II SA/Go 738/12
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2012-11-08
Skład orzekający: Aleksandra Wieczorek, Grażyna Staniszewska, Michał Ruszyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę, naruszył zasadę dwuinstancyjności postępowania poprzez ograniczenie się jedynie do oceny zarzutów podniesionych w odwołaniu, zamiast ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy?Ratio decidendi
Organ odwoławczy, utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji, naruszył zasadę dwuinstancyjności postępowania (art. 15 K.p.a.) oraz obowiązki wynikające z art. 136 i 138 K.p.a., ograniczając się jedynie do oceny zarzutów odwołania, zamiast ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy w jej całokształcie. Brak takiego rozpatrzenia uniemożliwia sądową kontrolę prawidłowości postępowania wyjaśniającego.Stan faktyczny
Starosta wydał decyzję zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę gazociągu wysokiego ciśnienia. Właściciele sąsiedniej działki, D.B. i W.B., sprzeciwili się inwestycji, twierdząc, że inwestor nie uzyskał ich zgody i nie podjął rokowań. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty, uznając, że inwestor posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane na podstawie decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości wydanej na podstawie ustawy o gospodarce nieruchomościami. Skarżący wnieśli skargę do WSA, zarzucając naruszenie prawa własności i błędy proceduralne.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewody i zasądza od Wojewody na rzecz skarżących solidarnie kwotę 500 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Sędzia WSA Michał Ruszyński (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Agata Przybyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2012 r. sprawy ze skargi D.B. i W.B. na decyzję Wojewody z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżących D.B. i W.B. solidarnie kwotę 500 (pięćset) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Starosta decyzją z [...] maja 2012 r. nr [...], działając na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4, art. 36, art. 19 i art. 82 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r., nr 243, poz. 1623 ze zm., dalej w skrócie: P.b) oraz § 2 ust. 1 pkt 13 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 19 listopada 2001 r. w sprawie rodzajów obiektów budowlanych, przy których realizacji jest wymagane ustanowienie inspektora nadzoru inwestorskiego (Dz. U. z 2001 r., nr 138 poz. 1554), zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę [...] Sp. z o.o., dla II etapu inwestycji obejmującej rozbudowę obiektu kategorii XXVI - gazociągu wysokiego ciśnienia DN200 MOP 6,3 MPa na terenie działek o numerze ewid. [...], położonych w obrębie ewid. [...] oraz działek o numerze ewid. [...], położonych w obrębie ewid. [...] w ramach zadania: "Rozbudowa istniejących gazociągów dystrybucyjnych wysokiego ciśnienia DN200 MOP 6,3 MPa na trasie [...] w celu stworzenia równego dostępu do sieci gazowej dla podmiotów funkcjonujących w powiecie".
Uzasadniając decyzję organ pierwszej instancji wyjaśnił, iż inwestor złożył wniosek o wydanie pozwolenia na budowę II etapu inwestycji dotyczącej rozbudowy istniejących gazociągów dystrybucyjnych wysokiego ciśnienia DN200 MOP 6,3 MPa na trasie [...],w celu stworzenia równego dostępu do sieci gazowej dla podmiotów funkcjonujących w powiecie, na terenie działek o nr ewid. [...], położonych w obrębie ewid. [...] oraz działek o nr ewid. [...], położonych w obrębie ewid. [...], dopełniając jednocześnie obowiązku określonego w art. 33 ust. 2 P.b - dołączenia właściwych dokumentów wymaganych przepisami prawa.
Stosownie do dyspozycji § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2010 r., nr 213, poz. 1397), § 3 ust. 1 pkt 33 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz.U. 2004r. nr 257, poz. 2573 ze zm.), oraz art. 71 ustawy z dnia 3.10.2008r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2008r. Nr 199, poz. 1227), Burmistrz Miasta i Gminy [...] grudnia 2009 r. wydał decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, nr [...], znak: [...], w której ustalił niezbędne warunki jakie musi spełnić inwestor realizując przedmiotową inwestycję.
Organ wskazał także, że stwierdził stosownie do art.35 ust.1 P.b, zgodność projektu budowlanego z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego z [...] marca 2010r, znak [...], a także wymaganiami ochrony środowiska określonymi w decyzji Burmistrza Miasta i Gminy nr [...] z [...] grudnia 2009 r., znak: [...] o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia.
Stwierdził również, że w projekcie budowlanym spełniono wymogi dotyczące ochrony środowiska. Dostosowano istniejące urządzenia i obiekty budowlane do współpracy z projektowanym przedsięwzięciem, poprzez zaprojektowanie połączeń z istniejącymi gazociągami wysokiego ciśnienia na terenie układu zasuw w [...] oraz na trasie gazociągu z istniejącym gazociągiem w/c DN 100 MOP 6,3 MPa. Poza tym przedmiotowy gazociąg, z uwagi na położenie w obszarze Natura 2000 "[...]" oraz na terenie Parku Narodowego "[...]", wykonany zostanie metodą bezwykopową, za pomocą przewiertu sterowanego pod powierzchnią terenu. Ponadto zostanie zaizolowany dodatkową powłoką izolacyjną typu: 3LPE DIN30670 N-v + laminat epoksydowy z posypką kwarcową - dla przewiertów sterowanych m.in. w strefach przejścia przez tereny podmokłe. Po wybudowaniu gazociągu zostanie wykonana hydrauliczna próba wytrzymałości i szczelności.
Starosta podkreślił, że zakres inwestycji objęty wnioskiem o pozwolenie na budowę jest zgodny z zakresem inwestycji określonym w ww. decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych i odpowiada wymaganiom w niej zawartym. Inwestycja objęta wnioskiem o pozwolenie na budowę znajduje się na obszarze Natura 2000 pod nazwą "[...]", Dyrektywa Siedliskowa. W celu ochrony tego obszaru na inwestora nałożono obowiązek respektowania warunków realizacji inwestycji określonych w ww. decyzji i uwarunkowaniach środowiskowych. Stwierdzono iż, zastosowane przez inwestora rozwiązania techniczne, zawarte w projekcie budowlanym, nie naruszają walorów przyrodniczych terenów objętych ochroną.
Ponadto sprawdzono i stwierdzono również zgodność projektu zagospodarowania terenu z przepisami w tym techniczno-budowlanymi oraz kompletność projektu budowlanego i posiadanie przez inwestora wymaganych opinii, uzgodnień i pozwoleń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1P.b, a także zaświadczeń, o których mowa w art. 12 ust 7 P.b. Projekt budowlany został sporządzony i sprawdzony przez osoby posiadające właściwe przygotowanie zawodowe do pełnienia samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie.
Jednocześnie organ wskazał, że w toku postępowania, strony postępowania D. i W.B., złożyli oświadczenie, że nie wyrażają zgody na przebieg gazociągu przez ich nieruchomość tj. działkę nr ewid. [...], uzasadniając swoje stanowisko brakiem zawarcia skutecznej umowy przez inwestora, na podstawie której inwestor posiadałby tytuł do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Jak zauważył jednak organ, z załączonych do wniosku dokumentów wynika, że inwestor - [...], na podstawie ostatecznej decyzji Starosty z [...] listopada 2010 r., znak: [...], posiada zezwolenie na założenie i przeprowadzenie przez ww. nieruchomość (tj. działkę nr [...]) odcinka gazociągu DN 200, długości 159m, przebiegającego przez środek działki w odległości 3,5 m od istniejącego gazociągu DN100 MOP 5,6 MPa. Tym samym organ uznał, że inwestor posiada skuteczne prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane do działki o nr ewid. [...].
Tym samym, w myśl art. 35 ust. 4 P.b, w związku ze spełnieniem wymagań określonych w art. 35 ust. 1, organ stwierdził, że nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.
W. i D.B. wnieśli odwołanie od powyższej decyzji wskazując, iż jako właściciele działki ewid. Nr [...] na której realizowana ma być inwestycja, nie wyrażają zgody wobec decyzji o pozwoleniu na budowę. Podkreślili, że decyzja ta prowadzi do ograniczenia ich konstytucyjnie chronionego prawa własności. wskazali, że inwestor nie podjął działań służących uzyskaniu ich zgody na realizację przedsięwzięcia i zaspokojenia związanych z tym roszczeń cywilnoprawnych. Ponadto wskazali, że w ich ocenie, organ nie wyjaśnił w sposób wyczerpujący i dokładny wszystkich okoliczności sprawy.
Wojewoda, decyzją nr [...] z [...] sierpnia 2012 r., utrzymał w mocy decyzję Starosty nr [...] z [...] maja 2012 r.
W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 32 ust. 4 pkt 2 P.b, pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane składa osoba ubiegająca się o wydanie pozwolenia na budowę (inwestor), wskazując na tytuł, z jakiego to prawo wynika oraz na dokument potwierdzający to prawo, poddając się jednocześnie rygorowi odpowiedzialności karnej za podanie w oświadczeniu nieprawdy.
Organ zaznaczył, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjęte jest stanowisko, że oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane jest środkiem dowodowym, który - w razie pojawienia się wątpliwości co do danego prawa inwestora - podlega badaniu przez organ, w zakresie zgodności z rzeczywistym stanem prawnym. Obowiązkiem organu jest więc ustalenie istnienia tytułu prawnego inwestora w rozumieniu art. 3 pkt 11 P.b.
Organ wskazał, że w przedmiotowej sprawie inwestor złożył oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, wskazując, że w stosunku do działki nr ewidencyjny gruntu [...], stanowiącej własność D. i W.B., prawo to wynika z decyzji Starosty znak: [...] z [...] listopada 2010r. i znak: [...] z [...] maja 2011 r. oraz decyzji Wojewody, wydanych na podstawie art. 124 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r., nr 102, poz. 651 ze zm.. dalej w skrócie: u.g.n). Na podstawie tych rozstrzygnięć organ ograniczył sposób korzystania z części nieruchomości gruntowej oznaczonej numerem ewidencyjnym działki [...], poprzez zezwolenie [...] Sp. z o.o., na założenie i przeprowadzenie przez tę nieruchomość odcinka gazociągu DN 200, długości 159m, przebiegającego przez środek działki, w odległości 3,5m od istniejącego gazociągu DN100 MOP 5,6 MPa oraz w odległości 31.34m od granicy z działką nr [...], wskazanej na granicy z działką stanowiącą rów, na głębokości 17,7m, zgodnie z mapą obrazującą przebieg trasy gazociągu i grunty projektowane do ograniczonego użytkowania, która stanowi integralną część decyzji. Zezwolenie to obejmuje w szczególności prawo wstępu na nieruchomość w celu wykonania prac montażowych, a ponadto w celu wykonywania czynności związanych z konserwacją i usuwaniem awarii gazociągu.
Organ zaznaczył, że prawo inwestora do korzystania z nieruchomości w ograniczonym zakresie powstaje z dniem, w którym decyzja o jego ustanowieniu stanie się ostateczna. Organ odwoławczy, po rozpatrzeniu odwołania od wyżej wymienionej decyzji Starosty, utrzymał w mocy powyższe rozstrzygnięcie (ostateczna decyzja Wojewody z [...] lutego 2011r. znak: [...]).
Organ odwoławczy stwierdził w konsekwencji, że złożone przez inwestora oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane nie zostało skutecznie podważone przez skarżących.
Jednocześnie Wojewoda wyjaśnił, że zgodnie z art. 64 ust. 3 Konstytucji RP własność może być ograniczona tylko w drodze ustawy i tylko w zakresie, w jakim nie narusza ona istoty prawa własności. Norma art. 124 ust. 1 u.g.n, dająca możliwość ograniczenia wykonywania prawa własności, ustanowiona została w akcie normatywnym rangi ustawowej. Konstrukcja prawa ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości wskazuje, że jest to jedna z form wywłaszczenia zdefiniowanego w art. 112 ust. 2 u.g.n, a w związku z tym ograniczenie to może być dokonywane, jeżeli cele publiczne nie mogą być realizowane w inny sposób, niż przez ograniczenie praw do nieruchomości. W sytuacji, gdy inwestor realizując cel publiczny na nieruchomościach nie stanowiących jego własności nie uzyska zgody właścicieli (użytkowników wieczystych) poszczególnych działek na wykonanie prac, o których mowa w art. 124 ust. 1 ustawy może, zgodnie z art. 124 ust. 2 ustawy wystąpić do starosty o wydanie zezwolenia na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości. Mając powyższe na uwadze organ stwierdził, że zarzuty odwołania o naruszeniu przysługującego skarżącym w stosunku do działki nr ewidencyjny gruntu [...] konstytucyjnie chronionego prawa własności, uznać należy za bezzasadne.
Odnosząc się natomiast do kwestii rokowań i braku zapłaty zaproponowanej przez inwestora kwoty wyjaśnił, że zarzuty w tym przedmiocie nie mieszczą się w zakresie przedmiotowym niniejszego postępowania.
D. i W.B. wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., wyrazili swój sprzeciw wobec planowanego przedsięwzięcia, tj. rozbudowy obiektu kategorii XXVI - gazociągu wysokiego ciśnienia DN200 MOP 6,3 MPa w ramach zadania: "Rozbudowa istniejących gazociągów dystrybucyjnych wysokiego ciśnienia DN200 MOP 6,3 MPa na trasie [...] w celu stworzenia równego dostępu do sieci gazowej dla podmiotów funkcjonujących w powiecie". Podkreślili, że prowadzi to do ograniczenia ich konstytucyjnych praw. Wskazali, iż inwestor nie dopełnił obowiązku przeprowadzenia rokowań, co do wyrażenia zgody na realizację przedsięwzięcia na należącej do nich nieruchomości. Tym samym zgoda jaką wydał Starosta w tym zakresie narusza przepisy prawa, a w konsekwencji zajęcie ich nieruchomości jest bezprawne. Podkreślili, iż Starosta nie dopełnił obowiązku dokładnego wyjaśnienia niniejszej sprawy.
Odpowiadając na wezwanie Sądu do podania, czy skarżący oprócz decyzji Wojewody nr [...] z [...] sierpnia 2012 r., którą utrzymano w mocy decyzję Starosty nr [...] z [...] maja 2012 r., skarżą także inny akt lub czynność organu administracji publicznej, skarżący, w piśmie z [...] września 2012 r., nie wskazali żadnej innej konkretnie oznaczonej czynności, którą skarżyliby wniesioną skargą. Podkreślili jedynie błędy procedury związane z wydaniem decyzji ograniczającej przysługujące im prawo własności nieruchomości.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda, podtrzymując wcześniej wyrażone w decyzji stanowisko, wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna, lecz nie z przyczyn w niej podanych.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1269 ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej w skrócie: P.p.s.a), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem materialnym, a także zastosowanych przy jej wydawaniu przepisów postępowania.
Przed dalszymi rozważaniami należy także wskazać na dyspozycję przepisu art. 134 P.p.s.a, zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Brak związania zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu, czynności lub bezczynności organu administracji publicznej.
W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (por. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c P.p.s.a).
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem, Sąd uznał, że została ona wydana z naruszeniem przepisów proceduralnych, mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Organ odwoławczy ograniczył bowiem swoje rozważania jedynie do oceny zarzutów podniesionych przez skarżących w odwołaniu, uchybiając zasadzie dwuinstancyjności postępowania określonej w art. 15 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postepowania administracyjnego (Dz.U z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej w skrócie: K.p.a), a znajdującej swoje rozwinięcie w dyspozycji art. 136 i art. 138 K.p.a, które obligują organ odwoławczy do powtórnego merytorycznego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy, z zachowaniem zasad tego postępowania określonych w art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a.
W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowało się już stanowisko, że organ odwoławczy nie może się w swoim postępowaniu ograniczyć jedynie do kontroli prawidłowości działania organu pierwszej instancji ani tym bardziej jedynie oceny zasadności zarzutów podniesionych w odwołaniu, lecz obowiązany jest ponownie rozpatrzyć sprawę w jej całokształcie (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 lutego 2012 r., sygn. akt II OSK 2720/11, z 29 czerwca 2011 r., sygn. akt II OSK 1147/10, z 8 kwietnia 2011 r. I OSK 1899/10, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 13 lutego 2012 r., sygn. akt II SA/Kr 1186/11, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 1 czerwca 2011 r., sygn. akt IV SA/Po 322/11- wyroki dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: CBOSA).
W rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy nie wykazał w wydanym rozstrzygnięciu, aby faktycznie dopełnił tego obowiązku. Organ nie rozpoznał ponownie sprawy w jej całokształcie. Urąga to zasadzie dwuinstancyjności postępowania (art. 15 K.p.a), obowiązkowi przekonywania stron postępowania (art. 11 K.p.a) oraz budowania zaufania obywateli do organów państwa (art. 8 K.p.a). Pozostaje także w sprzeczności z dyspozycją art. 107 § 3, art. 7 , art. 77 i art. 80 K.p.a. Brak uzasadnienia w tym zakresie uniemożliwia także sądową kontrolę prawidłowości postępowania wyjaśniającego przeprowadzonego przez organ odwoławczy.
Odnosząc się natomiast do zarzutów skargi, dotyczących kwestii oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, wskazać należy, za organem, iż przedłożona przez inwestora decyzja Starosty z [...] listopada 2010 r., nr [...], utrzymana w mocy decyzją Wojewody z [...] lutego 2011 r., nr [...], wydana na podstawie art. 124 i art. 6 pkt 2 u.g.n, pozwala inwestorowi uzyskać czasowy tytuł prawny do władania nieruchomością na cele budowlane, po to by wybudować określone przewody, ciągi, obiekty lub urządzenia infrastruktury technicznej, które po ich wybudowaniu pozostaną na nieruchomości jako odrębny od gruntu przedmiot własności (por. art. 49 § 1 z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 1964 r., nr 16, poz. 93 ze zm., dalej w skrócie: K.c)).
Decyzją ograniczającą prawa do nieruchomości jest w tym przypadku zezwolenie na zakładanie i przeprowadzanie na nieruchomości określonych przewodów i urządzeń, którego nie należy mylić z pozwoleniem na budowę w rozumieniu przepisów P.b, choć bez tego zezwolenia wybudowanie w obrębie nieruchomości tych przewodów lub urządzeń byłoby niemożliwe. Decyzja starosty poprzedza wydanie pozwolenia na budowę i jest dowodem posiadania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (którym obowiązany jest się wykazać inwestor ubiegający się o wydanie pozwolenia na budowę ( por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 lipca 2003 r., sygn. akt SA/Rz 1635/00, wyrok dostępny w CBOSA)). Po wybudowaniu przewody te lub urządzenia staną się z reguły odrębnym od gruntu przedmiotem własności stanowiącym własność przedsiębiorstwa, które je wybudowało lub nabyło (por. art. 49 K.c.). Nie będą one wówczas stanowiły części składowej gruntu, lecz część składową przedsiębiorstwa, i z tego powodu nie mogą być własnością właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości (art. 47 § 1 i 2 oraz art. 551 K.c.) – Ewa Bończak – Kucharczyk, Komentarz do art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami, Lex/El.
Skarżący w postępowaniu w przedmiocie pozwolenia na budowę, nie mogą skutecznie podnosić zarzutu wobec prawidłowości procedury rokowań i wydania rozstrzygnięcia na podstawie art. 124 u.g.n. Wobec ostatecznego charakteru powyższych rozstrzygnięć zarzuty skarżących uznać należy za niezasadne i nie związane bezpośrednio z niniejszym postępowaniem. Kwestionując prawidłowość decyzji wydanej na podstawie art. 124 u.g.n skarżący skorzystali z prawa wniesienia odwołania. Nie wnieśli skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. na rozstrzygnięcie Wojewody wydane w tym zakresie. W chwili obecnej, przy wykazaniu spełnienia przesłanek prawem przewidzianych, skarżący mogliby skorzystać jedynie z instytucji postępowania nadzwyczajnego dotyczącego postępowania w sprawie ograniczenia sposobu korzystania w nieruchomości. Jest to jednak kwestia nie podlegająca ocenie organu administracji architektoniczno - budowlanej.
W tym stanie rzeczy, Sąd nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody z [...] sierpnia 2012 r. [...].
Zważywszy na wynik sporu i wniosek skarżących złożony na rozprawie o zasądzenie poniesionych kosztów postępowania, Sąd na podstawie przepisu art. 200 i 205 § 1 P.p.s.a, zasądził na rzecz skarżących solidarnie kwotę 500 zł, stanowiącą zwrot uiszczonego wpisu.
Ponownie rozpoznając sprawę Wojewoda obligowany będzie do uwzględnienia okoliczności wynikających z niniejszego uzasadnienia, co oznacza, że jako organ II instancji zobowiązanym będzie do merytorycznego rozpoznania sprawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło