stanowić uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na to, że zaistniałe w sprawie uchybienie terminu było niezawinione (postanowienie NSA z dnia 20 października 2009r., sygn. akt I OZ 971/09; postanowienie NSA z dnia 6 marca 2012r., sygn. akt I OZ 117/12; postanowienie NSA z dnia 30 grudnia 2008r., sygn. akt I OZ 925/08, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 września 2010 r., sygn. akt II OZ 849/10, [w:] CBOSA). Aby uprawdopodobnić okoliczności uzasadniające wniosek o przywrócenie terminu, strona powinna uwiarygodnić swoją staranność przy prowadzeniu własnych spraw, jak również fakt, że przeszkoda, która spowodowała niedotrzymanie terminu była od niej niezależna. Zgodnie z art. 141 § 2 p.p.s.a. w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku. W niniejszej sprawie wyrok oddalający skargę A.P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2015 r. w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej zapadł w dniu 18 czerwca 2015 r. po przeprowadzeniu w tym dniu rozprawy. Skarżąca uprawniona była do złożenia wniosku o jego uzasadnienie w terminie do dnia 25 czerwca 2015 r. Nie ulega wątpliwości, że składając wniosek w dniu 20 lipca 2015 r. (data prezentaty) skarżąca znacznie uchybiła temu terminowi. Wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku uzasadniła natomiast nieotrzymaniem zawiadomienia o terminie rozprawy i niepozostawieniem przez doręczającego żadnego awiza. Analiza akt sprawy wykazała, że zawiadomienie o terminie rozprawy zostało wystosowane do A.P. w dniu 11 maja 2015 r. i przesłane na adres podany w skardze, tj. ul. [...]. Przesyłka zawierająca zawiadomienie, po dwukrotnym prawidłowym awizowaniu, wróciła do Sądu jako niepodjęta w terminie i została uznana przez Sąd za skutecznie doręczoną z dniem 27 maja 2015 r. Inicjując postępowanie sądowe skarżąca – wykazując minimum dbałości o swoje interesy – powinna była przewidzieć, że Sąd może zwracać się do niej z ewentualną korespondencją. Wobec tego zobowiązana była zapewnić osobie doręczającej odpowiednie warunki stwarzające możliwość pozostawienia korespondencji lub zawiadomienia o pozostawieniu korespondencji w placówce pocztowej. Nic nie stało również na przeszkodzie, aby z ostrożności wskazała inny adres do korespondencji, skoro z doświadczenia wiedziała, że pod adresem, który podała w skardze do Sądu są trudności z doręczaniem korespondencji. Przy ocenie wniosku o przywrócenie terminu Sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Zajęcie stanowiska odmiennego, uwzględniającego subiektywny miernik staranności, wprowadziłoby do stosunków procesowych element niepewności. Kierując się zatem obiektywnym miernikiem staranności, Sąd stwierdził, że skarżąca nie zachowała należytej staranności w prowadzeniu własnych spraw. W konsekwencji, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.