II SA/Go 263/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Pauter Sędzia WSA Michał Ruszyński (spr.) Protokolant sekr. sąd. Stanisława Maciejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi M.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie oddala skargę. Wnioskiem z dnia [...] listopada 2012 r. Komendant Powiatowy Policji zwrócił się do Starosty Powiatu o skierowanie M.G. na badania lekarskie stwierdzające istnienie lub brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem w związku z nasuwającymi się zastrzeżeniami co do jego stanu zdrowia. W załączeniu Komendant przesłał notatkę urzędową, z której treści wynika, iż w dniu [...] października 2012 r. M.G. spowodował dwa zdarzenia drogowe w związku, z którymi policjanci zaobserwowali utrudnioną komunikację z w/w osobą, a sprawca nie potrafił wyjaśnić co się stało. W związku z powyższym Starosta w dniu [...] listopada 2012 r. wszczął postępowanie administracyjne w przedmiocie skierowania M.G. na badania lekarskie. W toku postępowania strona złożyła wyjaśnienia podając, iż w dniu [...] października 2012r. była chora na grypę, miała gorączkę. M.G. złożył do akt kserokopię karty parkingowej dla osoby niepełnosprawnej oraz kserokopię orzeczenia o niepełnosprawności z dnia [...] lutego 2004 r., zaliczającego go do znacznego stopnia niepełnosprawności o charakterze trwałym (orzeczenie wydane na stałe). W związku z powyższym Starosta decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. znak: [...] z powołaniem się na art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137) skierował M.G., posiadającego uprawnienia do kierowania w zakresie prawa jazdy kat. B, na badania lekarskie do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy z powodu otrzymania informacji o zastrzeżeniach w stanie zdrowia mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdu. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał na przebieg postępowania i zebrany materiał dowodowy, który w jego ocenie uzasadnia obowiązek skierowania strony na w/w badania lekarskie. Strona złożyła w terminie odwołanie, w którym wskazała przede wszystkim szczegółowo na przebieg kolizji drogowych w dniu [...] października 2012 r., które jego zdaniem błędnie zostały przez Policję zinterpretowane. W wyniku rozpoznania odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wydanego orzeczenia Kolegium wskazało, iż jego zdaniem wypełnione zostały przesłanki określone w art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy, uzasadniając tym samym utrzymanie w mocy orzeczenia organu I instancji. Organ wskazał, iż podstawą do stwierdzenia, iż nasuwają się zastrzeżenia co do stanu zdrowia odwołującego było pismo Komendanta Powiatowego Policji, ale również znajdujące się w aktach sprawy orzeczenie o niepełnosprawności M.G., wskazujące iż posiada naruszoną sprawność organizmu, nie jest zdolny do pracy i wymaga stałej pomocy innych osób w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. Jako dodatkową okoliczność nasuwającą zastrzeżenia co do stanu zdrowia odwołującego SKO wskazało wiek strony (81 lat), z którym również wiązać może się niezdolność do prowadzenia pojazdów mechanicznych. Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu a dotyczących bezpośrednio samego zdarzenia drogowego Kolegium wskazało, iż nie mogą być one uwzględnione, gdyż organ nie jest uprawniony do oceny czy odwołujący ponosi odpowiedzialność za spowodowanie kolizji drogowych oraz czy zasadnie został ukarany za wykroczenie drogowe, okoliczności te mogą bowiem stanowić przedmiot oceny tylko w postępowaniu karnym. Pismem z dnia [...] lutego 2013 r. M.G. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę od w/w decyzji, zarzucając jej naruszenie przepisów o postępowaniu przez nieuwzględnienie wskazanych przez niego w postępowaniu okoliczności zdarzeń drogowych. Strona podtrzymała zarzuty i argumenty wskazane w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w sprawie. Obecny na rozprawie substytut pełnomocnika skarżącego (ustanowiony w ramach przyznanego prawa pomocy) w całości podtrzymał skargę, dodając, iż informacja, którą powziął organ (dotycząca zdarzenia z [...] października 2012 r.) nie była informacją dającą podstawę do skierowania na badania lekarskie. Pełnomocnik dodał, iż skarżący czuje się dyskryminowany z uwagi na podeszły wiek. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 dalej: P.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi, skutkujące wyeliminowaniem zaskarżonego aktu z obrotu prawnego, następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przez organ administracyjny przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, jak również, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania(art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Przedmiot kontroli w niniejszym postępowaniu stanowiła decyzja o skierowaniu M.G. na badania lekarskie celem stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami kat. B w związku z nasuwającymi się zastrzeżeniami co do jego stanu zdrowia mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdu. Sąd dokonując kontroli tejże decyzji we wskazanych powyżej granicach nie dopatrzył się wskazanych uchybień, a co za tym idzie - podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji. Materialno-prawną podstawę decyzji organów obu instancji stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm., dalej powoływanej jako prawo o ruchu drogowym). W art. 122 tej ustawy, w wersji obowiązującej w czasie wydania zaskarżonej decyzji, ustawodawca wymienił enumeratywnie przesłanki przeprowadzenia badań lekarskich w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Jedną z takich przesłanek określa przepis art. 122 ust. 1 pkt 4 stanowiąc, że badaniu lekarskiemu przeprowadzonemu w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem podlega kierujący pojazdem skierowany decyzją starosty w przypadkach nasuwających zastrzeżenia co do stanu zdrowia. Prawo o ruchu drogowym nie precyzuje, o jakie zastrzeżenia co do stanu zdrowia chodzi, ani bliżej ich nie definiuje. Jednak w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania (Dz.U. z 2004 r. Nr 2, poz. 15), wydanym w wykonaniu delegacji ustawowej zawartej w art. 123 prawa o ruchu drogowym, określono sytuacje uprawniające starostę do skierowania kierowców na badanie lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi. I tak w § 2 ust. 5 ww. rozporządzenia z dnia 7 stycznia 2004 r. wskazano, że starosta może skierować na badanie lekarskie osobę, co, do której powziął wiarygodną informację o zastrzeżeniach w jej stanie zdrowia, mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdów. Z przytoczonych regulacji wynika po pierwsze, że decyzję o skierowaniu na badania lekarskie, o której mowa w art. 122 ust. 1 pkt 4 prawa o ruchu drogowym wydaje się w przypadku wątpliwości co do stanu zdrowia kierującego, a więc gdy zaistnieją sytuacje nasuwające zastrzeżenia co do stanu jego zdrowia, a po drugie, że przyczyną zaistnienia takich zastrzeżeń, wątpliwości może być m.in. okoliczność powzięcia przez organ wiarygodnych informacji o takich zastrzeżeniach, co oznacza, że informacje te winny pochodzić z miarodajnego źródła i świadczyć o przeciwwskazaniach zdrowotnych do kierowania pojazdami. W takiej sytuacji stanowią one przesłankę do skierowania przez starostę kierowcy na badania lekarskie. W przedmiotowej sprawie informację o zastrzeżeniach co do stanu zdrowia skarżącego organ I instancji powziął na podstawie wniosku Komendanta Powiatowego Policji z dnia [...] listopada 2012r. o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie skierowania M.G. na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, do którego załączona została urzędowa notatka (sporządzona przez funkcjonariusza Policji) opisująca zdarzenia drogowe z dnia [...] października 2012 r. z udziałem skarżącego i wskazująca na zaobserwowaną przez policjantów utrudnioną komunikację ze skarżącym oraz trudności z opisem przez niego sytuacji. Powyższe stało się podstawą do wydania przez organy I i II instancji zaskarżonych decyzji. Kolegium jako dodatkowe okoliczności nasuwające zastrzeżenia co do stanu zdrowia skarżącego wskazało także załączone do akt sprawy przez skarżącego orzeczenie o jego niepełnosprawności w stopniu znacznym, mającej charakter trwały oraz wiek strony (81 lat). W ocenie Sądu informacja o zastrzeżeniach co do stanu zdrowia skarżącego, stanowi informację wiarygodną, a zatem uzasadniającą wydanie decyzji w oparciu o art. 122 ust. 1 pkt 4 prawa o ruchu drogowym. Przedmiotowa informacja pochodzi od funkcjonariusza publicznego, który powziął ją podczas wykonywania czynności służbowych. Powyższe zdaniem Sądu uwiarygadnia i obiektywizuje w/w informację. Zauważyć należy, iż podstawą do wydania decyzji o skierowaniu na badania lekarskie jest już wiarygodna, a więc przynajmniej uprawdopodobniona, informacja o zastrzeżeniach co do stanu zdrowia, nie jest natomiast wymagane ustalenie, czy w istocie rozpoznane zmiany stanowią o niezdolności do prowadzenia pojazdów (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 23 listopada 2010 r. o sygn. akt II SA/Bk 624/10). Nie budzi wątpliwości, iż stan zdrowia kierowcy jest istotną przesłanką bezpieczeństwa ruchu. Niedomagania zdrowotne kierowcy są istotnym czynnikiem mogącym wpływać na zagrożenie bezpieczeństwa ruchu. Zagrożenie dla ruchu może być wywołane niezdolnością kierowcy do prowadzenia pojazdu spowodowaną brakami fizycznymi lub umysłowymi, a także cechami osobowości dyskwalifikującymi go jako kierowcę, czyli osobę potrafiącą w sposób opanowany reagować na sytuacje mogące zdarzyć się w ruchu drogowym. Podejrzenie, że stan zdrowia kierowcy uniemożliwia kierowanie pojazdem może opierać się m.in. na informacjach o złym stanie zdrowia kierowcy, albo zaobserwowanych u niego objawach chorób, które stanowią przeciwwskazania do kierowania pojazdami. Podkreślić należy, iż zaskarżona decyzja w żaden sposób nie przesądza kwestii istnienia lub braku istnienia ewentualnych przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami przez skarżącego. Ostateczne rozstrzygnięcie tej kwestii ustawodawca powierzył bowiem lekarzom o specjalistycznej wiedzy w tym zakresie, to jest tylko tym lekarzom, którzy spełniają wymagania określone m.in. przepisami Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. Nr 2, poz. 15). Uprawnień takich nie posiadają wszyscy lekarze i nie posiada ich organ administracyjny. W tym stanie rzeczy wydanie w niniejszej sprawie w oparciu o przepisy art. 122 ust. 1 pkt 4 prawa o ruchu drogowym w zw. z § 2 ust. 5 ww. rozporządzenia z dnia 7 stycznia 2004 r. decyzji o skierowaniu skarżącego na badania lekarskie było w ocenie Sądu w pełni uzasadnione i zgodne z prawem. Sąd podziela stanowisko zaskarżonego organu, który wydając decyzję objętą skargą, oparł się na informacji uzyskanej od Policji w kwestii zastrzeżeń co do stanu zdrowia skarżącego (utrudniona komunikacja i ograniczona zdolność przekazu informacji), dodatkowo uwzględniając okoliczność orzeczenia wobec skarżącego w 2004 r. znacznego stopnia niepełnosprawności. Organ słusznie zwrócił uwagę, iż w orzeczeniu tym, wydanym na stałe, wskazano, iż skarżący wymaga stałej pomocy innych i nie jest zdolny do samodzielnej egzystencji. Powyższe stwierdzenie odnosiło się w sposób ogólny do każdej sfery życia skarżącego, co może nasuwać dodatkowe wątpliwości co do stanu zdrowia skarżącego i rodzić wątpliwość stan zdrowia skarżącego zapewnia mu pełną zdolność do prowadzenia pojazdu, czyniąc go bezpiecznym uczestnikiem ruchu drogowego. Rozstrzygnięciu powyższych wątpliwości służyć ma właśnie wykonanie zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów zawartych w skardze, a odnoszących się głównie do okoliczności zdarzenia w ruchu drogowym z dnia [...] października 2012 r., Sąd podkreśla, iż przedmiotem niniejszego postępowania nie jest dokonanie oceny okoliczności tych zdarzeń oraz ustalenie kto ponosi za nie odpowiedzialność. Nie samo zdarzenie stanowiło podstawę do wydania przez organy zaskarżonej decyzji, a głównie dokonane w związku z w/w zdarzeniami obserwacje funkcjonariuszy policji dotyczące osoby skarżącego. Ustosunkowując się natomiast do podniesionego przez skarżącego zarzutu dyskryminacji jego osoby z uwagi na wiek, Sąd zwraca uwagę iż powyższa okoliczność podniesiona została przez zaskarżony organ jako dodatkowa i poboczna, jako mająca dodatkowo uwiarygodnić zasadność orzeczenia skierowania skarżącego na badania lekarskie. Natomiast fakt zaawansowanego wieku skarżącego nie stanowił wyłącznej i jedynej okoliczności, na którą powołałby się organ wydając zaskarżoną decyzję. W tym stanie rzeczy Sąd nie dopatrzył się w wydaniu zaskarżonej decyzji naruszenia prawa, wobec czego skargę należało oddalić - zgodnie z dyspozycją art. 151 P.p.s.a.