II SA/Go 349/18
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2018-07-04
Skład orzekający: Michał Ruszyński, Grażyna Staniszewska, Jarosław Piątek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarządzenie pokontrolne Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska, nakładające na właściciela nieruchomości obowiązek usunięcia odpadów, jest zasadne, jeśli właściciel wykazał, że faktycznym posiadaczem odpadów jest inny podmiot, który wprowadził go w błąd co do rodzaju składowanych materiałów?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone zarządzenie pokontrolne, uznając, że organ nie wykazał, iż skarżąca spółka jest posiadaczem odpadów. Pomimo istnienia domniemania prawnego, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów, skarżąca przedstawiła dowody wskazujące na inny podmiot jako faktycznego posiadacza, który wprowadził ją w błąd. Organ nie odniósł się do tych dowodów i nie wykazał, dlaczego domniemanie to nie zostało obalone.Stan faktyczny
Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska wydał zarządzenie pokontrolne nakładające na E spółkę z o.o. obowiązek usunięcia odpadów z terenu jej działki, uznając spółkę za posiadacza odpadów. Spółka E twierdziła, że wynajęła część nieruchomości spółce L na cele przechowywania surowców produkcyjnych, lecz została wprowadzona w błąd, a faktycznym posiadaczem odpadów jest spółka L. Spółka E złożyła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa i błędne skierowanie zarządzenia do niewłaściwego podmiotu.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone zarządzenie pokontrolne Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska. Zasądzono od Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska na rzecz skarżącej E spółki z o.o. kwotę 597 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Ruszyński Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.) Asesor WSA Jarosław Piątek Protokolant referent stażysta Katarzyna Grycuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lipca 2018 r. sprawy ze skargi E spółki z o.o. na zarządzenie pokontrolne Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie usunięcia odpadów I. uchyla zaskarżone zarządzenie pokontrolne, II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska na rzecz skarżącej E spółki z o.o. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zarządzeniem pokontrolnym z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska, działając na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (t. j. Dz. u. z 2016 r., poz. 1688) nałożył na E sp. z o.o. obowiązek usunięcia zmagazynowanych odpadów z terenu działki nr [...], w terminie do dnia 21 lipca 2017 r. Wyznaczył jednocześnie termin do przesłania pisemnej informacji o zakresie podjętych działań służących wyeliminowaniu wskazanych w zarządzeniu naruszeń na dzień 31 lipca 2017 r.
W uzasadnieniu organ podał, że przeprowadzona w dniach [...] maja – [...] czerwca 2017 r. kontrola działalności gospodarczej prowadzonej w postaci kopalni kruszyw naturalnych na działce nr [...] przez E Sp. z o. o. wykazała, że istnieją uchybienia w zakresie przestrzegania obowiązujących przepisów. Ustalono mianowicie, że doszło do naruszenie art. 25 ust. 3 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach, ponieważ na terenie działki nr [...] stanowiącej własność E Sp. z o. o. magazynowane są odpady, natomiast Spółka E mogła prowadzić magazynowanie odpadów na terenie działki nr [...] wyłącznie w ramach wytwarzania, zbierania lub przetwarzania odpadów. Tymczasem ustalono, że Spółka nie posiada żadnego zezwolenia na gospodarowanie odpadami. Dalej organ podkreślił, że zgodnie z art. 26 ust. 1 w/w ustawy posiadacz odpadów jest obowiązany do niezwłocznego usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania.
Pismem z dnia [...] lipca 2017 r. E Sp. z o. o., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wystosowała do organu wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. W wezwaniu tym pełnomocnik wskazał, że Spółka nie jest posiadaczem wymienionych odpadów, wynajęła jedynie fragment posiadanej przez siebie nieruchomości na cele przechowywania surowców produkcyjnych spółce L sp. z o. o.. Spółka L wprowadziła natomiast w błąd skarżącą Spółkę co do sposobu użytkowania udostępnionego fragmentu nieruchomości, informując w sposób niezgodny z prawdą, iż na terenie tejże nieruchomości składane będą materiały produkcyjne, a w rzeczywistości przywiezione zostały odpady. W sprawie tej E Sp. z o. o. złożyła zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa, a zainicjowana tym doniesieniem sprawa jest obecnie prowadzona przez Prokuraturę Rejonową.
Pełnomocnik strony skarżącej podniósł, że zaskarżone zarządzenie pokontrolne wydane zostało z naruszeniem prawa, tj. art. 25 ust. 3, art. 26 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach, albowiem E Sp. z o. o. nie stało
się nigdy posiadaczem przedmiotowych odpadów, które z naruszeniem zasad najmu, zostały złożone na nieruchomości przez Spółkę L. Zdaniem strony skarżącej faktycznym posiadaczem odpadów jest zatem Spółka L i to do niej powinno zostać skierowane zarządzenie pokontrolne.
Odpowiadając na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, w piśmie z dnia
[...] sierpnia 2017 r. organ wskazał, że w wyniku zakończonej w [...] czerwca 2017 r. kontroli udokumentowanej protokołem stwierdzono, że podmiot gospodarczy E Sp. z o.o., dokonał naruszeń przepisów ochrony środowiska. W toku kontroli ustalono, że na użytkowanym przez w/w Spółkę terenie działki nr [...] zmagazynowany jest odpad z grupy 19 12 (odpady z mechanicznej przeróbki odpadów) - konkretnie odpady sklasyfikowane pod kodem 19 12 12 - pozostałe odpady (w tym mieszaniny materiałów) z mechanicznej przeróbki odpadów niewymienione w 19 12 11 - zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 9 grudnia 2014 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz.U. z 2014 r., poz.1923). Jak ustalono, kontrolowana Spółka nie posiada na tę okoliczność wymaganej prawem decyzji, tj. zezwolenia na zbieranie odpadów co stanowi naruszenie art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach. Organ podkreślił, że kontrolowany przedsiębiorca w całości zgodził się ze stwierdzeniami umieszczonymi w w/w protokole z kontroli nie kwestionując wskazanego naruszenia. Protokół został w całości podpisany przez przedsiębiorcę.
Następnie organ podał, że zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach kiedy w ustawie mowa o posiadaczu odpadów rozumie się przez to wytwórcę odpadów lub osobę fizyczną, osobę prawną oraz jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawej będące w posiadaniu odpadów; domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości. Ciężar przeprowadzenia dowodu celem obalenia domniemania z art. 3 ust. 1 pkt 19 spoczywa na władającym powierzchnią ziemi. Nie jest przy tym wystarczające wskazanie jedynie wytwórcy odpadów, lecz konieczne jest wykazanie przez władającego powierzchnią ziemi, że wytwórca odpadów wytworzone przez siebie odpady złożył na jej nieruchomości nielegalnie.
Domniemanie, iż władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości, zostało wprowadzone w celu uniknięcia sytuacji, gdy brak jest podmiotu odpowiedzialnego za umieszczenie odpadów na nieruchomości (wytwórcy odpadów). Domniemanie to może być obalone w przypadku, kiedy możliwe jest ustalenie podmiotu odpowiedzialnego za składowanie odpadów. Władający powierzchnią ziemi może się zwolnić z odpowiedzialności za odpady tylko w jeden sposób - wykazując, że odpadem włada lub władał faktycznie inny podmiot, czyli wskazać wyraźnie na innego posiadacza odpadów.
W ocenie organu, E Sp. z o.o. nie wykazała, że inny podmiot jest odpowiedzialny za składowanie odpadów lub dopuścił się składowania odpadów nielegalnie. Spółka nie posiada żadnej pisemnej umowy wskazującej na posiadanie zależne nieruchomości przez inny podmiot. Sprawa dowozu odpadów na teren działki nr [...] wydarzyła się na przestrzeni kilku dni. Zatem po otrzymaniu pierwszej partii odpadów na swój teren zamiast deklarowanego wcześniej brykietu Spółka E jako właściciel nieruchomości winien nie dopuścić do dalszego przywozu odpadów, tym bardziej, że nie miał żadnej podpisanej umowy.
W dniu 6 listopada 2018 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Gorzowie Wlkp. wpłynęła skarga E sp. z o. o., reprezentowanej przez profesjonalnego pełnomocnika, na zarządzenie pokontrolne WIOŚ z [...] czerwca 2017 r. Zaskarżonemu zarządzeniu zarzucono naruszenie:
1) art. 12. ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska przez wystosowanie zarządzenia pokontrolnego w stosunku do niewłaściwego podmiotu, a w konsekwencji zobowiązanie do usunięcia odpadów podmiotu niebędącego posiadaczem odpadów,
2) art. 25 ust. 3, art. 26 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach poprzez przyjęcie, że skarżący był posiadaczem odpadów w sytuacji, gdy skarżący w sposób nie budzący wątpliwości wskazał faktycznego posiadacza odpadów,
3) art. 77 § 1, art. 78, art. 80 w związku z art. 7 i 10 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego w sprawie oraz jego dowolną ocenę, jak również niepodjęcie przez Inspektora niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, skutkujące zebraniem niekompletnego materiału dowodowego, niepozwalającego na wyjaśnienie istotnych okoliczności faktycznych sprawy,
4) art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. w związku z art. 8 k.p.a. poprzez dowolną ocenę zebranego materiału dowodowego skutkujące bezpodstawnym wydaniem rozstrzygnięcia na niekorzyść strony, pomimo że dowody dotychczas zebrane w sprawie nie przesądzają jednoznacznie, że skarżący nie dołożył należytej staranności w zakresie ochrony swoich interesów jako władający terenem nieruchomości, tj. działką nr [...].
Mając na uwadze powyższe naruszenie przepisów prawa, pełnomocnik wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego zarządzenia oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik podkreślił, że zgodnie z art. 3 ust 1 pkt 19 ustawy o odpadach przez posiadacza odpadów rozumie się wytwórcę odpadów lub osobę fizyczną, osobę prawną oraz jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej będące w posiadaniu odpadów. Natomiast art. 3 ust. 1 pkt 19 zd. 2 ustawy ustanawia domniemanie prawne, wedle którego posiadaczem odpadów jest władający nieruchomością, na której zostały one zgromadzone. Domniemanie to obalić można poprzez wskazanie podmiotu właściwego, faktycznie władającego odpadami.
Następnie pełnomocnik podał, że strona skarżąca wynajęła jedynie fragment posiadanej przez siebie nieruchomości na cele przechowywania surowców produkcyjnych spółce L sp. z o.o.. L sp. z o.o. wprowadziła natomiast w błąd skarżącego co do sposobu użytkowania udostępnionego fragmentu nieruchomości i wskazała w sposób niezgodny z prawdą, iż na terenie tejże nieruchomości składowane będą materiały produkcyjne, a w rzeczywistości przywiezione zostały odpady. W chwili powzięcia informacji przez skarżącego o składowaniu odpadów na jego terenie, pismem z dnia [...] marca 2017 r. wezwał L sp. z o. o. do ich usunięcia, jednakże wezwanie to pozostawiono bez żadnej odpowiedzi czy podjęcia działań przez wezwaną Spółkę.
Na skutek wspomnianej kontroli Inspektor błędnie uznał, iż posiadaczem odpadów składowanych na nieruchomości w [...] jest Spółka E, wobec tego w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa skarżący wskazał właściwy podmiot, który zgodnie z art. 26 ust. 1 ustawy o odpadach jest obowiązany do niezwłocznego usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania i do którego winno zostać skierowane zarządzenie pokontrolne z wyżej wspomnianym obowiązkiem, a mianowicie do faktycznego posiadacza tychże odpadów L sp. z o.o.
Jednakże, pomimo skutecznego obalenia domniemania prawnego, Inspektor nie podjął działań mających na celu zmianę przedmiotowego zarządzenia pokontrolnego oraz skierowania go do podmiotu odpowiedzialnego za składowanie odpadów.
W odpowiedzi na skargę WIOŚ stwierdził, że E Sp. z o. o. nie wykazała, że inny podmiot jest odpowiedzialny za składowanie odpadów lub dopuścił się składowania odpadów nielegalnie. Spółka nie posiada żadnej pisemnej umowy wskazującej na posiadanie zależne nieruchomości przez inny podmiot. Spółka nie przedstawiła żadnego dokumentu poświadczającego zawarcie umowy ze Spółką L, a uzgodnienie w tym zakresie miało miejsce wyłącznie w drodze telefonicznej.
Postanowieniem z dnia 29 listopada 2017 r., sygn. akt II SA/Go 1069/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. odrzucił skargę E Sp. z o. o. jako wniesioną z uchybieniem terminu.
Pełnomocnik strony skarżącej złożył zażalenie na w/w postanowienie oraz wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi.
Postanowieniem z dnia 9 lutego 2018 r. WSA przywrócił termin do wniesienia skargi, natomiast postanowieniem z dnia 8 marca 2018 r. umorzył postępowanie zażaleniowe.
Na rozprawie w dniu 4 lipca 2018 r. pełnomocnik strony skarżącej podał, że postanowieniem Sądu Rejonowego z dnia [...] czerwca 2018r., sygn. akt [...], postępowanie przeciwko Prezesowi skarżącej Spółki M.K., w sprawie o nielegalne spowodowanie odpadów, zostało umorzone wobec uznania, że nie dopuścił się nielegalnego składowania odpadów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 tj.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, chyba że przepisy stanowią inaczej. Sprawując tak rozumianą kontrolę sądy administracyjne badają, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, stosując środki określone w ustawie. Stosownie do treści art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2016 r., poz. 718 tj., dalej jako: p.p.s.a.) uchylenie zaskarżonego aktu następuje w sytuacji, gdy sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (pkt 1 lit. b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. c). Dodać należy, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie skarga wniesiona została na akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. W myśl art. 146 § 1 sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, uchyla ten akt, interpretację, opinię zabezpieczającą lub odmowę wydania opinii zabezpieczającej albo stwierdza bezskuteczność czynności. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 stosuje się odpowiednio.
Rozpatrując w świetle powyższych kryteriów skargę Sąd uznał, że zasługuje ona na uwzględnienie.
Materialnoprawną podstawa rozstrzygnięcia stanowił art. 26 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach stanowiący, że posiadacz odpadów jest obowiązany do niezwłocznego usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania (ust. 1) i że w przypadku nieusunięcia odpadów zgodnie z ust. 1, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, w drodze decyzji wydawanej z urzędu, nakazuje posiadaczowi odpadów usunięcie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania, z wyjątkiem gdy obowiązek usunięcia odpadów jest skutkiem wydania decyzji o cofnięciu decyzji związanej z gospodarką odpadami (ust. 2). Zgodnie z art. 8a ust. 3. Ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (DZ.U. z 2016 r. poz. 1688) w przypadku bezpośredniego zagrożenia środowiska starosta lub wójt (burmistrz, prezydent miasta) może skierować, zawierający uzasadnienie, wniosek do wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska o podjęcie należących do jego zadań i kompetencji działań zmierzających do usunięcia tego zagrożenia, gdy podjęcie działań wykracza poza zadania i kompetencje odpowiednio starosty lub wójta (burmistrza, prezydenta miasta). Za posiadacza odpadów ustawodawca uznaje wytwórcę odpadów lub osobę fizyczną, osobę prawną oraz jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej będące w posiadaniu odpadów; domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości (art. 3 pkt 19 ustawy o odpadach- u.o.). Z kolei przez odpady rozumie się każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany (art. 3 ust. 1 pkt 6 u.o.). Pojęcie magazynowania odpadów zostało zdefiniowane w art. 3 ust. 1 pkt 5 u.o., Przez "magazynowanie odpadów" rozumie się czasowe przechowywanie odpadów obejmujące: a) wstępne magazynowanie odpadów przez ich wytwórcę, b) tymczasowe magazynowanie odpadów przez prowadzącego zbieranie odpadów, c) magazynowanie odpadów przez prowadzącego przetwarzanie odpadów, zaś składowisku odpadów - rozumie się przez to obiekt budowlany przeznaczony do składowania odpadów.
Wynikające z art. 3 pkt 19 u.o. domniemanie, iż władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na danej nieruchomości zostało wprowadzone w celu uniknięcia sytuacji, gdy brak jest podmiotu odpowiedzialnego za umieszczenie odpadów na nieruchomości (wytwórcy odpadów). Domniemanie to może być obalone w przypadku, kiedy możliwe jest ustalenie podmiotu odpowiedzialnego za składowanie odpadów. Władający powierzchnią ziemi może się zwolnić z odpowiedzialności tylko w jeden sposób - wykazując, że odpadem włada lub władał faktycznie inny podmiot, czyli wskazać wyraźnie na innego posiadacza odpadów. Ciężar przeprowadzenia dowodu celem obalenia domniemania z art. 3 ust. 1 pkt 19 u.o. spoczywa na władającym powierzchnią ziemi. Nie jest przy tym wystarczające wskazanie jedynie wytwórcy odpadów, lecz konieczne jest wykazanie przez władającego powierzchnią ziemi, że wytwórca odpadów wytworzone przez siebie odpady złożył na jej nieruchomości nielegalnie. Wprowadzone w art. 3 pkt 19 u.o. domniemanie prawne odpowiedzialności za odpady władającego powierzchnią gruntu zanieczyszczonego odpadami, zdejmuje z organów prowadzących postępowanie obowiązek dociekania z urzędu, kto był wytwórcą odpadów. Władający gruntem muszą mieć świadomość dbałości o porządek na swoich nieruchomościach i odpowiedzialności na zasadzie ryzyka za działania osób trzecich prowadzące do zanieczyszczenia ich nieruchomości (por. wyroki: NSA z dnia 23 sierpnia 2016 r. sygn. akt II OSK 2936/14, WSA z dnia 25 kwietnia 2017 r. sygn. akt II SA/Kr 1611/16, WSA w Olsztynie sygn. II SA/Ol 185/17, II SA/Bk 149/14, WSA w Gdański z dnia 1 pażdziernika 2014 r. sygn. akt II SA/Gd 300/14).
Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać przyjdzie, że w toku kontroli przeprowadzonej w okresie [...] maja 2017 r. – [...] czerwca 2017 r. WIOŚ stwierdził nielegalne składowanie odpadów na działce nr [...]. Wskazana nieruchomość stanowi własność E sp. z o.o., prowadzone jest na niej wydobycie kruszywa. Spólka nie prowadzi działalności w zakresie gospodarowania odpadami. Magazynowane odpady to przede wszystkim tworzywa sztuczne i guma ( wraz z domieszką innych rodzajów odpadów). Odpady magazynowane są bezpośrednio na nieutwardzonej powierzchni ziemi, objętościowo zajmują ok. 950 m3. Kod odpadów został określony jako 19 12 04 – według karty odpadów. Przywóz odpadów nastąpił w dniach [...] stycznia 2017 r. – [...] luty 2017 r. Wskazać należy, że już w dacie kontroli przedstawiciel kontrolowanego podmiotu gospodarczego – wiceprezes J.W. informował organ o okolicznościach składowania odpadów, podając że faktycznym posiadaczem odpadów jest L sp. z o.o. Z relacji przedstawiciela kontrolowanej spółki wynika, że pracownik L sp. z o.o. zwrócił się o wydzierżawienie gruntu na okres ok. 2 tygodni w celu złożenia odpadów podając przy tym, że składowaniu podlegać będzie surowiec do produkcji brykietu. Spółka została wprowadzona w błąd co do rodzaju produktu, który został złożony na terenie kopalni, ponieważ zgoda na dzierżawę terenu dotyczyła surowca do produkcji brykietu, a nie odpadów.
Należy mieć na uwadze, że na potwierdzenie podnoszonych okoliczności spółka E sp. z o.o przedłożyła kartę przekazania odpadów, na której jako posiadacz odpadów widnieje L sp. z o.o., a jako rodzaj odpadu wskazano brykiet przemysłowy. Pismem z dnia [...] marca 2017 r. skarżąca zwróciła się do L sp. z o.o.o usunięcie odpadów. W sprawie nielegalnego składowania odpadów na terenie przedsiębiorstwa E sp. z o.o. prowadzone było postępowanie karne, które postanowieniem z dnia [...] lipca 2017 r. zostało umorzone. Z treści uzasadnienia postanowienia o umorzeniu wynika, że składowania odpadów dokonała L sp. z o.o.o.
W tych okolicznościach wskazać przyjdzie, że E sp. z o.o. jako władający powierzchnią ziemi, na której złożono odpady, podjął wystarczające środki w celu obalenia domniemania wynikającego z art. 3 pkt 19 u.o. Z przedstawionych przez skarżącą okoliczności, popartych dowodami, wynika że posiadaczem odpadów jest inny podmiot. Należy jednakże pamiętać, że obalenie domniemania wynikającego z art. 3 pkt 19 u.o. nie oznacza automatyzmu w przerzuceniu odpowiedzialności za nielegalne składowanie odpadów, w tym obowiązku ich usunięcia. Oznacza natomiast, że organ winien podjąć odpowiednie środki procesowe w celu ustalenia, czy wskazany podmiot rzeczywiście jest posiadaczem odpadów. Jak wyżej podniesiono wprowadzone przez ustawodawcę domniemanie prawne odpowiedzialności za odpady władającego powierzchnią gruntu zanieczyszczonego odpadami zdejmuje z organów prowadzących postępowanie obowiązek dociekania z urzędu, kto jest wytwórca odpadów. Wskazanie innego podmiotu jako posiadacza, wytwórcę odpadów powoduje konieczność przeprowadzenia postępowania w kierunku ustalenia podmiotu zobowiązanego do usunięcia odpadów.
Zarządzenie pokontrolne, o którym mowa w art. 12 ust. 1 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska, jest aktem prawnym mocą którego na dany podmiot nakładane są określone obowiązki, dlatego akt ten kształtuje sytuację prawną podmiotu do którego jest on skierowany. Niewykonanie obowiązku rodzi określone konsekwencje prawne. Z tych też względów kwestia wnikliwego uzasadnienia stanowiska organu ma zasadnicze znaczenie dla obrony praw podmiotu na który dany obowiązek jest nakładany. Zaskarżone zarządzenie powyższego wymogu nie spełnia. Trzeba zauważyć, że w zarządzeniu pokontrolnym organ nie uzasadnił przesłanek jakimi kierował się nakładając na skarżącą obowiązek usunięcia odpadów, pomimo konsekwentnych twierdzeń, że posiadaczem jest inny podmiot. Organ nie odniósł się do twierdzeń skarżącej oraz przedkładanych przez nią dowodów, nie rozważył stanu faktycznego oraz stanu prawnego sprawy. Organ nie wykazał z jakich przyczyn uznał, że w okolicznościach rozpatrywanej sprawy nie można uznać, że domniemanie z art. 3 pkt 19 zostało obalone
Z powyższych względów skarga okazała się zasadna, dlatego na podstawie art. 146 p.p.s.a., orzeczono jak w punkcie I sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie o kosztach, zawarte w pkt II sentencji, wydano na podstawie art. 200 i 205 p.p.s.a oraz § 14 ust. 1 pkt lit.c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (DZ.U. 2015 poz. 1800).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło