II SA/Go 332/08

Dnia 30 czerwca 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Fornalik po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2008 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi [...] na postanowienie Wojewody Lubuskiego z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania oraz uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia: odrzucić skargę. Postanowieniem [...], Wojewoda Lubuski stwierdził niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania wniesionego przez K.P. od decyzji Prezydenta Miasta G. w przedmiocie wymeldowania. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Wojewoda Lubuski podał, że decyzja organu pierwszej instancji została odebrana przez skarżącego w dniu 9 stycznia 2008 r. Ostatnim dniem terminu do wniesienia odwołania był 23 stycznia 2008 r., natomiast jak wynika z akt sprawy, odwołanie wpłynęło do Urzędu Miasta G. w dniu 25 stycznia 2008 r. W skardze na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wniesionej w dniu 18 kwietnia 2008 r, pełnomocnik K.P., adwokat Z.A. podniosła, iż skarżący nadał odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji listem poleconym w dniu 23 stycznia 2008 r. Jednocześnie zarzuciła organowi nie dokonanie żadnych istotnych ustaleń dotyczących sposobu i terminu wniesienia odwołania, poprzez np. sprawdzenie daty stempla pocztowego na kopercie. Do skargi dołączyła odpis dowodu nadania odwołania listem poleconym. Wnosząc skargę pełnomocnik skarżącego nie uiściła natomiast wpisu sądowego. Po zapoznaniu się ze skargą, postanowieniem [...], Wojewoda Lubuski, działając na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej w skrócie p.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie z dnia 1 kwietnia 2004 r. W odpowiedzi, pismem procesowym z dnia 18 czerwca 2008 r. pełnomocnik skarżącego cofnęła skargę, podtrzymując jednocześnie wniosek o zasądzenie na rzecz skarżącego od organu zwrotu kosztów procesu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skargę należało odrzucić. W niniejszej sprawie pełnomocnik skarżącego cofnęła skargę, co stosownie do art. 161 § 1 pkt 1 p.p.s.a. skutkuje co do zasady umorzeniem postępowania sądowego. Zgodnie z tym przepisem sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, jeżeli skarżący skutecznie cofnął skargę. Możliwość skutecznego cofnięcia skargi zaistnieje jednak wyłącznie w przypadku skutecznego jej wniesienia. Nieskuteczne wniesienie skargi oznacza, że postępowanie sądowoadministracyjne jeszcze się nie rozpoczęło, a zatem nie można umorzyć postępowania, które nie istnieje (por. wyrok NSA z 16 września 2005 roku, sygn. akt FSK 2174/04, opubl. www.nsa.gov.pl). Skarga wniesiona jest skutecznie wtedy, gdy spełnione zostaną wszystkie przesłanki procesowe wskazane w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jedną z takich bezwzględnych przesłanek procesowych jest uiszczony wpis sądowy. Sąd administracyjny może rozpatrzyć oświadczenie o cofnięciu skargi dopiero po uiszczeniu należnego wpisu sądowego (por. postanowienie NSA z 10 czerwca 1987 r., sygn. akt SA/Gd 537/87, OSP 1990 nr 4, póz. 207 z glosą aprobującą J. P. Tarno). Zgodnie z art. 220 § 1 p.p.s.a., sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W myśl art. 212 § 1 p.p.s.a. opłatą sądową jest wpis sądowy od skargi. Stosownie do art. 230 § 1 p.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji, w tym od skargi, pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, póz. 2193) skargi na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, egzekucyjnym i zabezpieczającym objęte są wpisem stałym w wysokości 100 zł. W postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada, że w przypadku nieuiszczenia należnej opłaty od pisma przewodniczący wzywa wnoszącego, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania (w przypadku skargi pod rygorem odrzucenia) uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania (art. 220 § 1 i § 3 p.p.s.a.). Od zasady tej istnieje wyjątek - stosownie do art. 221 p.p.s.a. pisma wnoszone przez adwokata lub radcę prawnego, które nie są należycie opłacone, pozostawia się bez rozpoznania albo odrzuca bez wezwania o uiszczenie opłaty, jeżeli pismo podlega opłacie stałej. Nieuiszczenie przez pełnomocnika skarżącego stałego wpisu sądowego w kwocie 100 zł uniemożliwiło zbadanie zasadności umorzenia postępowania sądowego w niniejszej sprawie, pociągnęło natomiast za sobą obligatoryjne odrzucenie skargi, stosownie do treści art. 221 p.p.s.a. Wniosek o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów zastępstwa procesowego nie mógł zostać uwzględniony. Podstawy zasądzenia kosztów nie mógł stanowić art. 200 p.p.s.a., bowiem przepis ten znajduje zastosowanie jedynie w razie uwzględnienia skargi przez sąd. Z kolei z art. 201 § 1 p.p.s.a. wynika, iż warunkiem zasądzenia w oparciu o ten przepis zwrotu kosztów postępowania jest nie tylko uwzględnienie skargi przez organ w oparciu o art. 54 § 3 p.p.s.a., ale również umorzenie postępowania sądowego, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Podobny pogląd sformułowano w piśmiennictwie poświęconym postępowaniu sądowoadministracyjnemu, gdzie można spotkać się ze stwierdzeniem, iż o zasądzeniu od organu zwrotu kosztów na rzecz strony w razie dokonania przez ten organ autokontroli można orzec jedynie w razie umorzenia postępowania sądowoadministracyjnego. Z art. 201 § 1 oraz 209 p.p.s.a. wynika jasno, że warunkiem zwrotu kosztów jest umorzenie postępowania wskutek zastosowania autokontroli, a nie samo zastosowanie autokontroli (B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, wyd. Zakamycze Kraków 2005).