II SA/Go 295/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Fornalik (spr.), Sędziowie Asesor WSA Anna Juszczyk - Wiśniewska,, Asesor WSA Michał Ruszyński, Protokolant Paweł Majka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 06 września 2006 r. sprawy ze skargi W.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego i przyznania mieszkania chronionego I. oddala skargę, II. zasądza od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim na rzecz adwokata A.G. kwotę 292,80 zł ( słownie dwieście dziewięćdziesiąt dwa złotych i osiemdziesiąt groszy ) tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu . Decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...] Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej, na podstawie art. 3 ust. 4, art. 7 pkt 4, art. 8, art. 39 ust. 1 i 2, art. 11 ust. 2, art. 53 ust. 1, art. 106 ust. 1 i 3 i art. 107 ust. 5 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej ( Dz. U. Nr 64, poz.593, ze zmianami ) i art. 104 k.p.a., odmówił W.S. przyznania pomocy w postaci zasiłku celowego w miesiącu maju 2005 r. na uregulowanie zaległości za energię, gaz łączność oraz przyznanie mieszkania chronionego. W uzasadnieniu powyższej decyzji wskazano, iż po ponownym rozpoznaniu wniosku z dnia [...].05.2005 r., celem zebrania informacji do wywiadu środowiskowego dotyczących sytuacji rodzinnej i materialnej wnioskodawcy, pracownicy socjalni Ośrodka w dniu [...].11.2005 r. udali się do miejsca zamieszkania W.S., który nie udzielił żadnych informacji, oświadczając, że nie został wcześniej powiadomiony o wizycie pracowników, co wobec potwierdzenia braku terminowego zawiadomienia skutkowało koniecznością skierowania ponownego pisma z jednoczesnym wyznaczeniem terminu na dzień [...].12.2005 r. Podczas wizyty skarżący ponownie odmówił udzielenia informacji do wywiadu wskazując, że wynika to z obecności pracownika socjalnego, którego nie życzył sobie widzieć. Organ wcześniej 10-krotnie wymieniał pracowników, co jednak zupełnie nie zmieniło sytuacji, bowiem skarżący wysuwał kolejne żądania, dlatego też w ocenie organu biorąc pod uwagę brak informacji umożliwiających sporządzenie wywiadu środowiskowego żądania skarżącego nie znajdują uzasadnienia. W odwołaniu od powyższej decyzji W.S. zwrócił się o jej uchylenie, zarzucając stronniczość i nieprawidłowe działania Ośrodka Pomocy Społecznej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...], na podstawie art. 39 ust. 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym ( Dz. U. z 2001 r. nr 142, póz. 1591 ze zmianami ) art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych ( Dz. U. z 2001 r. nr 79, póz. 856, ze zmianami ) w związku z art. 39 ust. ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U nr 64, póz. 593, ze zmianami) i z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu l instancji, podnosząc w uzasadnieniu, iż W.S. ma prawo do świadczeń przewidzianych ustawą o pomocy społecznej. Jednocześnie organ wyjaśnił, że na podstawie art. 39 ust. 1 cytowanej wyżej ustawy zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, na pokrycie kosztów zakupu leków, opału i innych potrzeb bytowych, lecz wysokość tej pomocy jest uzależniona nie tylko od potrzeb wnioskodawcy, ale i od możliwości pomocy społecznej. Zasiłek ten jest fakultatywna formą wsparcia z pomocy społecznej, co oznacza, że organ administracyjny nie jest zobligowany do przyznania tej formy pomocy. Ponadto organ wyjaśnił, iż nie mógł zaktualizować wywiadu środowiskowego ze względu na utrudnienia tworzone przez stronę i wobec zaistnienia przesłanek określonych w art. 11 ust. 2 cytowanej ustawy o pomocy społecznej, pomocy nie przyznał. W odniesieniu do złożonego przez skarżącego wniosku o przyznanie mieszkania chronionego zdaniem organu II instancji należy mieć na uwadze, iż nie spełnia on przesłanek określonych w art. 53 ust. 1 i 2 powyższej ustawy, gdyż jest on osobą zaradną zajmującą samodzielny lokal mieszkalny. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł W.S. zarzucając organowi bezczynność, kłamliwość, złośliwość i bezpodstawność prezentowanej argumentacji w wydawanych decyzjach od 1996 r. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie może być uwzględniona, albowiem zaskarżonej decyzji nie można postawić zarzutu, iż została ona wydana z naruszeniem prawa mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności organów administracji publicznej. Zgodnie z przepisem art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany wnioskami i zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zaznaczyć przy tym należy, że w myśl przepisu art. 133 § 1 cytowanej ustawy, podstawą wyrokowania sądu administracyjnego, są akta sprawy. Celem pomocy społecznej jest umożliwienie osobom przezwyciężenia trudnych sytuacji życiowych, których nie są w stanie same pokonać ( art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej). Poza sporem pozostaje, że W.S. jest osobą bezrobotną, samotnie gospodarującą, bez dochodu. Mając na uwadze trudną sytuację życiową skarżącego organ zasadnie uznał, że zostały spełnione przesłanki do przyznania zasiłku celowego. Materialnoprawną podstawę wydania decyzji będącej przedmiotem skargi stanowił przepis art. 39 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, w myśl którego w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy, przy czym zasiłek ten może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Zgodnie z ust. 3 wskazanego wyżej art. 39 osobom bezdomnym i innym osobom nie mającym dochodu oraz możliwości uzyskania świadczeń na podstawie przepisów o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia może być przyznany zasiłek celowy na pokrycie części lub całości wydatków na świadczenia zdrowotne. Decyzja o przyznaniu zasiłku celowego wydana jest w ramach uznania administracyjnego, co wynika z treści cytowanego wyżej przepisu art. 39, a zatem oznacza to, że organ przyznający zasiłek nie jest zobowiązany do spełnienia żądań strony, która musi się liczyć z tym, że organ odmówi przyznania świadczenia lub jego rozmiar będzie różny od tego, który strona określiła we wniosku. Zgodnie z art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, brak współdziałania osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, odmowa zawarcia kontraktu socjalnego, niedotrzymywanie jego postanowień, nieuzasadniona odmowa podjęcia zatrudnienia, innej pracy zarobkowej przez osobę bezrobotną lub wykonywania prac społecznie użytecznych, o których mowa w przepisach o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, lub nieuzasadniona odmowa podjęcia leczenia odwykowego w zakładzie lecznictwa odwykowego przez osobę uzależnioną mogą stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia, uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia lub wstrzymania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej. Jak wynika z akt administracyjnych intencją skarżącego z czynionych przez niego zastrzeżeń odnośnie przeprowadzonego wywiadu środowiskowego, w którym odmówił aktualizacji jego sytuacji rodzinnej i materialnej, są krzywdzące i stronnicze w jego ocenie działania osób reprezentujących organ, w odniesieniu do wcześniejszych spraw negujących zasadność jego żądań w zakresie świadczeń socjalnych. Treść art. 49 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej stanowi, że osoba bezdomna może zostać objęta indywidualnym programem wychodzenia z bezdomności, polegającym na wspieraniu osoby bezdomnej w rozwiązywaniu jej problemów życiowych, w szczególności rodzinnych i mieszkaniowych, oraz pomocy w uzyskaniu zatrudnienia. Zgodnie z dyspozycją art. 53 ust. 1 i 2 powyższej ustawy osobie, która ze względu na trudną sytuację życiową, wiek, niepełnosprawność lub chorobę potrzebuje wsparcia w funkcjonowaniu w codziennym życiu, ale nie wymaga usług w zakresie świadczonym przez jednostkę całodobowej opieki, w szczególności osobie z zaburzeniami psychicznymi, osobie opuszczającej rodzinę zastępczą, placówkę opiekuńczo-wychowawczą, młodzieżowy ośrodek wychowawczy, zakład dla nieletnich, uchodźcy, może być przyznany pobyt w mieszkaniu chronionym. Mieszkanie chronione jest formą pomocy społecznej przygotowującą osoby tam przebywające, pod opieką specjalistów, do prowadzenia samodzielnego życia lub zastępującą pobyt w placówce zapewniającej całodobową opiekę. Mieszkanie chronione zapewnia warunki samodzielnego funkcjonowania w środowisku, w integracji ze społecznością lokalną. Organ II instancji zasadnie uznał, że skarżący nie spełnia przesłanek, aby uzyskać pomoc w postaci przyznania mieszkania chronionego, gdyż jest on osobą zaradną, posiadającą rozeznanie w sprawach samodzielnego funkcjonowania w środowisku, zajmującą samodzielny lokal mieszkalny. Sąd nie może ingerować w sferę orzeczniczą organów administracji, gdy te działają w ramach uznania administracyjnego i dokonują samodzielnie oceny zwłaszcza w szczególnie uzasadnionych przypadkach warunków i wyboru osób uprawnionych do pobierania świadczeń, jeżeli tylko decyzje te są odpowiednio uzasadnione, a powołane przyczyny znajdują potwierdzenie w ustalonym stanie faktycznym. Poczynione w tym zakresie przez organ administracji ustalenia odpowiadają wymogom określonym przepisem art. 107 § 3 k.p.a. Mając powyższe na uwadze uzasadnia to, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, póz. 1270, ze zmianami ) oddalenie skargi, jednocześnie pełnomocnikowi ustanowionemu w ramach przyznanego stronie prawa pomocy w związku z faktycznym udzieleniem pomocy prawnej zasądzono wynagrodzenie, o którym mowa w art. 250 cytowanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.