II SA/Go 354/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Sędziowie Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski (spr.) Sędzia WSA Michał Ruszyński Protokolant sekr. sąd. Małgorzata Zacharia-Gardzielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 września 2016 r. sprawy ze skargi M.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania psychologiczne oddala skargę. W dniu 14 grudnia 2015 r. do Starostwa Powiatowego wpłynął prawomocny wyrok Sądu Rejonowego z dnia [...] lipca 2015 r. sygn. akt [...], z którego wynikało, że M.S. kierował samochodem po użyciu alkoholu. Po zawiadomieniu o wszczęciu postępowania Starosta decyzją z dnia [...] stycznia 2016 r., znak [...] - powołując się na przepis art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. a i art. 82 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 155 ze zm. – określanej dalej jako u.k.p. ) - skierował M.S. na badania psychologiczne. Od tej decyzji odwołanie wniósł M.S., domagając się jej uchylenia, ponieważ jego zdaniem wydana została z naruszeniem obowiązujących przepisów prawa. Wskazał, że wykroczenie miało miejsce w dniu [...] maja 2014 r., a wniosek o ukaranie wpłynął w grudniu 2014 r., a więc przed wejściem w życie ustawy - Dz. U. z 29 stycznia 2015 r. Odwołujący podkreślił również, że wskazany powyżej wyrok sądu karnego nie nakazuje ponownych badań psychologicznych i lekarskich, zatem kierowanie strony decyzją starosty na badania na podstawie ustawy jest nieuprawnione. Zaznaczył także, iż dysponuje badaniami krajowymi Zakładu Medycyny oraz Poradni Psychologicznej z 2013 r., które są ważne 5 lat. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] marca 2016r., Nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję, wskazując, że M.S. został prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego z dnia [...] lipca 2015 r., sygn. akt [...] uznany za winnego popełnienia wykroczenia polegającego na tym, że w dniu [...] maja 2014r. o godz. 13:55 w [...] prowadził pojazd mechaniczny marki [...] o nr rej. [...], znajdując się w stanie po użyciu alkoholu, mając 0,23 promila alkoholu we krwi, za które wymierzono mu karę grzywny w wysokości 1 000 zł oraz orzeczono zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres roku. Przy czym wyrokiem z dnia [...] listopada 2015 r., sygn. akt [...] Sąd Okręgowy zmienił powyższy wyrok w ten sposób, że wymierzony zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych złagodził do 6 miesięcy. Organ odwoławczy podkreślił, że organ I instancji wydał decyzję w oparciu o prawomocny wyrok sądu, co jest zgodne z art. 135 lit. a u.k.p. , który stanowi, że do dnia 31 grudnia 2016 r. skierowanie na badanie lekarskie i badanie psychologiczne w przypadku kierowania pojazdem w stanie nietrzeźwości, w stanie po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu, następuje na podstawie odpisu wyroku przesłanego przez sąd w trybie art. 182 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks kamy wykonawczy (Dz. U. Nr 90, poz . 557 z póź. zm. – określanej dalej jako k.k.w.). Kolegium wyjaśniło również, że stan prawny w dniu zdarzenia, na który skarżący wskazuje w treści odwołania tj. na dzień [...] maja 2014 r. był taki sam jak w dniu orzekania przez organ I instancji, tzn. art. 82 ust. 1 pkt 4 lit. a u.k.p. w brzmieniu wynikającym z Dz. U. z dnia 10 lutego 2011 r. Nr 30, poz. 151 stanowił, iż badaniu psychologicznemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem, zwanym dalej "badaniem psychologicznym w zakresie psychologii transportu", podlega: kierujący motorowerem, pojazdem silnikowym lub tramwajem, jeżeli kierował pojazdem w stanie nietrzeźwości, w stanie po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu. Organ odwoławczy podkreślił, że obowiązek wydania decyzji o skierowaniu kierowcy na badania psychologiczne wynika wprost z przepisów u.k.p., według których to starosta, a nie sąd wydaje decyzję o skierowaniu kierowcy na badanie psychologiczne. Odnosząc się do argumentacji skarżącego, że dysponuje badaniami Zakładu Medycyny oraz Poradni Psychologicznej z 2013 r., które są ważne 5 lat, Kolegium stwierdziło, że pozostają one bez wpływu na podjęte przez organ rozstrzygnięcie. Przepisy art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. a oraz art. 82 ust 1 pkt 4 lit. a u.k.p. w sposób jednoznaczny wskazują okoliczności oraz organ właściwy do wydania decyzji o skierowaniu kierowcy na badania psychologiczne w zakresie psychologii transportu. Takim kierowcą jest osoba kierująca motorowerem, pojazdem silnikowym lub tramwajem, jeżeli kierowała pojazdem w stanie nietrzeźwości, w stanie po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkohol. Natomiast starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na badanie psychologiczne w zakresie psychologii transportu, jeżeli kierowała pojazdem w stanie nietrzeźwości, w stanie po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu. W przedmiotowej sprawie fakt kierowania przez M.S. samochodem osobowym w stanie po użyciu alkoholu został potwierdzony prawomocnym i wykonalnym orzeczeniem sądu. Końcowo organ podkreślił, że rozstrzygnięcie wydane w oparciu o przepis art. 99 ust.1 pkt 3 lit. a u.k.p. jest decyzją związaną, tj. organ jest zobowiązany do wydania takiej decyzji w sytuacji zaistnienia okoliczności w tym przepisie przewidzianych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. M.S. nie zgodził się z wydanym orzeczeniem z uwagi na to, że zastosowano prawo wstecz, a w okresie w którym miało miejsce wykroczenie tj. [...] maja 2014 r. nie obowiązywał obowiązek powtarzania badań dla kierowców, którym zatrzymano prawo jazdy do 12 miesięcy. Dopiero powyżej roku taki przepis obowiązywał. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Decyzje wydane w kontrolowanej sprawie, o skierowaniu skarżącego na badania psychologiczne, zostały wydane na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. a i art. 82 ust. 1 pkt 4 lit. a u.k.p. Pierwszy z powołanych przepisów stanowi, iż starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na badania psychologiczne, w zakresie psychologii transportu, jeżeli kierowała pojazdem w stanie nietrzeźwości, w stanie po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu. Natomiast zgodnie z drugim z tych przepisów badaniu psychologicznemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem, zwanym dalej "badaniem psychologicznym w zakresie psychologii transportu", podlega kierujący motorowerem, pojazdem silnikowym lub tramwajem, jeżeli kierował pojazdem w stanie nietrzeźwości, w stanie po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu. Powyższe przepisy zgodnie z art. 139 u.k.p. weszły w życie w dniu 19 stycznia 2013 r. i nie podlegały dotychczas nowelizacji. W związku z tym w chwili popełnienia przez skarżącego czynu ich treść była tożsama z tymi, które obowiązywały w chwili wydawania rozstrzygnięcia przez organy administracji. Przywołany w decyzjach tekst jednolity z 2015r. nie zmieniał treści u.k.p. Wspomniane przepisy, mające zastosowanie w niniejszej sprawie nie uzależniały i nadal nie uzależniają decyzji o skierowaniu na badania psychologiczne od długość okresu na jaki orzeczono zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych, a wiąże je jedynie ze stanem w jakim kierowca kierował pojazdem. Zwrócić również należy uwagę, iż przepis art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym ( t.j. Dz.U z 2012, poz. 1137 ) przewidywał, iż badaniu psychologicznemu przeprowadzanemu w celu orzeczenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem podlega kierujący pojazdem silnikowym skierowany, w drodze decyzji, przez organ kontroli ruchu drogowego, jeżeli kierował pojazdem w stanie nietrzeźwości lub po użyciu środka działającego podobnie do alkoholu. Nie obejmował on zatem sytuacji kierowania pojazdem w stanie po użyciu alkoholu. Utracił on jednak moc zgodnie z art. 125 pkt 10 lit. j. u.k.p. z dniem 19 stycznia 2013 r. Wówczas bowiem – jak wskazano powyżej – weszły powołane regulacje art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. a i art. 82 ust. 1 pkt 4 lit. a u.k.p. , rozszerzające obowiązek skierowania na badanie psychologiczne również w odniesieniu do kierowcy, który kierował pojazdem w stanie po użyciu alkoholu. Skarżący buduje zatem w skardze pozanormatywne warunki wydania decyzji w odniesieniu do zdarzenia z dnia [...] maja 2014 r., a w konsekwencji jego zarzuty w tym zakresie są pozbawione jakichkolwiek podstaw. Zgodnie natomiast z art. 135a u.k.p. do 31 grudnia 2016 r. skierowanie na badanie lekarskie i badanie psychologiczne w przypadku kierowania pojazdem w stanie nietrzeźwości, w stanie po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu, następuje na podstawie odpisu wyroku przesłanego przez sąd w trybie art. 182 § 1 k.k.w. W niniejszej sprawie skarżący został skazany za kierowanie pojazdu w stanie po użyciu alkoholu w dniu [...] maja 2014 r. prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego z dnia [...] lipca 2015r., zmienionym wyrokiem Sądu Okręgowego z dnia [...] listopada 2015r. w zakresie okresu, na który orzeczono zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych. W postępowaniu administracyjnym organy związane były powyższym ustaleniem wynikającym z wyroku Sądu Rejonowego, co do prowadzenia przez skarżącego pojazdu w stanie po użyciu alkoholu. Wynika ta z powołanego art. 135 a u.k.p. Z art. 99 ust. 1 pkt 3 lit a u.k.p. wynika natomiast, że decyzja o skierowaniu na badania psychologiczne jest aktem związanym, to znaczy, iż w przypadku zaistnienia przesłanek jej wydania organ zobowiązany jest ją wydać, nie pozostawia się mu w tej materii żadnego luzu decyzyjnego. W niniejszej sprawie przesłanki te niewątpliwie się zaktualizowały w świetle powyższych niespornych okoliczności. Przy czym bez znaczenia - normatywnie indyferentne było posiadanie przez skarżącego wcześniejszych badań psychologicznych w Poradni Psychologiczny, czy też badań Zakładu Medycyny, których ważność jeszcze nie upłynęła. Powołane bowiem przepisy prawa materialnego nie nakazują badania tego rodzaju okoliczności, ani też nie dają podstawy do odstąpienia od wydania decyzji z tego powodu. Organ kierujący na badanie na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. a u.k.p. obowiązany jest jedynie stwierdzić, czy kierujący kierował pojazdem w co najmniej jednym ze stanów stypizowanych w tym przepisie. A to zostało skarżącemu ponad wszelką wątpliwość wykazane. Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, iż kontrolowane decyzje zostały wydane bez naruszenia prawa materialnego. Sąd nie doszukał się również żadnych naruszeń prawa procesowego, które mogłyby mieć istotne znaczenie na rozstrzygnięcie. Stąd Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ) oddalił skargę.