II SA/Go 309/10

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. - Jarosław Piątek po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2010 r. w Gorzowie Wlkp. na posiedzeniu niejawnym wniosku D sp. z o.o. o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. [...] w przedmiocie zarzutów dotyczących prowadzonego postępowania egzekucyjnego postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 6 maja 2010 r. D sp. z o.o. została wezwana do uiszczenia wpisu od wniesionej skargi w wysokości 100 zł. W dniu 19 maja 2010 r. do sądu wpłynął wniosek skarżącej spółki o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżąca spółka podała, że nie jest w stanie uiścić kosztów sądowych z uwagi na bardzo duże zaległości ze strony kontrahentów spółki i konieczność zaciągania kredytów bankowych dla uzyskania bieżącej płynności finansowej. Spółka wskazała, że kapitał zakładowy wynosi 3.870.000 zł, wartość środków trwałych - 11.721.941,34 zł, a w 2009 r. osiągnęła zysk w wysokości 196.136,61 zł. Nadto na trzech rachunkach bankowych spółki stan konta wygląda następująco: -49.321,29 zł, -149.874,02 zł, - 199.986,17 zł. W uzupełnieniu złożonego wniosku spółka przedłożyła między innymi rachunek zysków i strat, wyciągi z rachunków bankowych. Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm. -dalej p.p.s.a.) osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy wykaże że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Należy wskazać, że ciężar dowodu co do wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na podmiocie występującym z takim żądaniem, co jednoznacznie wynika z treści przytoczonego powyżej przepisu. Wymaga podkreślenia, że od podmiotów prowadzących działalność gospodarczą generalnie wymaga się podejmowania działań z zachowaniem wyższego stopnia staranności. Dotyczy to również przewidywania konsekwencji wykonywanej działalności w postaci konieczności prowadzenia postępowań sądowych i ponoszenia związanych z tym kosztów. W tym kontekście należy również podkreślić, że przyznanie prawa pomocy osobie prawnej zostało w znacznym zakresie pozostawione uznaniu sądu administracyjnego. Osoba prawna obowiązana jest wykazać nie tylko, że nie ma adekwatnych środków na poniesienie kosztów postępowania, ale także, że nie ma ich, mimo iż podjęła wszelkie niezbędne środki, aby zdobyć fundusze na pokrycie tych wydatków (zob. Jan Paweł Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. 2 wyd., Warszawa 2006, s. 504, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 czerwca 2008 r., l GZ 147/08, Lexnr479137). Wymaga podkreślenia, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że skarżąca spółka funkcjonuje w obrocie gospodarczym, a zatem utrzymuje pewien poziom płynności finansowej. Spółka spłaca należności z tytułu kredytów. Należy podnieść, że wysokość wpisu od skargi (100 zł) jest bardzo niska w porównaniu z innymi bieżącymi kosztami działalności spółki. W tym kontekście należy wskazać, że realizacja przez osobę prawną określonego celu gospodarczego nie ma pierwszeństwa przed uiszczeniem należności związanych ze wszczęciem i prowadzeniem postępowania sądowo administracyjnego (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 czerwca 20008 r., II OZ 682/08, Lex nr 493715). Zważyć również trzeba, że przedsiębiorstwo, które nie wykazało, iż utraciło płynność finansową i nadal funkcjonuje w obrocie gospodarczym, nawet pomimo trudności finansowych powinno partycypować w kosztach postępowania sądowego (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 kwietnia 2008 r., l OZ 208/08, Lex nr 477191). Z przedłożonych dokumentów wynika, że aktualnie skarżąca spółka wykazuje stratę. Jednakże ponoszenie straty nie oznacza spełnienia przesłanki warunkującej przyznania prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. Strata jest jedynie nadwyżką sumy kosztów uzyskania przychodów nad osiągniętymi przychodami. W judykaturze stwierdzono, że strata wynikająca z zeznań podatkowych i bilansu jest jedynie wynikiem bilansowym nadwyżek kosztów nad przychodami, nie oznacza natomiast braku środków finansowych, a co za tym idzie, sama ta okoliczność nie warunkuje potrzeby udzielenia pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 czerwca 2008 r., l GZ 260/08. Lex nr 479125). Zważywszy na wysokość regularnych bieżących wydatków spółki, poniesienie wpisu w najniższej wysokości nie przekracza jej zdolności płatniczych. W konkluzji należy zatem stwierdzić, że wniosek D spółki z o.o. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia.