II SA/Go 324/11

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. - Jarosław Piątek po rozpoznaniu w dniu 21 lipca 2011 r. w Gorzowie Wlkp. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.K. o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Dnia 15 czerwca 2011 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wpłynął wniosek J.K. o przyznanie prawa pomocy złożony na urzędowym formularzu PPF w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że nie pracuje i nie jest zarejestrowany jako bezrobotny. Skarżący oświadczył, że nie posiada żadnych dochodów a dom oraz dzieci są utrzymywane przez matkę. Na podstawie zarządzenia referendarza sądowego z dnia 21 czerwca 2011 r. skarżący został wezwany do uzupełnienia w terminie 7 dni złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, poprzez: 1. przedłożenie dokumentu potwierdzającego wysokość i źródło dochodów żony skarżącego (np. zaświadczenie pracodawcy o uzyskiwanych dochodach), 2. przedłożenie rachunków potwierdzających ponoszone koszty związane z utrzymaniem domu, 3. przedłożenie rachunków potwierdzających ewentualnie ponoszone koszty zakupu leków (leczenia), 4. przedłożenie wyciągu z wszystkich posiadanych przez żonę skarżącego rachunków bankowych za okres od 04/2011 do 06/2011 r., Powyższe wezwanie zostało uznane za skutecznie doręczone z dniem 11 lipca 2011 r. (art. 73 § 1 i 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej zwanej p.p.s.a.). Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Instytucja pomocy prawnej jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez same strony. Celem przyznania prawa pomocy jest zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść, miedzy innymi kosztów sądowych (wpisu) czy kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Należy podkreślić, że ciężar dowodu co do wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na podmiocie występującym z takim żądaniem, co jednoznacznie wynika z treści przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. który stanowi, iż prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W niniejszej sprawie J.K. nie uzupełnił złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Skarżący nie przedłożył dokumentu potwierdzającego wysokość i źródło dochodów żony, czy rachunków dotyczących ponoszonych kosztów utrzymania domu. W tym kontekście należy zwrócić uwagę, że przy badaniu przesłanek z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., należy wziąć pod uwagę, że zgodnie z art. 23 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego małżonkowie są zobowiązani do wzajemnej pomocy i z tego obowiązku nie zwalnia pozostawanie w rozdzielności majątkowej (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2004 r., GZ 71/04 ,ONSAiWSA 2005, nr 1, poz. 8). W konsekwencji nie jest możliwe dokonanie prawidłowej, wszechstronnej analizy sytuacji majątkowej skarżącego. W świetle przedstawionych okoliczności nie powinna budzić wątpliwości teza, że samo twierdzenie J.K., że nie pracuje i nie posiada żadnych dochodów, nie może być uznane za wystarczającą przesłankę do uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wymaga podkreślenia, że prawo pomocy ma służyć najuboższym, to jest podmiotom, dla których konieczność ponoszenia kosztów związanych z postępowaniem sądowym oznaczałaby faktyczne ograniczenie lub pozbawienie prawa do sądu (zob. H.Knysiak-Molczyk, Przesłanki przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Przegląd Prawa Publicznego 2007, nr 4, s. 36-39). W konkluzji należy zatem stwierdzić, że J.K. nie wykazał, że zachodzi ustawowa przesłanka o której mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia.