II SA/Go 30/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Jutrzenka – Trzebiatowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Asesor WSA Jarosław Piątek Protokolant st. sekr. sąd. Agata Przybyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2018 r. sprawy ze skargi A.S. na decyzję Wojewody z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatu z dnia [...] r., nr [...] w części dotyczącej odmowy przyznania zasiłku dla bezrobotnych, II. oddala wniosek skarżącej o zwrot kosztów postępowania. W dniu [...] maja 2017 r. A.S. zgłosiła się do Powiatowego Urzędu Pracy celem zarejestrowania jako osoba bezrobotna. Decyzją z tej samej daty znak: [...], wydaną z upoważnienia Starosty Powiatu, uznano A.S. za osobę bezrobotną, jednocześnie odmawiając jej prawa do zasiłku, wskazując w uzasadnieniu, iż suma okresów, o których mowa w art. 71 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 645 ze zm. – określanej dalej zwanej jako u.p.z.) w okresie 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień rejestracji jest krótsza niż 365 dni. Na skutek złożonego odwołania decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r., znak: [...] Wojewoda uchylił w całości powyższą decyzję z dnia [...] maja 2017 r., przekazując sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia oraz podkreślając, iż dodatkowe roczne wynagrodzenie otrzymane przez odwołującą w dniu [...] marca 2017 r. "powinno podlegać proporcjonalnemu rozliczeniu do okresu za który zostało wypłacone, niezależnie od faktycznej daty wypłaty". Decyzją z dnia [...] sierpnia 2017 r., znak: [...], Starosta Powiatu ponownie orzekł o odmowie przyznania A.S. prawa do zasiłku dla bezrobotnych z powodu niespełnienia wymogów określonych w u.p.z. Powyższa decyzja została również uchylona przez Wojewodę decyzją z dnia [...] września 2017 r. znak: [...], a sprawę przekazano do ponownego rozpatrzenia ze względu na brak orzeczenia odnośnie nabycia przez stronę statusu osoby bezrobotnej. Decyzją z dnia [...] października 2017 r. znak:, [...], Starosta Powiatu działając na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a i b, art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 71 ust. 1 i 2 u.p.z. orzekł o uznaniu A.S. z dniem [...] maja 2017 r. za osobę bezrobotną i o odmowie przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych z powodu niespełnienia wymogów u.p.z. W uzasadnieniu decyzji organ przytoczył treść przepisów przywołanych w podstawie prawnej decyzji. Na tle cytowanych przepisów organ uznał, iż strona spełniła ustawowe warunki do uznania jej za osobę bezrobotną. Odnosząc się do odmowy przyznania zasiłku dla bezrobotnych Starosta wskazał, iż zgodnie z art. 71 ust. 1 pkt 2 lit. a u.p.z. prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy od dnia zarejestrowania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy, z zastrzeżeniem art. 75, jeżeli w okresie 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie przez okres co najmniej 365 dni był zatrudniony i osiągał wynagrodzenie w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy, z zastrzeżeniem art. 104a-105; w okresie tym nie uwzględnia się okresów urlopów bezpłatnych trwających łącznie dłużej niż 30 dni. Organ stwierdził, iż w świetle powyższego przepisu przyznanie prawa do zasiłku dla bezrobotnych jest rygorystycznie uzależnione od udokumentowania wymaganego 365-dniowego stażu zasiłkowego oraz osiągnięcia wynagrodzenia w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę. W przypadku strony organ ustalił ten okres od [...] listopada 2015 r. do [...] maja 2017 r. Starosta wskazał, iż z akt sprawy wynika, iż A.S. w powyższym okresie była zatrudniona od [...] sierpnia 2015 r. do [...] grudnia 2016 r. w wymiarze 6/8 etatu w Zespole Szkół [...]. Z zaświadczenia pracodawcy z dnia [...] stycznia 2017 r. wynika, że w okresie od [...] listopada 2015 r. do [...] maja 2017 r. strona osiągała minimalne wynagrodzenie za pracę w miesiącach od listopada 2015 r. do lutego 2016 r., od maja 2016 r. do lipca 2016 r. oraz od września 2016 r. do grudnia 2016 r. Jednocześnie organ wskazał, iż minimalne wynagrodzenie za pracę w 2015 r. wynosiło 1750 zł, a w 2016 r. 1850 zł. Organ stwierdził, iż z uwagi na brak osiągnięcia minimalnego wynagrodzenia w marcu 2016 r., kwietniu 2016 r. oraz sierpniu 2016 r. okresy te nie zostały zaliczone, uznając wobec powyższego, że w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień rejestracji stronie naliczono 334 dni z okresów uprawniających do przyznania zasiłku dla bezrobotnych. Następnie organ podał, iż zgodnie z art. 71 ust. 2 pkt 3 u.p.z. do 365 dni, o których mowa w ust. 1 pkt 2, zalicza się również okresy pobierania renty z tytułu niezdolności do pracy, renty szkoleniowej oraz przypadające po ustaniu zatrudnienia, wykonywania innej pracy zarobkowej okresy pobierania zasiłku chorobowego lub świadczenia rehabilitacyjnego, jeżeli podstawę wymiaru tych zasiłków i świadczenia, z uwzględnieniem kwoty składek na ubezpieczenia społeczne, stanowiła kwota wynosząca co najmniej minimalne wynagrodzenie za pracę. Organ podał, iż po ustaniu zatrudnienia A.S. pobierała zasiłek chorobowy w okresie od [...] stycznia 2017 r. do [...] kwietnia 2017 r. wypłacany przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział, gdzie podstawę wymiaru tego zasiłku stanowiła kwota niższa od kwoty minimalnego wynagrodzenia, co spowodowało, że okres ten nie mógł zostać zaliczony do nabycia prawa do zasiłku. Dalej organ wskazał na załączone do akt sprawy zaświadczenie z Zespołu Szkół [...], z którego wynika, że A.S. uzyskała dodatkowe wynagrodzenie za 2016 r., wypłacone w dniu [...] marca 2017 r. w kwocie 1.747,94 zł. Organ stwierdził, iż powyższe dodatkowe wynagrodzenie, otrzymane przez stronę po utracie zatrudnienia, a w trakcie pobierania zasiłku chorobowego, nie weryfikuje ustalonej wcześniej podstawy wymiaru zasiłku chorobowego, nie sumując się z nim, z uwagi na brzmienie art. 71 ust. 1 pkt 2 lit. a u.p.z., według którego zasiłek chorobowy nie jest wynagrodzeniem. Ponadto organ podzielił stanowisko Departamentu Rynku Pracy Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 10 lipca 2017 r., zgodnie z którym do minimalnego wynagrodzenia za pracę nie wlicza się "trzynastej pensji", gdyż nie jest ona jego składnikiem, a samodzielnym wynagrodzeniem, niepodlegającym proporcjonalnemu podziałowi na poszczególne miesiące pracy w celu zwiększenia miesięcznego wynagrodzenia. A.S. wniosła odwołanie od powyższej decyzji w części dotyczącej odmowy przyznania jej prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Zdaniem odwołującej wynagrodzenie z tytułu "trzynastej pensji" jest wynagrodzeniem proporcjonalnym, uzależnionym od liczby przepracowanych miesięcy więc powinno być rozliczone proporcjonalnie do okresu, za który zostało wypłacone. Ponadto wskazała, że organ I instancji w sposób wadliwy dokonał wyliczeń za miesiąc marzec 2017 r., gdyż w tym miesiącu nastąpiła wypłata zasiłku chorobowego oraz "trzynastej pensji". W ocenie odwołującej powyższa wypłata powinna zostać zsumowana z kwotą otrzymanego zasiłku i być wzięta pod uwagę łącznie. W wyniku rozpoznania odwołania decyzją z dnia [...] listopada 2017 r., nr [...] Wojewoda – działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1257 – określanej dalej jako k.p.a.) - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy powielił ustalenia przytoczone przez organ I instancji w zaskarżonej decyzji w zakresie podstawy odmowy odwołującej prawa do zasiłku dla bezrobotnych, tj. sposobu wyliczenia okresu 18 miesięcy poprzedzających zarejestrowanie jako osoba bezrobotna i sposobu wyliczenia wynagrodzenia otrzymywanego przez stronę w tym okresie, przyjmując je za własne. Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu Wojewoda wskazał, iż w aktach sprawy znajduje się zaświadczenie, z którego wynika, że strona uzyskała dodatkowe wynagrodzenie za 2016 r., które wynosiło 1747,94 zł i zostało wypłacone w dniu [...] marca 2017r. Ponadto podkreślił, że nie można tego przychodu zsumować z zasiłkiem chorobowym tak jak sugeruje strona w swoim odwołaniu. Przepis art. 71 ust. 2 pkt 4 u.p.z. wskazuje, że do 365 dni zalicza się również niewymienione w ust. 1 pkt 2 okresy za które były opłacane składki na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy, jeżeli podstawę wymiaru składek stanowiła kwota wynosząca co najmniej minimalne wynagrodzenie za pracę. "Trzynasta pensja" nie jest składnikiem wynagrodzenia jest jedynie przychodem należnym po przepracowaniu u danego pracodawcy całego roku kalendarzowego. W przypadku nieprzepracowania całego roku kalendarzowego, przysługuje prawo do wynagrodzenia rocznego w wysokości proporcjonalnej do okresu przepracowanego, pod warunkiem, że okres ten wynosi co najmniej 6 miesięcy. Jednocześnie zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 12a u.p.z. minimalne wynagrodzenie za pracę oznacza kwotę minimalnego wynagrodzenia za pracę pracowników przysługującą za pracę w pełnym miesięcznym wymiarze czasu pracy ogłaszaną na podstawie ustawy o minimalnym wynagrodzeniu za pracę. Do minimalnego wynagrodzenia nie można zaliczyć tzw. "trzynastki", gdyż jest do dodatkowe wynagrodzenie i nie stanowi jego składnika. Wojewoda, powołując się na orzecznictwo, uznał, iż przepis art. 71 ust. 1 pkt 2 lit. a u.p.z. ma charakter przepisu ograniczającego, którego celem jest "wyeliminowanie" z kręgu osób uprawnionych do zasiłku dla bezrobotnych, tych zatrudnionych, którzy nie mogą wylegitymować się uzyskaniem wynagrodzenia w wysokości, odpowiadającej minimalnemu wynagrodzeniu za pracę. Zdaniem Wojewody literalne brzmienie wskazanego przepisu jest jednoznaczne, zatem przepis nie daje żadnych podstaw do przyznania zasiłku dla bezrobotnych osobie, która przez wymagany okres nie otrzymywała miesięcznie, co najmniej najniższego wynagrodzenia. Mając na uwadze powyższe okoliczności organ odwoławczy stwierdził, iż w okresie 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy A.S. nie udokumentowała wymaganego okresu uprawniającego do zasiłku wynoszącego 365 dni. Organ odwoławczy podkreślił przy tym, iż zobligowany jest przepisami prawa do bezwzględnego jego przestrzegania, stąd w świetle powyższych ustaleń nie znalazł uzasadnienia prawnego do uwzględnienia odwołania strony, dodając, iż u.p.z. nie daje organom administracji publicznej jakichkolwiek uprawnień do uznaniowego przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych. A.S. złożyła skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., wnosząc o uchylenie decyzji organów obu instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Skarżąca zarzuciła skarżonej decyzji: 1. naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. polegające na utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji pomimo, iż była ona dotknięta uchybieniami, 2. art. 80 k.p.a. z uwagi na wadliwą ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a w konsekwencji nieuwzględnienie w ramach badanego okresu 18 miesięcy wszystkich wypłacanych na rzecz skarżącej świadczeń. Skarżąca zwróciła uwagę na niekonsekwentną postawę Wojewody, który wcześniej uchylając decyzję organu I instancji wskazał na zasadność argumentacji strony, że wynagrodzenie z tytułu ,,trzynastej pensji" jest wynagrodzeniem proporcjonalnym i powinno zostać rozliczone proporcjonalnie do okresu, za który zostało wypłacone, a następnie utrzymując w mocy decyzję organu I instancji przyjął odmienną interpretację. Ponadto za krzywdzące uznała pozbawienie jej prawa do zasiłku dla bezrobotnych mimo, iż przez cały okres zatrudnienia otrzymywała wynagrodzenie przewyższające wynagrodzenie minimalne i tylko z przyczyn od niej niezależnych – choroba, wypłacone wynagrodzenie było niższe. Ponadto skarżąca podtrzymała wcześniej wyrażoną argumentację dotyczącą sposobu wyliczenia okresu badanego przy ustalaniu prawa do zasiłku, tj. co do wyliczeń dotyczących marca 2017 r. Zdaniem skarżącej do otrzymanego przez nią w tym miesiącu zasiłku chorobowego doliczyć należy także "trzynastą pensję". Powyższe oznacza, iż błędnie pominięto dochody z marca 2017 r. w wyliczeniach. Niezależnie od powyższego zdaniem skarżącej wynagrodzenie z tytułu ,,trzynastej pensji" stanowi wynagrodzenie proporcjonalne, uzależnione od liczby przepracowanych miesięcy, w związku z czym, powinno zostać rozliczone proporcjonalnie do okresu, za który zostało wypłacone. Powyższe okoliczności według skarżącej przemawiają za uznaniem zaskarżonej decyzji za niezgodną z prawem. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując stanowisko i argumentację wyrażone w zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 28 lutego 2018 r. skarżąca podtrzymała skargę oraz oświadczyła, że domaga się zwrotu kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych, gdyż przed złożeniem skargi zasięgnęła porady prawnej. Wskazała ponadto, iż żadnych innych kosztów nie poniosła. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej według kryterium legalności i w granicach rozpoznawanej sprawy była decyzja Wojewody utrzymująca w mocy decyzję Starosty Powiatu w zakresie odmowy przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych, a to wobec niespełnienia przez skarżącą wymogu określonego w art. 71 ust. 1 pkt 2 lit. a u.p.z. Zgodnie z tym przepisem prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy od dnia zarejestrowania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy, z zastrzeżeniem art. 75, jeżeli w okresie 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie przez okres co najmniej 365 dni był zatrudniony i osiągał wynagrodzenie w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy, z zastrzeżeniem art. 104a-105; w okresie tym nie uwzględnia się okresów urlopów bezpłatnych trwających łącznie dłużej niż 30 dni. Organy nie zaliczyły bowiem skarżącej okresu zatrudnienia w miesiącach marzec, kwiecień i sierpień 2016r., kiedy to jej wynagrodzenie nie przekroczyło kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę, wynoszącego w 2016 r. 1850 zł stosownie do § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 września 2015 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia w 2016 r. (Dz. U. z 2015 r. poz. 1385 ). Podkreślić należy, iż dokonując ustaleń w kontrolowanej sprawie organy pominęły – wbrew obowiązkom wynikającym z art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. – że z przedłożonego zaświadczenia Zespołu Szkół [...] z dnia [...] stycznia 2017 r. wynika, iż poczynając od kwietnia 2016 r. powyżej wymieniony pracodawca nie uiszczał od wynagrodzenia uzyskiwanego przez skarżącą składki na Fundusz Pracy, co łączyć należy z osiągnięciem przez skarżącą wieku 55 lat w dniu [...] kwietnia 2016 r. (taka data urodzenia wynika z karty rejestracyjnej strony i zaświadczenia ZUS z dnia [...] maja 2017 r. znajdujących się w aktach). Zgodnie bowiem z art. 104b ust. 2 u.p.z. składki na Fundusz Pracy, o których mowa w art. 104 ust. 1, opłaca się za osoby wymienione w art. 104 ust. 1 pkt 1-3, które nie osiągnęły wieku wynoszącego co najmniej 55 lat dla kobiet i co najmniej 60 lat dla mężczyzn. Okoliczność ta ma istotne znaczenie w sprawie, gdyż organy stosując art. 71 ust. 1 pkt 2 lit. a u.p.z. nie uwzględniły zawartego w tym przepisie sformułowania "od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy, z zastrzeżeniem art. 104a-105". Podkreślić bowiem należy, iż z analizy powyższego przepisu wynika, że warunek przyznania prawa do zasiłku w postaci osiągania wynagrodzenia w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę ma znaczenie wtedy, gdy od wypłacanego wynagrodzenia istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy ("od którego istnieje obowiązek..."). Jeśli takiego obowiązku nie ma, to przeszkodą do przyznania bezrobotnemu prawa do zasiłku, na gruncie art. 71 ust. 1 pkt 2 lit. a u.p.z., nie może być wysokość wynagrodzenia w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę. Wysokość wynagrodzenia ma znaczenie jedynie w kontekście wysokości składek na Fundusz Pracy, z którego finansowane są zasiłki. Jeśli zatem nie ma obowiązku odprowadzania składek na Fundusz Pracy, to wysokość osiąganego wynagrodzenia, w kontekście prawa do zasiłku, nie ma znaczenia. W przeciwnym razie zwrot "z zastrzeżeniem art. 104a-105" nie miałby żadnego zastosowania, bo cóż oznaczałoby - w kontekście prawa do zasiłku - odesłanie do przepisu określającego, od kogo nie pobiera się składek na Fundusz Pracy. W takiej sytuacji nie można oprzeć się jedynie na bezpośrednim rozumieniu przepisu art. 71 ust. 1 pkt 2 lit. a u.p.z. i uznać, że w każdym przypadku, oprócz odpowiedniego okresu zatrudnienia, konieczne jest także spełnienie warunku odpowiedniej wysokości wynagrodzenia, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy, nawet w sytuacji, gdy nie istniał obowiązek odprowadzania składek. W doktrynie wskazuje się, że koncepcja rozumienia bezpośredniego przepisów prawnych ( por. J. Wróblewski, Wykładnia prawa a poglądy na strukturę normy prawnej, PiP 1/60/118), jest nieadekwatna (por. J. Woleński, Logiczne problemy wykładni prawa, Kraków 1972 s. 72-73). Z wyróżnieniem rozumienia bezpośredniego i jego braku, łączono paremię clara non sunt interpretanda (por. J. Wróblewski, Rozumienie prawa i jego wykładnia, Ossolineum 1990, s. 55-59). W orzecznictwie Sądu Najwyższego w okresie 1990-2000 odstąpiono od takiego rozumienia zasady clara non sunt interpretanda, nadając jej znaczenie właściwe dla paremii interpretatio cessat in claris, a Sąd Najwyższy w tym okresie, w przytłaczającej większości przypadków, nawet w sytuacji uzyskania jednoznaczności językowej przepisu, poddawał go również wykładni systemowej i funkcjonalnej - zwykle po to, by sprawdzić, czy uzyskana jednoznaczność nie prowadzi do sprzeczności w systemie prawa (np. z normami hierarchicznie wyższymi albo z zasadami prawa), bądź czy nie burzy powszechnie akceptowanych społecznie wartości (por. A. Municzewski, Reguły interpretacyjne w działalności orzeczniczej Sądu Najwyższego, Szczecin 2004, s. 103-104, 151-152, 217, E. Smoktunowicz, Orzecznictwo Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego - k.p.a., Białystok 1994, s. 18-51; J. P. Tarno, Naczelny Sąd Administracyjny a wykładnia prawa administracyjnego, W-wa 1999, s. 52-53) . Powyższe stanowisko co do wykładni art. 71 ust. 1 pkt 2 lit. a u.p.z. jest ugruntowane w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyroki NSA z dnia: 11 lipca 2016 r., I OSK 2787/14 i 30 sierpnia 2017 r., I OSK 2569/16, wyrok WSA w Szczecinie z dnia 10 sierpnia 2017 r., II SA/Sz 333/17, wyrok WSA w Warszawie z dnia 28 czerwca 2017 r., II SA/Wa 513/17). W kontekście powyższego stwierdzić należało, iż skoro od kwietnia 2016 r. nie istniał obowiązek uiszczania składek na Fundusz Pracy od wynagrodzenia osiąganego przez skarżącą, to przeszkodą do przyznania jej prawa do zasiłku, na gruncie art. 71 ust. 1 pkt 2 lit. a u.p.z., nie może być wysokość wynagrodzenia w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę. W związku z powyższym bez znaczenia pozostawała kwestia osiągnięcia przez skarżącą dodatkowego wynagrodzenia rocznego za 2016 r. Niewątpliwie naruszenie powyższych przepisów postępowania oraz prawa materialnego miało wpływ na wynik postępowania. Uwzględnienie bowiem zakwestionowanych przez organ okresów zatrudnienia obejmujących kwiecień i sierpień 2016 r. powodował, iż skarżąca spełniła warunek, iż przez co najmniej 365 dni był zatrudniona w okresie 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień zarejestrowania. Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt lit. a i c i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 - określanej dalej jako p.p.s.a.) uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji w zakresie odmowy przyznania zasiłku dla bezrobotnych (pkt I wyroku). Skarżąca domagała się również zwrotu kosztów postępowania. Jedyne koszty na jakie wskazywała to koszty zastępstwa procesowego, które wynikały jej zdaniem z zasięgnięcia porady prawnej przed złożeniem skargi. Skarżąca nie była w toku postępowania reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, tj. radcę prawnego lub adwokata, a tym samym zakres możliwych do zwrotu kosztów postępowania wyznaczał art. 205 § 1 p.p.s.a. , który stanowi, iż do niezbędnych kosztów postępowania prowadzonego przez stronę osobiście lub przez pełnomocnika, który nie jest adwokatem lub radcą prawnym, zalicza się poniesione przez stronę koszty sądowe, koszty przejazdów do sądu strony lub pełnomocnika oraz równowartość zarobku lub dochodu utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie. Przepis ten nie obejmuje kosztów konsultacji prawnej poniesionych przez stronę skarżącą (por. R. Hauser, M. Wierzbowski (red), P.p.s.a. Komentarz, C.H. Beck 2013, s. 719 i powołane tamże orzecznictwo). W związku z tym wniosek skarżącej o zwrot kosztów postępowania podlegał oddaleniu ( pkt II wyroku).