II SA/Go 320/15

Dnia 29 czerwca 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Pauter po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2015 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.J. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier poza kasynem gry p o s t a n a w i a : 1. na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, 2. na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) zawiesić postępowanie sądowoadministracyjne. Decyzją z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...], nakładającą na M.J. karę pieniężną w kwocie 24.000 zł za urządzanie gier poza kasynem gry na automatach terminal multimedialny [...] nr seryjny [...] i Spot Reklamowy nr seryjny [...]. Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowił m.in. art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540 ze zm., dalej jako u.g.h.). Na powyższą decyzję Dyrektora Izby Celnej M.J., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. domagając się jej uchylenia oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, ewentualnie stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji w całości. Nadto wniósł o zawieszenie postępowania sądowego oraz o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia pełnomocnik skarżącego uzasadnił brakiem jednolitego stanowiska w Służbie Celnej co do charakteru gier na urządzeniu oraz różną praktyką organów w zakresie uzależnienia wydania decyzji od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego. Ponadto wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Zarządzeniem z dnia 28 maja 2015 r. pełnomocnik skarżącego został wezwany do wykazania w terminie 7 dni, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącej znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o okoliczności wynikające z akt sprawy. Odpowiadając na wezwanie pełnomocnik skarżącego podał, iż łączna suma kar wymierzonych skarżącemu na podstawie ostatecznych decyzji przez organy Służby Celnej w innych postępowaniach podatkowych wynosi 84.000 zł. Na podstawie tych decyzji Dyrektor Izby Celnej prowadzi egzekucję należności pieniężnych obejmującą m.in. zajęcie wierzytelności z rachunków bankowych skarżącego. W roku 2014 z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej skarżący osiągnął stratę w wysokości ponad 206 tys. zł, nadto posiada stałe miesięczne zobowiązania finansowe z tytułu najmu lokalu w kwocie 2.500 zł oraz z tytułu kredytów zaciągniętych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą w kwocie ok. 5 tys. zł. Uiszczenie kwoty objętej decyzją wydaną przez organ naraziłoby skarżącego na znaczna szkodę oraz niemożliwe do odwrócenia skutki. Wymagałoby bowiem sprzedaży majątku osobistego skarżącego i groziłoby pozbawieniem środków pozwalających na jego bieżące utrzymanie. Do pisma załączył kopie wystawionych wobec skarżącego ostatecznych decyzji administracyjnych w przedmiocie kar pieniężnych za urządzanie gier poza kasynem gry oraz wystawionych na ich podstawie tytułów wykonawczych, deklaracje podatkowe za 2014 r. obrazujące wysokość osiągniętego przychodu w kwocie 324.440,98 zł, kosztów uzyskania przychodów w kwocie 531.090,39 zł oraz zadeklarowanej straty w kwocie 206.649,41 zł, umowy dzierżawy domu jednorodzinnego za kwotę 2.500 zł miesięcznie oraz harmonogramy spłat zaciągniętych kredytów. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Odnosząc się w pierwszej kolejności do wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji należy zwrócić uwagę, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności dotyczy tylko takich z nich, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Wykonanie aktu administracyjnego oznacza spowodowanie, sprowadzenie w sposób dobrowolny lub w trybie egzekucji takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie (J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2006, s.186). Stosownie do treści art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – zwanej dalej "p.p.s.a.", wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji lub postanowienia, w całości lub w części, może rozstrzygnąć organ, który wydał decyzję lub postanowienie, działając z urzędu lub na wniosek strony skarżącej, chyba że zachodzą przesłanki, od których w postępowaniu administracyjnym uzależnione jest nadanie decyzji lub postanowieniu rygoru natychmiastowej wykonalności albo, gdy ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania (art. 61 § 2 p.p.s.a.). W myśl art. 61 § 3 p.p.s.a. również sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części tego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba, że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Z powyższego wynika zatem, że do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności konieczne jest spełnienie przynajmniej jednej ze wskazanych przesłanek, przy czym ciężar wykazania ich istnienia spoczywa na skarżącym. Niedopełnienie tego obowiązku przez wnioskodawcę i poprzestanie na samym ogólnikowym wskazaniu zaistnienia zagrożenia bliżej nieokreślonej szkody uniemożliwia poczynienie stosownych ustaleń w zakresie podstawy faktycznej rozstrzygnięcia. Na wnioskodawcy ciąży również obowiązek szczegółowego opisania swojej sytuacji majątkowej, która stanowi podstawę oceny zaistnienia zdarzeń uzasadniających uwzględnienie wniosku. Sąd musi mieć wiedzę o okolicznościach przemawiających za wstrzymaniem wykonania decyzji jak również możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich dokumentów w tym zakresie obciąża stronę (postanowienie NSA z 6 lutego 2014 r., II GZ 41/13, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, iż do wykazania niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków niezbędne jest odniesienie się do konkretnych okoliczności, pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Jego twierdzenia powinny być poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi jego sytuacji finansowej. Natomiast brak wyczerpującego uzasadnienia wniosku, sporządzonego przez profesjonalnego pełnomocnika, uniemożliwia jego merytoryczną ocenę (postanowienia NSA z 30 listopada 2004 r., GZ 120/04, oraz z 18 maja 2004 r., FZ 65/04). Argumentacja przedstawiona w skardze nie pozwoliła na uznanie, że w niniejszej sprawie zachodzą okoliczności uzasadniające możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pociąga za sobą dolegliwość finansową, rodząc określony skutek w finansach zobowiązanego, nie oznacza to jednak, że zawsze w takiej sytuacji należy zastosować wyjątkowe rozwiązanie prawne, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Pełnomocnik skarżącego ani wnosząc o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, ani następnie na wezwanie Sądu nie wykazał przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Nie przedstawił żadnych dowodów obrazujących stan finansowy i majątkowy skarżącego, które pozwoliłyby na dokonanie oceny faktycznego wpływu wykonania zaskarżonej decyzji na możliwość wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przedstawiona dokumentacja nie pozwoliła na ustalenie, z czego wynika zadeklarowana za 2014 rok strata z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej w wysokości ponad 206 tys. zł, czy koszty uzyskania przychodu w wysokości ponad 531 tys. zł nie wynikają np. ze zrealizowanych decyzji inwestycyjnych związanych z tą działalnością. Zobowiązania z tytułu umowy dzierżawy domu (nawet jeżeli rzeczywiście umowa ta była związana z prowadzeniem przedsiębiorstwa) czy zaciągniętych kredytów stanowią normalne koszty związane z prowadzeniem tej działalności. Pełnomocnik nie przedłożył natomiast żadnych dokumentów obrazujących wartość majątku skarżącego, w tym ilość zasobów pieniężnych zgromadzonych na rachunkach bankowych. W tej sytuacji trudno również uznać, że fakt nałożenia na skarżącego i egzekwowania kar pieniężnych w wysokości 84.000 zł stanowi argument przemawiający za uwzględnieniem wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W świetle wskazanych okoliczności należało uznać, iż skarżący nie wykazał, aby w sprawie istotnie zachodziły przesłanki wymienione w art. 61 § 3 p.p.s.a., uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, wobec czego orzeczono jak w punkcie 1 postanowienia. Z kolei stosownie do treści art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Taka sytuacja ma miejsce w sprawie niniejszej. Postanowieniem z dnia 21 maja 2012 r., sygn. akt III SA/Gl 1979/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach przedstawił Trybunałowi Konstytucyjnemu następujące pytanie prawne: "Czy przepisy art. 89 ust. 1 pkt 1 i 2, ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o grach hazardowych w zakresie, w jakim dopuszczają stosowanie wobec tej samej osoby fizycznej, za ten sam czyn kary pieniężnej i odpowiedzialność za przestępstwo skarbowe z art. 107 § 1 lub wykroczenie skarbowe z art. 107 § 4 ustawy z dnia 10 września 1999 r. Kodeks karny skarbowy (Dz. U. z 2007 r., nr 111, poz. 765 ze zm.) są zgodne z art. 2, art. 30 i art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej?". Pytanie to zostało zarejestrowane w Trybunale Konstytucyjnym pod sygn. akt P 32/12. W ocenie sądu pytającego omawiana regulacja prawna jest niezgodna z zasadą zaufania obywatela do państwa i prawa oraz z zasadą racjonalności działań ustawodawcy, wypływającymi w ustanowionej w art. 2 Konstytucji RP zasady demokratycznego państwa prawnego. W ocenie Sądu rozpatrującego niniejszą sprawę zachodzi zależność między wynikiem postępowania toczącego się przed Trybunałem Konstytucyjnym a wynikiem postępowania niniejszego, z uwagi na treść art. 89 ustawy o grach hazardowych, stanowiącego podstawę prawną wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania bez wymaganego pozwolenia gier na automatach o niskich wygranych. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzeczono jak w punkcie 2 postanowienia.