II SA/Go 341/13

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. – Jarosław Piątek po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2013 r. w Gorzowie Wlkp. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.B. o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych p o s t a n a w i a : odmówić przyznania prawa pomocy. 14 maja 2013 r. wpłynął do tut. Sądu wniosek M.B. reprezentowanej przez ojca Z.Ł. o przyznanie prawa pomocy złożony na urzędowym formularzu PPF w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik skarżącej wskazał, że wraz z żoną pobierają renty w łącznej wysokości 1.467,35 zł. Na podstawie zarządzenia referendarza sądowego z dnia 16 maja 2013 r. pełnomocnik skarżącej został wezwany do uzupełnienia w terminie 7 dni złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, poprzez: 1. przedłożenie dokumentów potwierdzających uzyskiwane dochody przez skarżącą i jej męża (decyzja ZUS), 2. przedłożenie wyciągów z wszystkich posiadanych rachunków bankowych za okres ostatnich trzech miesięcy, 3. przedłożenie rachunków potwierdzających ponoszone koszty związane z utrzymaniem domu, 4. przedłożenie rachunków potwierdzających ewentualnie ponoszone koszty zakupu leków (leczenia). Pełnomocnik skarżącej nie odpowiedział na powyższe wezwanie, które zostało mu doręczone 23 maja 2013 r. Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej zwanej p.p.s.a.), prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Instytucja pomocy prawnej jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez same strony. Celem przyznania prawa pomocy jest zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść, miedzy innymi kosztów sądowych (wpisu) czy kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionych (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2010 r., I OZ 819/10, LEX nr 742076). W niniejszej sprawie pełnomocnik skarżącej nie uzupełnił wniosku o przyznanie prawa pomocy. Należy w tym miejscu wskazać, że nie jest możliwe uwzględnienie okoliczności podanych w formularzu PPF, gdyż dotyczą one sytuacji majątkowej pełnomocnika skarżącej i jego żony. Prawo pomocy może być zaś przyznane wyłącznie stronie (uczestnikowi) postępowania przed sądem administracyjnym. W tym charakterze występuje M.B. i dlatego jej sytuacja materialna podlega badaniu w postępowaniu w przedmiocie prawa pomocy. W niniejszej sprawie nie zostały zaś złożone – pomimo wezwania – jakiegokolwiek dokumenty obrazujące sytuacją majątkową skarżącej. Należy podkreślić, że ciężar dowodu co do wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na podmiocie występującym z takim żądaniem, co jednoznacznie wynika z treści przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Wykazać oznacza dowieść, udokumentować czy udowodnić, a nie jedynie oznajmić czy poinformować (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 września 2011 r., I FZ 189/11, LEX nr 948866). W konkluzji należy zatem stwierdzić, że wniosek skarżącej nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i dlatego na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.