II SA/Go 322/14

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. – Jarosław Piątek po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2014 r. w Gorzowie Wlkp. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.B. o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej Studentów Uniwersytetu z dnia [...] r. w przedmiocie odmowy przyznania stypendium rektora dla najlepszych studentów p o s t a n a w i a : przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Dnia 20 maja 2014r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wpłynął wniosek J.B. o przyznanie prawa pomocy złożony na urzędowym formularzu PPF w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podała, że jej miesięczny dochód składa się z wynagrodzenia (1.900 zł brutto) i alimentów (350 zł.). J.B. wskazała, że wychowuje samodzielnie małoletnie dziecko. Nadto oświadczyła, że uiszcza czesne (500 zł miesięcznie). Wniosek jest uzasadniony. Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej zwanej p.p.s.a.), prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Instytucja pomocy prawnej jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez same strony. Celem przyznania prawa pomocy jest zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść, miedzy innymi kosztów sądowych (wpisu) czy kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Zasadą jest, iż prawo pomocy obejmuje osoby nie osiągające żadnych dochodów lub osiągające dochód wybitnie niski, który nie pozwala na uiszczenie kosztów postępowania sądowego, nawet przy poczynionych oszczędnościach w wydatkach koniecznych. W literaturze wskazuje się, że prawo pomocy ma służyć najuboższym, to jest podmiotom, dla których konieczność ponoszenia kosztów związanych z postępowaniem sądowym oznaczałaby faktyczne ograniczenie lub pozbawienie prawa do sądu (zob. H.Knysiak-Molczyk, Przesłanki przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Przegląd Prawa Publicznego 2007, nr 4, s. 36-39). Analiza sytuacji materialnej J.B. prowadzi do wniosku, że została spełniona przesłanka o której mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Wpis od skargi w przedmiotowej sprawie wynosi 200 zł (§ 2 ust. 6 Rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Zważyć trzeba, że z przedłożonych dokumentów wynika, iż średnie wynagrodzenie skarżącej wynosi 1.294,82 zł (netto). Nadto otrzymuje ona alimenty na utrzymanie małoletniego syna w kwocie 350 zł. J.B. uiszcza czesne (500 zł miesięcznie). Nie można również pominąć, że z przedłożonych zaświadczeń lekarskich wynika, iż u J.B. rozpoznano przewlekłą niewydolność wieńcową. Doświadczenie życiowe nakazuje przyjąć, że osoba dysponująca dochodem w wysokości około 1.650 zł (netto), ponosząca standardowe koszty utrzymania, a także dodatkowe koszty leczenia, może mieć problemy z poczynieniem jakichkolwiek oszczędności (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 września 2010 r., II OZ 902/10, LEX nr 743993). W konkluzji należy stwierdzić, że wniosek J.B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych zawiera usprawiedliwione podstawy i dlatego na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. został uwzględniony. Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia.