II SA/Go 265/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek po rozpoznaniu w dniu 9 czerwca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi B.W. na decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławcze z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ustalenia jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości postanawia: odmówić przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego. W dniu 15 kwietnia 2010 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wpłynęła skarga B.W., reprezentowanej przez pełnomocnika adw. M.S., na decyzję z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 23 kwietnia 2010 r. pełnomocnik strony skarżącej adw. M.S. został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi w kwocie 1307 złotych. Zarządzenie to zostało doręczone pełnomocnikowi strony przesyłką poleconą nr [...] w dniu 29 kwietnia 2010 r. Termin uiszczenia wpisu sądowego upłynął skarżącej z dniem 6 maja 2010 r. Do dnia 12 maja 2010 r. wpis sądowy od w/w skargi nie został uiszczony (notatka urzędowa z dnia 13 maja 2010 r. W dniu [...] maja 2010 r. B.W., działając osobiście, wniosła do Sądu wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu. W treści wniosku skarżąca wskazała, iż uchybienie terminu do uiszczenia wpisu sądowego było wynikiem jej niewytłumaczalnej pomyłki. Wyjaśniła, iż podejmując czynności konieczne do dokonania wpłaty korzystała z jednego z dwóch kont internetowych jakie posiada w banku. Jednakże dokonując transakcji wskazała błędnie numer konta, a nadto na wskazanym koncie nie było wystarczających środków finansowych, co skutkowało odrzuceniem transakcji przez system operacyjny banku. Skarżąca wywodziła, iż w tym banku ma dwa różne konta, z których na jednym miała dostępne środki, jednakże korzystała z drugiego konta, działając w błędnym przeświadczeniu, iż na tym rachunku ma dostępne środki finansowe umożliwiające dokonanie wskazanej transakcji. Powołując się na okoliczność, iż jest rolnikiem oraz nie ma rozeznania w obsłudze komputera wniosła o przychylne rozpatrzenie jej wniosku o przywrócenie terminu. Jednocześnie wraz z wniesieniem wniosku skarżąca uiściła wpis sądowy od skargi. Wniosek o przywrócenie terminu nie zawierał podpisu osoby wnoszącej. Brak ten pełnomocnik strony skarżącej uzupełnił, na wezwanie sądu z dnia 20 maja 2010 r., wnosząc w dniu 28 maja 2010 r. podpisany przez skarżącą wniosek. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna, przy czym, w przypadku jeżeli strona nie dokonała czynności bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu (art. 86 § 1 ppsa ). Tryb złożenia wniosku szczegółowo reguluje art. 87 ppsa. W myśl § 1 pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Natomiast § 2 stanowi, że w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Przedmiotem wniosku z dnia [...] maja 2010 r. złożonego przez B.W. było przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi z dnia [...] lutego 2010 r. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] o ustaleniu jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości. Skargę Skarżąca wniosła za pośrednictwem pełnomocnika – adw. M.S.. Wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi doręczone zostało pełnomocnikowi strony skarżącej w dniu 29 kwietnia 2010 r. Oznacza to, iż termin do uiszczenia przedmiotowej opłaty sądowej upłynął stronie postępowania z dniem 6 maja 2010 r. Uznając wskazaną przez B.W. datę 13 maja 2010 r. za dzień, w którym strona powzięła wiadomość, o bezskutecznej transakcji bankowej dotyczącej uiszczenia wpisu sądowego, a tym samym o uchybieniu terminu do dokonania tej czynności, uznać należało, iż wniosek o przywrócenie terminu, złożony w dniu 14 maja 2010 r., został wniesiony w terminie, o którym mowa w art. 87 § 1 ppsa. Jednocześnie wyjaśnić należy, iż kryterium braku winy, o jakiej mowa w art. 87 § 2 ppsa, stanowiące przesłankę zasadności wniosku o przywrócenie terminu polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Zarówno w nauce postępowania administracyjnego, jak i w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, podkreśla się, że oceniając wystąpienie tej przesłanki, sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. (J.P. Tarno - "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004, s. 149; por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia z 14 stycznia 1972 r., II CRN 448/71, OSPiKA 1972, z. 7-8, poz. 144). Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 maja 1998 r., sygn. akt IV SA 1153/96, (LEX nr 45637)., brak winy w uchybieniu terminu należy przyjąć wtedy, gdy zainteresowany nie był w stanie przeszkody pokonać (usunąć) przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych, nie ryzykując własnym bądź innych zdrowiem, życiem lub narażając siebie bądź innych na poważne straty majątkowe ( por. postanowienie NSA z dnia 2 października 2002 r., V SA 793/02, M.Pr. 2002, nr 23, s. 1059). Nadto w orzecznictwie podkreśla się powszechnie, iż przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia z dnia 6 października 1998 r., II CKN 8/98, LEX nr 50679). Ponieważ zgodnie z art. 34 p.p.s.a. strona w toku postępowania występować może za pośrednictwem pełnomocnika, powyższe uwagi dotyczą także strony działającej w postępowaniu reprezentowanej przez pełnomocnika. Stosownie do treści art. 39 pkt 1 p.p.s.a. pełnomocnictwo ogólne lub do prowadzenia poszczególnych spraw obejmuje z samego prawa umocowanie do wszystkich łączących się ze sprawą czynności w postępowaniu, nie wyłączając skargi o wznowienie postępowania i postępowania wywołanego jej wniesieniem. Tym samym pełnomocnik, który zgodził się reprezentować stronę, ma obowiązek działania w imieniu i na rzecz mocodawcy z równą starannością, jak gdyby działał na własną rzecz. Powinien on zatem zadbać o terminowe i rzetelne dokonanie czynności procesowych. Wynika to z faktu, iż wszelkie czynności dokonane przez pełnomocnika strony w granicach udzielonego umocowania pociągają za sobą skutki bezpośrednio dla reprezentowanego. Oznacza to, że wszelkie czynności pełnomocnika, jak i wszelkie jego zaniechania, mające miejsce w zakresie udzielonego mu pełnomocnictwa pociągają za sobą skutki bezpośrednio dla mocodawcy (por. postanowienie NSA z dnia 10 maja 2004 r. sygn. akt FZ 7/04 niepubl., z dnia 29 lipca 2004 r. sygn. FZ 110/04 i FZ 133/04, niepubl., wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2002 r., sygn. akt I SA/Gd 1676/99, POP 2002, z. 12, poz. 148). W tym zakresie nie mają również znaczenia wzajemne ustalenia pełnomocnika i mocodawcy co do faktycznego wykonania określonych czynności procesowych, o ile nie znalazły one odzwierciedlenia w zakresie udzielonego pełnomocnictwa. Jak wynika z wyjaśnień złożonych przez skarżącą oraz załączonych przez nią dokumentów, strona podjęła próbę uiszczenia wpisu sądowego w dniu 6 maja 2010 r., jednakże z powodu braku środków na rachunku, transakcja ta została przez bank odrzucona. W konsekwencji skarżąca uiściła wpis dopiero w dniu 13 maja 2010 r. Jednocześnie należy wskazać, iż udzielone przez skarżącą w dniu [...] lutego 2010 r. pełnomocnictwo upoważniało adwokata M.S. do reprezentowania jej w postępowaniu przed Wojewódzki Sądem Administracyjnym w sprawie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...]. Pełnomocnik skarżącej, sporządzający w jej imieniu skargę i wnoszący ją za pośrednictwem organu do Sądu, zobligowany był do uiszczenia na wezwanie Sadu wpisu sądowego od wniesionej skargi. W konsekwencji zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 23 kwietnia 2010 r. to pełnomocnik strony skarżącej został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Pełnomocnik strony skarżącej nie podjął niezbędnych czynności zapewniających wpływ należnej opłaty na konto Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. w terminie wyznaczonym na podstawie art. 220 § 1 p.p.s.a. przez sąd. Jeśli strona jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, przy ocenie przesłanek przywrócenia terminu, należy uwzględnić konieczność zachowania należytej staranności przez tego pełnomocnika (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 stycznia 2006 r, sygn. akt II OZ 1347/05). W orzecznictwie podkreśla się, iż dopuszczenie się przez stronę (lub jej pełnomocnika) choćby lekkiego niedbalstwa (nieuwaga, zaniedbanie) stanowi przesłankę wyłączającą przywrócenie terminu (por. wyrok NSA z dnia 8 stycznia 2002 r. sygn. akt II SA/Wr 1329/01, niepubl.; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 maja 2004 r., sygn. akt FZ 93/04, H. Knysiak - Molczyk Uchybienie i przywrócenie terminu w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Przegląd Sądowy 2006/7-8/122). W rozpatrywanej sprawie nie można uznać, iż pełnomocnik strony skarżącej, istotnie nie zawinił w zakresie uchybienia terminu. To na nim z mocy przepisów ustawy ciążył obowiązek dopilnowania uiszczenia wpisu sądowego od skarg w wyznaczonym terminie. Błąd wynikający z niedbalstwa czy niedopełnienia należytej staranności czy to przez stronę, czy też jej pełnomocnika nie uzasadnia przywrócenie terminu do dokonania czynności. Jak już zostało to podkreślone, o braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie w sytuacji, gdyby strona (pełnomocnik strony) nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych okolicznościach wysiłku, tymczasem, w rozpatrywanej sprawie nie istniała tego typu przeszkoda uniemożliwiająca dokonanie przedmiotowej czynności w terminie. Jak wskazała sama skarżąca, podjęła ona czynność w wyznaczonym terminie, tj. w dniu 6 maja 2010 r., jednakże z powodu jej pomyłki (co do wyboru konta, z którego drogą elektroniczną zdecydowała się dokonać transakcji wpłacenia na rachunek WSA w Gorzowie Wlkp. opłaty sądowej), czynność ta okazała się nieskuteczna. Opłata uiszczona została dopiero dnia 13 maja 2010 r., a więc po bezskutecznym upływie wyznaczonego przez Sąd terminu do dokonania przedmiotowej czynności. Mając więc powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. na podstawie art. 86 § 1 ppsa postanowił jak w sentencji.