II SA/Go 282/13

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2013-06-05

Skład orzekający: Mirosław Trzecki, Sławomir Pauter, Jacek Jaśkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na budowę gazociągu wysokiego ciśnienia może zostać wydana, gdy właściciele nieruchomości, przez którą ma przebiegać inwestycja, nie wyrażają na to zgody, a prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane wynika z decyzji wydanej na podstawie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że decyzja o pozwoleniu na budowę została wydana prawidłowo. Prawo inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, wynikające z decyzji wydanej na podstawie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami, jest wystarczające do uzyskania pozwolenia na budowę, nawet wbrew woli właściciela nieruchomości. Właściciel nie może skutecznie podnosić zarzutów dotyczących procedury rokowań i wydania decyzji na podstawie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami w postępowaniu o pozwolenie na budowę.
Stan faktyczny
Skarżący D.B. i W.B. sprzeciwiali się wydaniu pozwolenia na budowę gazociągu wysokiego ciśnienia przez ich działkę. Starosta wydał pozwolenie na budowę, uznając, że inwestor posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane na podstawie decyzji wydanej na podstawie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący wnieśli skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym brak skutecznego prawa do dysponowania nieruchomością. WSA uchylił poprzednią decyzję Wojewody z przyczyn proceduralnych, ale wskazał, że decyzja z art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest wystarczająca. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Wojewoda ponownie wydał decyzję utrzymującą w mocy decyzję Starosty. WSA oddalił skargę, uznając, że prawo inwestora do dysponowania nieruchomością było wystarczające, a postępowanie było zgodne z prawem.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Trzecki Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Pauter Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz (spr.) Protokolant sekr. sąd. Malwina Tomiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi D.B. i W.B. na decyzję Wojewody z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę. 1. Starosta decyzją z [...] maja 2012 r. nr [...], działając na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4, art. 36, art. 19 i art. 82 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r., nr 243, poz. 1623 ze zm.) oraz § 2 ust. 1 pkt 13 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 19 listopada 2001 r. w sprawie rodzajów obiektów budowlanych, przy których realizacji jest wymagane ustanowienie inspektora nadzoru inwestorskiego (Dz. U. z 2001 r., nr 138 poz. 1554), zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę W sp. z o.o. Oddział -, dla II etapu inwestycji obejmującej rozbudowę obiektu kategorii XXVI - gazociągu wysokiego ciśnienia DN200 MOP 6,3 MPa na terenie działek o numerze ewid. [...] oraz działek o numerze ewid. [...] w ramach zadania: "Rozbudowa istniejących gazociągów dystrybucyjnych wysokiego ciśnienia DN200 MOP 6,3 MPa na trasie [...] w celu stworzenia równego dostępu do sieci gazowej dla podmiotów funkcjonujących w powiecie". Uzasadniając decyzję organ pierwszej instancji wyjaśnił, że inwestor złożył wniosek o wydanie pozwolenia na budowę II etapu inwestycji dotyczącej rozbudowy istniejących gazociągów dystrybucyjnych wysokiego ciśnienia DN200 MOP 6,3 MPa na trasie [...], w celu stworzenia równego dostępu do sieci gazowej dla podmiotów funkcjonujących w powiecie, na terenie działek o nr ewid. [...] oraz działek o nr ewid. [...], dopełniając jednocześnie obowiązku określonego w art. 33 ust. 2 prawa budowlanego - dołączenia właściwych dokumentów wymaganych przepisami prawa. Stosownie do dyspozycji § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2010 r., nr 213, poz. 1397) oraz § 3 ust. 1 pkt 33 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz.U. 2004 r. nr 257, poz. 2573 ze zm.) i art. 71 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2008 r. Nr 199, poz. 1227), Burmistrz Miasta i Gminy [...] grudnia 2009r. wydał decyzję nr [...] o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, w której ustalił niezbędne warunki jakie musi spełnić inwestor realizując przedmiotową inwestycję. Organ wskazał także, że stwierdził stosownie do art. 35 ust.1 prawa budowlanego, zgodność projektu budowlanego z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego z [...] marca 2010r, znak [...], a także wymaganiami ochrony środowiska określonymi w decyzji Burmistrza Miasta i Gminy nr [...] z [...] grudnia 2009 r., znak: [...] o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Stwierdził również, że w projekcie budowlanym spełniono wymogi dotyczące ochrony środowiska. Dostosowano istniejące urządzenia i obiekty budowlane do współpracy z projektowanym przedsięwzięciem, poprzez zaprojektowanie połączeń z istniejącymi gazociągami wysokiego ciśnienia na terenie układu zasuw w [...] oraz na trasie gazociągu z istniejącym gazociągiem w/c DN 100 MOP 6,3 MPa. Poza tym przedmiotowy gazociąg, z uwagi na położenie w obszarze Natura 2000 oraz na terenie Parku Narodowego [...], wykonany zostanie metodą bezwykopową, za pomocą przewiertu sterowanego pod powierzchnią terenu. Ponadto zostanie zaizolowany dodatkową powłoką izolacyjną typu: 3LPE DIN30670 N-v + laminat epoksydowy z posypką kwarcową - dla przewiertów sterowanych m.in. w strefach przejścia przez tereny podmokłe. Po wybudowaniu gazociągu zostanie wykonana hydrauliczna próba wytrzymałości i szczelności. Starosta podkreślił, że zakres inwestycji objęty wnioskiem o pozwolenie na budowę jest zgodny z zakresem inwestycji określonym w decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych i odpowiada wymaganiom w niej zawartym. Inwestycja objęta wnioskiem o pozwolenie na budowę znajduje się na obszarze Natura 2000 pod nazwą [...], (PLC80001) Dyrektywa Siedliskowa. W celu ochrony tego obszaru na inwestora nałożono obowiązek respektowania warunków realizacji inwestycji określonych w decyzji i uwarunkowaniach środowiskowych. Wskazano również, że zastosowane przez inwestora rozwiązania techniczne, zawarte w projekcie budowlanym, nie naruszają walorów przyrodniczych terenów objętych ochroną. Ponadto sprawdzono i stwierdzono również zgodność projektu zagospodarowania terenu z przepisami w tym techniczno-budowlanymi oraz kompletność projektu budowlanego i posiadanie przez inwestora wymaganych opinii, uzgodnień i pozwoleń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego, a także zaświadczeń, o których mowa w art. 12 ust 7 prawa budowlanego. Projekt budowlany został sporządzony i sprawdzony przez osoby posiadające właściwe przygotowanie zawodowe do pełnienia samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie. Jednocześnie organ wskazał, że w toku postępowania, strony postępowania D. i W.B., złożyli oświadczenie, że nie wyrażają zgody na przebieg gazociągu przez ich nieruchomość tj. działkę nr ewid. [...], uzasadniając swoje stanowisko brakiem zawarcia skutecznej umowy przez inwestora, na podstawie której inwestor posiadałby tytuł do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Organ stwierdził jednak, że W, na podstawie ostatecznej decyzji Starosty z [...] listopada 2010 r., znak: [...], posiada zezwolenie na założenie i przeprowadzenie przez nieruchomość skarżących odcinka gazociągu DN 200, długości 159m, przebiegającego przez środek działki w odległości 3,5 m od istniejącego gazociągu DN100 MOP 5,6 MPa. Tym samym organ uznał, że inwestor posiada skuteczne prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane do działki o nr ewid. [...]. Tym samym, w myśl art. 35 ust. 4 prawa budowlanego, w związku ze spełnieniem wymagań określonych w art. 35 ust. 1, organ stwierdził, że nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. 2. W. i D.B. wnieśli odwołanie od powyższej decyzji wskazując, iż jako właściciele działki ewid. Nr [...] na której realizowana ma być inwestycja, nie wyrażają zgody wobec decyzji o pozwoleniu na budowę. Podkreślili, że decyzja ta prowadzi do ograniczenia ich konstytucyjnie chronionego prawa własności. wskazali, że inwestor nie podjął działań służących uzyskaniu ich zgody na realizację przedsięwzięcia i zaspokojenia związanych z tym roszczeń cywilnoprawnych. Ponadto wskazali, że w ich ocenie, organ nie wyjaśnił w sposób wyczerpujący i dokładny wszystkich okoliczności sprawy. 3. Wojewoda, decyzją nr [...] z [...] sierpnia 2012 r., utrzymał w mocy decyzję Starosty nr [...] z [...] maja 2012 r., wyjaśniając, że zgodnie z art. 32 ust. 4 pkt 2 prawa budowlanego, pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane składa osoba ubiegająca się o wydanie pozwolenia na budowę (inwestor), wskazując na tytuł, z jakiego to prawo wynika oraz na dokument potwierdzający to prawo, poddając się jednocześnie rygorowi odpowiedzialności karnej za podanie w oświadczeniu nieprawdy. Organ wskazał, że w przedmiotowej sprawie inwestor złożył oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, wskazując, że w stosunku do działki nr ewidencyjny gruntu [...], stanowiącej własność D. i W.B., prawo to wynika z decyzji Starosty z [...] listopada 2010 r. i [...] maja 2011 r. oraz decyzji Wojewody, wydanych na podstawie art. 124 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r., nr 102, poz. 651 ze zm.). Organ odwoławczy stwierdził w konsekwencji, że złożone przez inwestora oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane nie zostało skutecznie podważone przez skarżących. Odnosząc się natomiast do kwestii rokowań i braku zapłaty zaproponowanej przez inwestora kwoty wyjaśnił, że zarzuty w tym przedmiocie nie mieszczą się w zakresie przedmiotowym niniejszego postępowania. 3. D. i W.B. zaskarżyli powyższą do decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., wyrażając swój sprzeciw wobec planowanego przedsięwzięcia. Podkreślili, że prowadzi to do ograniczenia ich konstytucyjnych praw. Wskazali, iż inwestor nie dopełnił obowiązku przeprowadzenia rokowań, co do wyrażenia zgody na realizację przedsięwzięcia na należącej do nich nieruchomości. Tym samym zgoda jaką wydał Starosta w tym zakresie narusza przepisy prawa, a w konsekwencji zajęcie ich nieruchomości jest bezprawne. Podkreślili, że starosta nie dopełnił obowiązku dokładnego wyjaśnienia niniejszej sprawy. 4. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. wyrokiem z dnia 8 listopada 2012 r. (sygn. akt II SA/Go 738/12) uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody z dnia [...] sierpnia 2012 r. W uzasadnieniu wyroku wskazano, że decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów proceduralnych, mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, bowiem organ odwoławczy ograniczył swoje rozważania jedynie do oceny zarzutów podniesionych przez skarżących w odwołaniu, uchybiając zasadzie dwuinstancyjności postępowania określonej w art. 15 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej w skrócie: K.p.a), a znajdującej swoje rozwinięcie w dyspozycji art. 136 i art. 138 K.p.a, które obligują organ odwoławczy do powtórnego merytorycznego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy, z zachowaniem zasad tego postępowania określonych w art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a. Zdaniem sądu organ odwoławczy nie wykazał w wydanym rozstrzygnięciu, aby faktycznie dopełnił tego obowiązku, nie rozpoznał ponownie sprawy w jej całokształcie czym uchybił dyspozycji art. 107 § 3, art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a., co uniemożliwiło także sądową kontrolę prawidłowości postępowania wyjaśniającego przeprowadzonego przez organ odwoławczy. Odnosząc się do zarzutów skargi, dotyczących kwestii oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że przedłożona przez inwestora decyzja Starosty z [...] listopada 2010 r., utrzymana w mocy decyzją Wojewody z [...] lutego 2011 r., wydana na podstawie art. 124 i art. 6 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami pozwala inwestorowi uzyskać czasowy tytuł prawny do władania nieruchomością na cele budowlane, po to by wybudować określone przewody, ciągi, obiekty lub urządzenia infrastruktury technicznej, które po ich wybudowaniu pozostaną na nieruchomości jako odrębny od gruntu przedmiot własności (por. art. 49 § 1 z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 1964 r., nr 16, poz. 93 ze zm., dalej K.c.). Podkreślił również, że skarżący w postępowaniu w przedmiocie pozwolenia na budowę, nie mogą skutecznie podnosić zarzutu wobec prawidłowości procedury rokowań i wydania rozstrzygnięcia na podstawie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami. 5. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] Wojewoda orzekł o utrzymaniu zaskarżonej odwołaniem D.B. i W.B. decyzji Starosty nr [...] z dnia [...] maja 2012 r. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że prawo inwestora do dysponowania na cele budowlane działką oznaczoną numerem ewidencyjnym [...] nie zostało skutecznie podważone przez skarżących. Przedłożona przez inwestora decyzja wydana na podstawie art. 124 i art. 6 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami pozwala mu na uzyskanie czasowego tytułu prawnego do władania nieruchomością na cele budowlane. Decyzja starosty poprzedza wydanie pozwolenia na budowę i jest dowodem posiadania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (którym obowiązany jest się wykazać inwestor ubiegający się o wydanie pozwolenia na budowę. Po wybudowaniu przewody te lub urządzenia staną się z reguły odrębnym od gruntu przedmiotem własności stanowiącym własność przedsiębiorstwa, które je wybudowało lub nabyło (por. art. 49 K.c.). Nie będą one wówczas stanowiły części składowej gruntu, lecz część składową przedsiębiorstwa, i z tego powodu nie mogą być własnością właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości (art. 47 § 1 i 2 oraz art. 551 K.c.). W dalszej kolejności Wojewoda wskazał, że w przedmiotowej sprawie projekt budowlany został sporządzony i sprawdzony przez osoby posiadające właściwe przygotowanie zawodowe do pełnienia samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie oraz legitymujące się aktualnym na dzień opracowania projektu zaświadczeniem, którym mowa w art. 12 ust. 7 prawa budowlanego. Projekt jest zgodny z ustaleniami decyzji Burmistrza Miasta i Gminy o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego z dnia [...] marca 2010 r. nr [...], a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji Burmistrza Miasta i Gminy nr [...] z dnia [...] grudnia 2009 r. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Projekt zagospodarowania terenu zgodny jest z przepisami, w tym techniczno – budowlanymi. Załączone zostały wymagane opinie, uzgodnienia, pozwolenia i sprawdzenia oraz informacja dotycząca bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b) prawa budowlanego. Ponadto inwestor złożył prawidłowo wypełnione oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a wniosek o pozwolenie na budowę został złożony w okresie ważności decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, wymaganej zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W konsekwencji zgodnie z art. 35 ust. 4 prawa budowlanego, w związku ze spełnieniem wymagań określonych w art. 35 ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4 prawa budowlanego organ wskazał, że zachodziły przesłanki do wydania pozytywnej dla inwestora decyzji. 6. W ustawowym terminie D.B. oraz W.B. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. na decyzję Wojewody z dnia [...] stycznia 2013 r. zarzucając jej naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 35 ust. 4 w zw. z art. 32 ust. 4 pkt 2, art. 33 ust. 2 pkt 2 prawa budowlanego, przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, wnosząc o stwierdzenie nieważności decyzji organu pierwsze i drugiej instancji, względnie ich uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W ocenie skarżących organy, pomimo istniejących wątpliwości odnośnie prawa wnioskodawcy do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, błędnie uznały, że zachodzą przesłanki do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, podczas gdy decyzja Starosty z dnia [...] listopada 2010 r. stanowiąca podstawę do dysponowania nieruchomością na cele budowlane została wydana z rażącą obrazą art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Ponadto skarżący zarzucili organowi naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. poprzez przyjęcie, że zebrane w sprawie dowody w sposób jednoznaczny wykazują, że strona ubiegająca się o pozwolenie na budowę spełniła wszelkie wymogi formalne związane z dysponowaniem nieruchomością na cele budowlane, podczas gdy nie poczyniono w tym zakresie prawidłowych ustaleń poprzez usunięcie rozbieżności i wycofanie z obrotu prawnego decyzji Starosty z dnia [...] listopada 2010 r. znak: [...] wydanej z obrazą art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami, co niewątpliwie miało istotny wpływ na wynik sprawy, Dalej naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. polegające na niezastosowaniu tego przepisu w stanie faktycznym sprawy pomimo istniejących przesłanek, w szczególności dowodów na to, że wnioskodawca w dacie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę nie miał prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W skardze zawarto wniosek o przeprowadzenie dowodu z dokumentów, tj. protokołu spotkania skarżących i wnioskodawcy z dnia [...] września 2010 r. oraz oświadczenia skarżących z dnia [...] sierpnia 2010 r.. W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 7. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153 poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W przypadku złożenia skargi ocenie sądu podlega zatem zgodność zaskarżonego aktu, w tym wypadku decyzji administracyjnej, zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. W myśl art. 134 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst. jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W niniejszej sprawie zaskarżona decyzja utrzymała w mocy decyzję organu I instancji odmawiającą zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę obiektu budowlanego określonego we wniosku. W tych warunkach w pierwszej kolejności obowiązkiem sądu było zbadanie, czy doszło do naruszenia przepisów prawa procesowego i materialnego, w szczególności wynikających z Prawa budowlanego. W szczególności przedmiotem sporu było prawo inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i tej kwestii były poświecone wszystkie wywody skargi. Pozostałe okoliczności, związane z realizacją procesu inwestycyjnego na etapie zatwierdzenia projektu oraz udzielenia pozwolenia na budowę, nie były kwestionowane. Stąd też dalsze rozważania koncentrować się będą przede wszystkim wokół przedmiotu sporu, choć z racji obowiązku określonego w art. 134 § 1 p.p.s.a. przedmiotem kontroli była cała treść decyzji i objętej nią sprawy administracyjnej. 8. Przed omówieniem tych zagadnień konieczne jest zaznaczenie, że specyfiką niniejszego postępowania jest orzekanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w warunkach związania oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w wyrokach poprzednio wydanych w tej samej sprawie (art. 153 oraz 170 p.p.s.a.). W myśl art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. To zaś związanie ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy przedmiotu sporu. Otóż w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 8 listopada 2012 r. wydanego w tej sprawie znalazło się odniesienie do prawa inwestora do czasowego dysponowania nieruchomością skarżących na cele budowlane oraz procedury rokowań. Sąd ten stwierdził, że decyzją ograniczającą prawa do nieruchomości skarżących pozostaje udzielenie inwestorowi zezwolenia na zakładanie i przeprowadzanie na nieruchomości określonych przewodów i urządzeń wydane na poprzednim etapie procesu inwestycyjnego przez Starostę z dnia [...] listopada 2010 r. i utrzymane w mocy przez organ drugiej instancji w dniu [...] lutego 2011 r. Sąd ten podkreślił również, że w postępowaniu w przedmiocie pozwolenia na budowę, nie mogą skutecznie podnosić zarzutu wobec prawidłowości procedury rokowań i wydania rozstrzygnięcia na podstawie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wobec uprawomocnienia się tego wyroku przedstawiona ocena prawna i konsekwencje z nich wynikające są wiążące dla organów oraz niniejszego składu. Wskazać przy tym należy, że nie uległ zmianie stan faktyczny i prawny sprawy, a decyzje wydane w trybie art. 6 pkt 2 i 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami pozostają nadal w obrocie. Nadto zarzuty skarżących dotyczą poprzedniego etapu procesu inwestycyjnego, a w zakresie niniejszego postępowania nie mieści się ocena legalności decyzji wprowadzających inwestora w prawo do czasowego korzystania z nieruchomości skarżących. Łącznikiem, która podlega badaniu w niniejszej sprawie jest wyłącznie stwierdzenie, czy inwestor występujący o zatwierdzenie konkretnego projektu budowlanego oraz udzielenie pozwolenia na budowę takim prawem dysponuje. Prawo to, jak wyżej wskazano, wynika z ostatecznej decyzji administracyjnej i zgodnie z zasadą trwałości określoną w art. 16 § 1 K.p.a. wywołującą wiążące organy i sąd skutki prawne. Dla wyjaśnienia skarżącym charakteru tej decyzji przydatne będzie wskazanie, że ograniczenie prawa własności nieruchomości realizowane na podstawie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest samodzielną instytucją administracyjnoprawną, niewywołującą skutków prawnych w zakresie wywłaszczenia nieruchomości oraz powstania praw rzeczowych do gruntu. Instytucja ta służy wyłącznie legalnemu wybudowaniu na nieruchomości urządzeń, stanowiących część składową przedsiębiorstwa przesyłowego, bez konieczności uzyskiwania przez to przedsiębiorstwo jakiegokolwiek tytułu prawnego do obciążonej nieruchomości. Stosownie do art. 49 § 1 K.c. urządzenia te po wybudowaniu przez przedsiębiorstwo przesyłowe i włączeniu ich w jego skład staną się odrębnym od gruntu przedmiotem własności tego przedsiębiorstwa. Na podstawie tej decyzji inwestor uzyskuje tymczasowy tytuł prawny do władania nieruchomością na cele budowlane poprzez uprawnienie do wejścia na cudzy grunt w celu wybudowania urządzeń przesyłowych oraz uzyskuje także uprawnienie do późniejszego dostępu do nich w celu usuwania awarii lub ich konserwacji. Instytucja ta nie tworzy praw rzeczowych do gruntu, zajmowanego przez urządzania przesyłowe, będące własnością przedsiębiorstwa, a reguluje kwestię obciążenia nieruchomości poprzez umożliwienie inwestorowi realizacji inwestycji w przypadku, gdy właściciel lub użytkownik wieczysty nie wyrazi na to zgody. Ma więc zastosowanie wyłącznie do tych przypadków, gdy zajęcie nieruchomości nastąpiło w drodze decyzji administracyjnej (zezwolenia), która zastępuje tę zgodę i ma charakter publicznoprawny, podlegający wymuszeniu środkami administracyjnoprawnymi (por. K. Tomaszewski, Charakter prawny ograniczenia prawa własności nieruchomości, określonego w art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami, Rejent nr 4/ 2013, s. 117-118). Sformułowane na podstawie art. 124 ust 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami uprawnienie do korzystania z cudzej nieruchomości, określone decyzją starosty zostało ujawnione w księdze wieczystej, prowadzonej dla nieruchomości obciążonej. Z tych względów zarzuty skarżących dotyczące braku podstaw do udzielenia inwestorowi pozwolenia na budowę wobec niespełnienia przesłanki, o której mowa art. 32 ust. 4 pkt 2 prawa budowlanego są chybione. Z tych też przyczyn bezprzedmiotowe było przeprowadzenie dowodów wskazanych w skardze, gdyż nie miały one znaczenia dla niniejszego rozstrzygnięcia. 9. Jeśli chodzi o kwestie kontrolowane przez sąd z urzędu, w pierwszej kolejności należy odnieść się do zrealizowania przez organ drugiej instancji wskazówek zawartych w wyroku z dnia 8 listopada 2012 r. Przyczyną uchylenia poprzednio wydanej przez ten organ decyzji były uchybienia procesowe związane z brakiem odniesienia się do zasadniczych przesłanek tego etapu procesu inwestycyjnego. Mianowicie organ drugiej instancji koncentrując się na zarzutach skarżących dotyczących rozważonego wyżej w pkt 8 uzasadnienia prawa inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, w decyzji z dnia [...] sierpnia 2012 r. pominął rozważania merytoryczne, przez które należy zapewne rozumieć ocenę spełnienia przez inwestora wymogów określonych w art. 32, 33, 34 i 35 prawa budowlanego oraz poprawność kontroli dokonanej przez organ pierwszej instancji. Ta właśnie ocena powinna była znaleźć miejsce w uzasadnieniu decyzji Wojewody. Należy stwierdzić, że w ponownie wydanej decyzji z dnia [...] stycznia 2013 r. została ona przeprowadzona lakonicznie, jednak prawidłowo, co pozwala przyjąć, że decyzja ta odpowiada wymogom art. 107 § 3 k.p.a. W sprawie nie było wątpliwości co do prawidłowości prowadzonego postępowania dowodowego oraz jego kompletności. W tym zakresie nie było też żadnego sporu. Najistotniejsze dla wyniku sprawy jest jednak to, że kontrola przeprowadzona przez sąd na podstawie akt sprawy administracyjnej potwierdza, że zostały spełnione przesłanki wymagane przez prawo budowlane dla zatwierdzenia przedłożonego projektu oraz udzielenia pozwolenia na budowę. Mianowicie zgodnie z art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego organ administracyjny zobowiązany jest dokonać szeregu czynności, których celem jest kompleksowe sprawdzenie projektu budowlanego. Należy do nich sprawdzenie: 1) zgodności projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska; 2) zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi; 3) kompletności projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, a także zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7; 4) wykonania - w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7 Prawa budowlanego. 10. Zdaniem niniejszego sądu w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym organy dokonały kontroli zgodności przedłożonego przez inwestora projektu budowlanego: z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, przepisami techniczno-budowlanymi oraz kontroli kompletności projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia. Ponadto sprawdzono i stwierdzono również zgodność projektu zagospodarowania terenu z przepisami w tym techniczno-budowlanymi oraz kompletność projektu budowlanego i posiadanie przez inwestora wymaganych opinii, uzgodnień i pozwoleń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego, a także zaświadczeń, o których mowa w art. 12 ust 7 prawa budowlanego. Projekt budowlany został sporządzony i sprawdzony przez osoby posiadające właściwe przygotowanie zawodowe do pełnienia samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie. Mając na uwadze powyższe okoliczności należy stwierdzić, że materiał dowodowy został w przedmiotowej sprawie zebrany w sposób wyczerpujący Akta sprawy administracyjnej potwierdzają, że przedłożony projekt budowlany ma wymaganą formę i jest kompletny. Uzyskał niezbędne opinie, uzgodnienia i pozwolenia oraz został wykonany i sprawdzony przez osoby posiadające odpowiednie uprawnienia budowlane, które w chwili sporządzania projektu i jego sprawdzania były członkami właściwej izby samorządu zawodowego. Osoby te dołączyły oświadczenie o sporządzeniu projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Stwierdzono również zgodność projektu budowlanego z wydaną odrębnie w sprawie decyzją Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] grudnia 2009 r. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, nr [...], w której ustalono niezbędne warunki jakie musi spełnić inwestor realizując przedmiotową inwestycję. Organy przeanalizowały również, czy w projekcie budowlanym spełniono wymogi dotyczące ochrony środowiska. Dostosowano istniejące urządzenia i obiekty budowlane do współpracy z projektowanym przedsięwzięciem, poprzez zaprojektowanie połączeń z istniejącymi gazociągami wysokiego ciśnienia. W decyzji wskazano również, że rozwiązania techniczne zawarte w projekcie budowlanym, nie naruszają walorów przyrodniczych terenów objętych ochroną. W szczególności określono, że gazociąg zostanie wykonany metodą bezwykopową, za pomocą przewiertu sterowanego pod powierzchnią terenu. Ponadto zostanie zaizolowany dodatkową powłoką izolacyjną dla przewiertów sterowanych m.in. w strefach przejścia przez tereny podmokłe. Zawarto również stwierdzenie, że po wybudowaniu gazociągu zostanie wykonana hydrauliczna próba wytrzymałości i szczelności. Z tych względów należało uznać, że inwestycja objęta wnioskiem o pozwolenie na budowę jest zgodna z zakresem określonym w decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych i odpowiada wymaganiom w niej zawartym. Z uwagi na cele ochrony obszaru Natura 2000 na inwestora nałożono obowiązek respektowania warunków realizacji inwestycji określonych w decyzji i uwarunkowaniach środowiskowych. W takiej sytuacji odmowa wydania wnioskowanej decyzji godziłaby w wyrażone w art. 4 prawa budowlanego prawo do zabudowy nieruchomości gruntowej. Mając na uwadze okoliczności wynikające z materiału dowodowego zgromadzonego w przedstawionych aktach administracyjnych, należy stwierdzić, że materiał dowodowy został kontrolowanej sprawie zebrany w sposób wyczerpujący, zaś stan faktyczny sprawy został wyjaśniony w sposób nie budzący wątpliwości. W szczególności organy obu instancji prawidłowo przeanalizowały przedstawiony projekt. W tym zakresie w toku całego postępowania nie były zgłaszane jakiekolwiek zastrzeżenia ze strony skarżących. Tym samym zaskarżona decyzja, jak i decyzja ją poprzedzająca, nie zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego czy materialnego, które miałoby wpływ na wynik sprawy, w szczególności wynikających z art. 32, 33, 34 i 35 prawa budowlanego. Z tych względów skarg na podstawie art. 151 p.p.s.a. podlegała oddaleniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło