II SA/Go 359/18
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2018-07-11
Skład orzekający: Jacek Jaśkiewicz, Grażyna Staniszewska, Jarosław Piątek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może nałożyć karę pieniężną na przedsiębiorcę transportowego za naruszenia przepisów dotyczących czasu pracy kierowców, nawet jeśli przedsiębiorca twierdzi, że naruszenia wynikły z okoliczności, na które nie miał wpływu, lub że wykonywane przewozy były zwolnione z obowiązku rejestracji?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały przepisy prawa materialnego. Przedsiębiorca transportowy ma bezwzględny obowiązek kontroli i właściwej organizacji pracy kierowców, a ciężar wykazania okoliczności zwalniających go od odpowiedzialności spoczywa na nim. Liczba stwierdzonych naruszeń dowodzi, że procedury egzekwowania norm czasu pracy nie były efektywne, a przedsiębiorca nie wykazał zaistnienia zdarzeń zwalniających go od odpowiedzialności.Stan faktyczny
Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na przedsiębiorcę M.T. karę pieniężną za naruszenia przepisów dotyczących czasu pracy kierowców i rejestracji danych z tachografów. Po uchyleniu pierwszej decyzji przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego i ponownym postępowaniu, kara została ponownie nałożona. Przedsiębiorca zarzucił m.in. naruszenie przepisów o nieważności postępowania, brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego oraz niewłaściwą wykładnię przepisów dotyczących rejestracji danych z tachografów i czasu odpoczynku kierowców. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Asesor WSA Jarosław Piątek Protokolant st. sekr. sąd. Agata Przybyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lipca 2018 r. sprawy ze skargi M.T. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę.
1. Inspektorzy Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego, działając na podstawie udzielonego w dniu [...] marca 2017 r. upoważnienia, przeprowadzili kontrolę przedsiębiorstwa "R" prowadzonego przez M.T.. Kontrolą objęto okres od dnia 15 marca 2016 r. do dnia 14 marca 2017 r. Jak ustalono w trakcie kontroli tym okresie przedsiębiorca wykonywał przewozy drogowe na podstawie licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób nr [...] oraz licencji wspólnotowej na wykonywanie międzynarodowego autobusowego i autokarowego zarobkowego przewozu osób nr [...]. Przedmiotem kontroli były regulacje związane z przestrzeganiem przepisów dotyczących czasu pracy kierowców, przestrzeganiem przepisów ustawy o transporcie drogowym oraz regulacji z zakresu wykonywania przewozów, przestrzeganie przepisów ruchu drogowego. W okresie 6 miesięcy od dnia wszczęcia kontroli przedsiębiorca zatrudniał średnio 13 kierowców (na miesiąc). Ustalenia kontroli zostały ujawnione w protokole kontroli z dnia [...] czerwca 2017 r.
Po przeprowadzeniu postępowania Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego (WITD) decyzją z dnia [...] lipca 2017 r., nr [...] nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 20.000,00 zł za naruszenia określone pod pozycjami 5.2.1, lp. 5.2.2, lp. 5.4.1, lp. 5.4.2, lp. 6.2.1, lp. 6.3.8, lp. 6.3.11, lp. 6.3.12, załącznika nr 3 do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 2200; dalej cytowana jako u.t.d.).
Po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez stronę, Główny Inspektor Transportu Drogowego (GITD) decyzją z dnia [...] września 2017 r. nr [...] uchylił decyzję organu I instancji wskazując, że organ przeprowadzając ponownie postępowanie winien szczegółowo przeanalizować stan faktyczny sprawy i dokonać prawidłowego przypisania stwierdzonych stanów faktycznych do odpowiednich naruszeń i osób, które dopuściły się tych naruszeń. Ponadto organ miał uzupełnić materiał dowodowy w zakresie niezbędnym do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego odnośnie tożsamości kierowców, którzy prowadzili pojazd [...], co jest niezbędne do przypisania odpowiedzialności w zakresie naruszenia opisanego w lp. 6.3.8 załącznika nr 3 do u.t.d.
2. Od decyzji GITD sprzeciw do tutejszego sądu wniosła strona. Sprzeciw ten wyrokiem z dnia 15 grudnia 2017 r. (sygn. akt II SA/Go 1058/17) został oddalony. Wyrok stał się prawomocny z dniem 27 stycznia 2018 r.
3. Po przeprowadzeniu ponownego postępowania organ I instancji – WITD decyzją z dnia [...] listopada 2017 r., nr [...] nałożył na M.T. karę pieniężną w wysokości 13.400,00 zł za naruszenia określone pod lp. 5.2.1, lp. 5.2.2, lp. 5.4.1, lp. 5.4.2, lp. 6.2.1, lp. 6.3.11, lp. 6.3.12, załącznika nr 3 do u.t.d. a sprowadzające się do opisanych w treści decyzji:
1) przekroczenia maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy:
- o czas powyżej 15 minut do 30 minut,
- za każde następne rozpoczęte 30 minut;
2) skrócenia tygodniowego czasu odpoczynku:
- o czas do jednej godziny,
- za każdą następną rozpoczętą godzinę;
3) niezarejestrowania za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi;
4) okazania podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, która nie zawiera wszystkich danych o okresach aktywności kierowcy - za każdą wykresówkę;
5) naruszenie obowiązku wczytywania wymaganych danych z karty kierowcy;
6) naruszenie obowiązku wczytywania danych urządzenia rejestrującego - za każdy pojazd.
4. W odwołaniu od tej decyzji skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego podnosząc, że pojazdy o numerach rejestracyjnych [...] wyposażone są w tachografy cyfrowe i są wykorzystywane również do przewozów regularnych do 50 km, dlatego kierowcy nie mają obowiązku rejestrowania danego przewozu. Dodatkowo strona wskazała, że uwzględniając ilość stwierdzonych kilometrów mogły być to przejazdy próbne w celach naprawczych.
Odnosząc się do stwierdzenia naruszenia lp. 6.3.11 załącznika nr 3 do u.t.d. skarżący podniósł, że organ nie uwzględnił prawidłowo dni zarejestrowanej działalności. Nadto kierowca R.N. w dniach [...] października 2016 r. nie zarejestrował żadnych czynności, zatem miał całe dni wolne, w związku z tym odpoczynek nie powinien być liczony do godziny 14:38 a do godziny 23:59.
Ponadto strona wskazała, że zaskarżona decyzja dotknięta jest wadą nieważności, bowiem pierwsza decyzja WITD została uchylona przez GITD i mimo tego, że decyzja organu II instancji była nieprawomocna z uwagi na złożenie skargi do WSA w Gorzowie Wlkp. na tę decyzję WITD wydał nowe rozstrzygnięcie. Z tego względu w obrocie prawnym są dwie decyzje organu I instancji co wypełnia przesłankę nieważności.
4. Po rozpatrzeniu odwołania, GITD decyzją z dnia [...] marca 2018 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
4.1. W uzasadnieniu tej decyzji opisał przebieg sprawy oraz ustalenia organu I instancji powołując in extenso treść przepisów art. 92a ust. 3, 4, 5 i 6 u.t.d. Dalej organ wskazał, że zgodnie z art. 92b ust. 1-2 u.t.d., nie nakłada się kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, jeżeli podmiot wykonujący przewóz zapewnił:
1) właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów rozporządzenia (WE) nr 561/2006, rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 oraz umowy europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR), sporządzonej w Genewie dnia 1 lipca 1970 r. (Dz. U. z 1999 r., Nr 94, poz. 1086 i 1087);
2) prawidłowe zasady wynagradzania, niezawierające składników wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszania przepisów powołanego wyżej rozporządzenia (WE) nr 561/2006.
4.2. Dalej organ wskazał, że zgodnie z art. 92 c ust. 1 u.t.d. nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:
1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub
2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ.
Zgodnie z art. 4 pkt 22 u.t.d. obowiązki lub warunki przewozu drogowego - obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy oraz rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Organ wyjaśnił również, że zgodnie z art. 189a § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 1257, dalej k.p.a.) w przypadku uregulowania w przepisach odrębnych nie stosuje się przepisów działu IVa k.p.a.
4.3. W dalszej części decyzji organ opisał typizację stwierdzonych naruszeń podając, że z ustalonego stanu faktycznego wynika naruszenie:
1) lp. 5.2. załącznika nr 3 do u.t.d., który sankcjonuje przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy:
- 5.2.1 - o czas powyżej 15 minut do 30 minut - karą pieniężną w wysokości 150 zł,
- 5.2.2 - za każde następne rozpoczęte 30 minut - karą pieniężną w wysokości 200 zł;
2) lp. 5.4. załącznika nr 3 do u.t.d., który sankcjonuje naruszenie polegające na skróceniu tygodniowego czasu odpoczynku:
- o czas do jednej godziny karą pieniężną w wysokości 50 zł
- za każdą następną rozpoczętą godzinę karą pieniężną w wysokości 100 zł;
3) lp. 6.2.1. załącznika nr 3 do u.t.d., który sankcjonuje nierejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi karą pieniężną w wysokości 5.000 zł;
4) lp. 6.3.8. załącznika nr 3 do u.t.d., który sankcjonuje okazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, która nie zawiera wszystkich danych o okresach aktywności kierowcy karą pieniężną w wysokości 300 zł - za każdą wykresówkę;
5) lp. 6.3.11. załącznika nr 3 do u.t.d., który sankcjonuje naruszenie obowiązku wczytywania danych z karty kierowcy karą pieniężną w wysokości 500 zł za każdego kierowcę;
6) lp. 6.3.12 załącznika nr 3 do u.t.d., który sankcjonuje obowiązku wczytywania danych urządzenia rejestrującego karą pieniężną w wysokości 500,00 zł za każdy pojazd.
Ad 1) Odnośnie do naruszenia wskazanego w punkcie 1, zgodnie z art. 7 rozporządzenia (WE) nr 561/2006, po okresie prowadzenia pojazdu trwającym cztery i pół godziny kierowcy przysługuje ciągła przerwa trwająca, co najmniej czterdzieści pięć minut, chyba że kierowca rozpoczyna okres odpoczynku. Przerwę tę może zastąpić przerwa długości co najmniej 15 minut, po której nastąpi przerwa długości co najmniej 30 minut, rozłożone w czasie w taki sposób, aby zachować zgodność z przepisami akapitu pierwszego.
Zdaniem organu analiza danych cyfrowych, dokonana przez organ I instancji, zawartych na karcie kierowcy K.M., po uwzględnieniu zdarzeń lub błędów w postaci: przerwy napięcia, wykazała, że kierowca w dniu [...] października 2016 r. przekroczyła maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 1 godzinę i 10 minut. W toku postępowania nie okazano wydruków lub wykresówek uzasadniającego odstąpienie od przepisów zgodnie z art. 12 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Z uwagi na powyższe, organ odwoławczy utrzymał nałożoną na stronę karę pieniężną w wysokości 550,00 zł.
Ad 2) Odnośnie do naruszenia z punktu 2 organ wskazał, że stosownie do treści art. 8 rozporządzenia (WE) nr 561/2006, kierowca korzysta z dziennego i tygodniowego okresu odpoczynku. W ciągu dwóch kolejnych tygodni kierowca wykorzystuje co najmniej dwa regularne tygodniowe okresy odpoczynku, lub jeden regularny tygodniowy okres odpoczynku i jeden skrócony tygodniowy okres odpoczynku trwający co najmniej 24 godziny. Skrócenie to należy jednak skompensować równoważnym odpoczynkiem wykorzystanym jednorazowo przed końcem trzeciego tygodnia następującego po danym tygodniu. Tygodniowy okres odpoczynku rozpoczyna się nie później niż po zakończeniu sześciu okresów 24 godzinnych licząc od końca poprzedniego tygodniowego okresu odpoczynku. Odpoczynek wykorzystywany jako rekompensata za skrócony tygodniowy okres odpoczynku wykorzystuje się łącznie z innym okresem odpoczynku trwającym co najmniej dziewięć godzin. Jeżeli kierowca dokona takiego wyboru, dzienne okresy odpoczynku i skrócone tygodniowe okresy odpoczynku poza bazą można wykorzystywać w pojeździe, o ile posiada on odpowiednie miejsce do spania dla każdego kierowcy i pojazd znajduje się na postoju. Tygodniowy okres odpoczynku, który przypada na dwa tygodnie można zaliczyć do dowolnego z nich, ale nie obu.
Konsekwencją tego rozwiązania jest treść lp. 5.4 załącznika nr 3 do u.t.d., który sankcjonuje skrócenie tygodniowego czasu odpoczynku.
Organ odwoławczy po przeprowadzeniu analizy danych cyfrowych, zawartych na kartach kierowców po uwzględnieniu zdarzeń lub błędów w postaci przerwy napięcia, stwierdził, że:
- kierowca J.M. po przyjętym okresie rozliczeniowym: odebrał jedynie 44 godziny i 39 minut nieprzerwanego odpoczynku podczas, gdy powinien był odebrać minimum 45 godzin nieprzerwanego odpoczynku. Oznacza to, że kierowca skrócił tygodniowy czas odpoczynku o 21 minut.
- kierowca R.N. po przyjętym okresie rozliczeniowym odebrał jedynie 23 godziny i 23 minuty nieprzerwanego odpoczynku podczas, gdy powinien był odebrać minimum 24 godzin nieprzerwanego odpoczynku. Oznacza to, że kierowca skrócił tygodniowy czas odpoczynku o 37 minut.
- kierowca D.C. po przyjętym okresie rozliczeniowym odebrała jedynie 41 godzin i 23 minut nieprzerwanego odpoczynku podczas, gdy powinna była odebrać minimum 45 godzin nieprzerwanego odpoczynku. Oznacza to, że kierowca skrócił tygodniowy czas odpoczynku o 3 godziny i 37 minut.
- kierowca D.C. po przyjętym okresie rozliczeniowym odebrała jedynie 22 godziny i 59 minut nieprzerwanego odpoczynku podczas, gdy powinna była odebrać minimum 45 godzin nieprzerwanego odpoczynku. Oznacza to, że kierowca skrócił tygodniowy czas odpoczynku o 22 godzin i 1 minut,
- kierowca D.C. po przyjętym okresie rozliczeniowym odebrała jedynie 38 godzin i 9 minut nieprzerwanego odpoczynku podczas, gdy powinna była odebrać minimum 45 godzin nieprzerwanego odpoczynku. Oznacza to, że kierowca skrócił tygodniowy czas odpoczynku o 6 godziny i 51 minut.
Organ podkreślił, że w toku postępowania nie okazano wydruków lub wykresówek uzasadniające odstąpienie od przepisów zgodnie z art. 12 rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Z uwagi na powyższe organ odwoławczy utrzymał nałożoną na stronę karę pieniężną w wysokości łącznej 3.350,00 z tytułu naruszeń sankcjonowanych przez lp. 5.4.1 oraz 5.4.2 załącznika nr 3 do u.t.d.
Ad 3 i 4) Odnośnie do naruszenia z punktu 3 i 4 organ przytoczył treść art. 34 rozporządzenia 165/2014 wskazując, że naruszenie przepisów tego artykułu skutkuje sankcją określoną po lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d.
Organ odwoławczy na podstawie protokołu kontroli w przedsiębiorstwie z dnia [...] czerwca 2017 r. i pozyskanych w niej danych cyfrowych pojazdu ustalił, że w pojazdach [...] wykonywane były przejazdy bez karty kierowcy. Analizie poddano czas kierowania pojazdem powyżej 10 minut. Z uwagi na te ustalenia organ odwoławczy utrzymał nałożoną na stronę karę pieniężną w wysokości 5000,00 zł z tytułu naruszenia sankcjonowanego przez lp. 6.2,1 załącznika nr 3 do u.t.d.
Ad 5) Odnośnie do naruszenia polegającego na naruszeniu obowiązku wczytywania danych z karty kierowcy - za każdego kierowcę; lp. 6.3.11 załącznika nr 3 do u.t.d., organ, powołując się na treść art. 10 ust. 5 lit. a rozporządzenia (WE) nr 561/2006 i art. 1 ust. 3 rozporządzenia Komisji (UE) nr 581/2010 wskazał, że przy kontroli uwzględniono dni nierejestrowanej działalności uznając, że są to okresy, w których nie można przedsiębiorcy przypisywać ustawowego obowiązku rejestrowania działalności kierowcy co oznacza, że są to dni, w których kierowca nie prowadzi pojazdu i jednocześnie nie podlega obowiązkowi odpoczynku.
Następnie organ szczegółowo przedstawił obliczenie dni zarejestrowanej działalności kierowców: D.C., K.M., J.M., A.N., M.O., Ł.P. i uchybienia polenione w tym zakresie, wskazując, że łączna suma kar z tytułu stwierdzonych naruszeń lp. 6.3.11 załącznika nr 3 do u.t.d. wynosi 3000 zł (słownie: trzy tysiące złotych)
Ad 6) Odnośnie do naruszenia polegającego na naruszeniu obowiązku wczytywania danych urządzenia rejestrującego za każdy pojazd organ przytoczył treść art. 10 ust. 5 lit. a rozporządzenia (WE) nr 561/2006 oraz przepisy załącznika IB do rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i powołując się na wskazane wyżej rozumienie dni zarejestrowanej działalności wskazał, że dane z urządzeń rejestrujących w pojazdach o nr rejestracyjnych [...] wskazują na naruszenie lp. 6.3.12 załącznika nr 3 do u.t.d. skutkujące łączną sankcją w kwocie 1500 zł.
4.4. Zdaniem GITD, organ I instancji zebrał prawidłowo materiał dowody w sprawie, który umożliwił organowi odwoławczemu wydanie niniejszej decyzji przy zachowaniu przepisów prawa.
Podkreślił, że strona na żadnym etapie postępowania nie wskazała dowodów potwierdzających, iż pojazdami [...] wykonywany był przewóz na liniach regularnych do 50 km ewentualnie przejazdy w tych dniach były przejazdami próbnymi w celach naprawczych. Jest to o tyle istotne, iż strona wykonuje przewozy, co do których rozporządzenie nr 561/2006 oraz nr 165/2014 ma zastosowanie oraz przewozy wyłączone spod regulacji powyższych aktów prawnych. W związku z powyższym strona winna prowadzić dokumentację, która bezsprzecznie potwierdziłaby, że w danym okresie wykonywane przewozy były przewozami regularnymi, których trasa nie przekracza 50 km.
Nadto organ zwrócił uwagę, że strona w odwołaniu sama wskazuje, iż przejazdy te mogły być przewozami regularnymi do 50 km lub przejazdami próbnymi w celach naprawczych. Jednocześnie podkreślono, że cyfrowe urządzenie rejestrujące wyposażone jest w przycisk "OUT", który umożliwia kierowcy w każdej chwili wyłączenie rejestrowania danego przejazdu. W związku z tym argumentacja strony jest bezzasadna i niepoparta żadnymi dowodami, które mogłyby świadczyć, iż w powyższych okresach strona korzystała z wyłączenia wskazanego w przepisie art. 3 rozporządzenia nr 561/2006.
Jednocześnie organ odwoławczy wskazał, iż z decyzji organu I instancji wynika, że przy ustalaniu stanu faktycznego odnośnie naruszenia lp. 6.3.11 załącznika nr 3 do u.t.d. organ uwzględnił wyłącznie dni zarejestrowanej działalności, w związku z tym zarzut strony jest bezzasadny. Dodatkowo zarzut co do naruszenia lp. 5.4.1 załącznika nr 3 do u.t.d. popełnionego przez kierowcę R.N. to stwierdzić należy, że zebrany materiał dowody w tym dane cyfrowe z karty kierowcy nie potwierdzają okoliczności wskazanej przez stronę. Organ odwoławczy wskazał również, że niezasadny jest podniesiony w odwołaniu zarzut nieważności.
4.5. W końcowej części uzasadnienia decyzji Główny Inspektor Transportu Drogowego przedstawił założenia odpowiedzialności przedsiębiorcy prowadzącego działalność transportową i zasady nadzoru nad kierowcami. Wskazał, że w stanie faktycznym sprawy brak jest podstaw do zastosowania przepisów egzoneracyjnych to jest art 92b oraz 92c u.t.d., gdyż okoliczności te nie zostały przez skarżącego wykazane.
5. W skardze złożonej do tutejszego sądu z zachowaniem warunków formalnych i terminu pełnomocnik M.T. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji GITD zarzucając jej:
1) naruszenie przepisów postępowania tj. art. 156 § 1 pkt 2 i 3 k.p.a. przez wydanie przedmiotowej decyzji mimo że w tej sprawie została już wydana decyzja przez GITD, od której została wniesiona skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego;
2) naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy tj. art. 7, art. 8 i art. 77 § 1 k.p.a. przez brak rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego;
3) naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwą wykładnię przepisów § 4 Rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 23 sierpnia 2007r. w sprawie częstotliwości pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców oraz warunków przechowywania tych danych poprzez nałożenie kary pieniężnej za brak rejestracji danych, gdy kierowca nie wykonuje przewozu łub jest obowiązany odpocząć od wykonywania przewozu;
4) niewłaściwe zastosowanie art. 8 rozporządzenia nr 561/2006 przez stwierdzenie, że kierowca R.N. w okresie rozliczeniowym odebrał jedynie 23 godziny i 23 minuty nieprzerwanego odpoczynku, podczas gdy kierowca w tym okresie prawidłowo odebrał odpoczynek tygodniowy.
W uzasadnieniu skargi skarżący rozwinął zarzut nieważności, który polegał na funkcjonowaniu w obrocie prawnym w tej samej sprawie dwóch decyzji ostatecznych. Dalej podniósł, że auta wyposażone w tachografy cyfrowe również są użytkowane do wykonywania przewozów na liniach regularnych do 50 km, dlatego kierowy nie mają obowiązku rejestrowania danego przewozu. Ponadto, biorąc pod uwagę wskazany przez kontrolującego czas przejazdu oraz ilość stwierdzonych przejechanych kilometrów, mogły to być przejazdy próbne w celach naprawczych. W przypadku gdy organ stwierdza jakikolwiek brak w przebiegu pojazdu, to na organie spoczywa ciężar udowodnienia, że w danym okresie kierowca wykonywał konkretnym pojazdem przewóz wymagający rejestracji na tachografie.
Zdaniem skarżącego przy obliczaniu dni rejestrowanej działalności, organ uwzględnił każdy dzień kalendarzowy, co jest niezgodne z punktem 3 preambuły do rozporządzenia Komisji (UE) nr 581/2010. Nadto wskazał, że organ źle obliczył czas odpoczynku kierowcy R.N..
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje:
6. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 1066) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z art. 3 § 1 p.p.s.a. wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Sądowa kontrola legalności zaskarżonych decyzji administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, przy czym sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
7. W pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutu najdalej idącego, a więc nieważności, którą to skarżący wyprowadza z faktu dalszego procedowania i wydania decyzji w tej samej sprawie, mimo zaskarżenia do sądu pierwszej, kasacyjnej decyzji organu II instancji. W doktrynie i judykaturze przyjmuje się taką możliwość za dopuszczalną, uzasadniając to ostatecznym charakterem decyzji wydawanej przez organ drugiej instancji, względami celowościowymi i brakiem wyraźnego przepisu, który zakaz taki statuuje i zarazem nakazuje organowi czekać na prawomocny wynik sprawy sądowej.
Kontynuowanie postępowania i wydanie nowych decyzji naraża organy na niebezpieczeństwo zakazanej przez ustawę kumulacji i kolizji decyzji, w sytuacji, gdy sąd administracyjny, na skutek skargi uchyli prawomocnie decyzję kasacyjną. W sprawie sprzeciw strony na decyzję kasacyjną z dnia [...] września 20-17 r. został prawomocnie oddalony (wyrok z dnia 15 grudnia 2017 r., II SA/Go 1058/17), co przesądza o tym, że o spełnieniu przesłanek nieważności z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. nie może być mowy, bowiem stan powagi rzeczy osądzonej w sprawie nie wystąpił.
8. Jeśli chodzi o pozostałe kwestie, jak i dotyczące ich zarzuty w ocenie składu orzekającego, nie można podzielić zarzutów zgłoszonych przez skarżącego dotyczącego naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Wbrew twierdzeniom skargi, orzekające w sprawie organy przeprowadziły w sposób dokładny i wyczerpujący postępowanie, zgromadziły obszerny materiał dowodowy, w świetle którego ustaliły stan faktyczny. Organ pobrał od strony zapisy z urządzeń rejestrujących samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku dotyczące kierowców zatrudnionych w przedsiębiorstwie strony i pojazdów (zapisy z tachografów cyfrowych pojazdów, które prowadzili kontrolowani kierowcy, tarcze tachografów), oraz inne dokumenty, w szczególności ewidencje czasu pracy kontrolowanych kierowców, wnioski urlopowe, karty kierowców, listę kierowców dokonujących przewozy na rzecz strony, umowy o pracę lub umowy cywilnoprawne, świadectwa kwalifikacji zawodowej kierowców świadczących przewozy na rzecz strony, zakres podstawowych czynności i obowiązków kierowców.
Wskazać również należy, że przeprowadzona przez organ ocena przedłożonych przez stronę dokumentów odpowiada kryteriom określonym w art. 80 k.p.a. Okoliczności podnoszone przez stronę były, na skutek uwzględnienia pierwszego odwołania, ponownie weryfikowane i w ponowionym postępowaniu stwierdzono uchybienia, które wynikają wprost z dokumentów stanowiących materiał dowodowy sprawy. To z nich wynikają wszystkie stwierdzone naruszenia opisane w ustaleniach decyzji i części wstępnej niniejszego uzasadnienia (por. pkt 4). W tym zakresie decyzja spełnia wymogi art. 107 § 3 k.p.a., gdyż szczegółowo analizuje okoliczności stanowiące podstawę typizacji stwierdzonych deliktów oraz odnosi się do wszystkich zarzutów odwołania.
W sprawie nie można też mówić o naruszeniu zasady zaufania, gdyż organ prowadził postępowanie i stosował prawo zgodnie ze standardami oraz utrwaloną w tej dziedzinie konwencją. Strona miała wszelkie gwarancje procesowe i z nich korzystała, a organ czytelnie i prawidłowo wyjaśnił motywy rozstrzygnięcia.
9. Odnosząc się do zarzutów skargi za niezasadny należy uznać zarzut naruszenia przepisu § 4 ust. 1 rozporządzenia z dnia 23 sierpnia 2007 r. w sprawie częstotliwości pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców oraz warunków przechowywania tych danych. Przepis ten należy wykładać w związku z pkt 3 preambuły rozporządzenia Komisji nr 581/2010 z dnia 1 lipca 2010 r. w sprawie maksymalnych okresów na wczytanie odpowiednich danych z jednostek pojazdowych oraz kart kierowców, co oznacza, że przy ocenie, czy dany podmiot pobierał dane z karty kierowcy co najmniej raz na 28 dni należy uwzględniać tylko dni zarejestrowanej działalności. Są dni, w których działalność kierowcy powinna być rejestrowana dla potrzeb skutecznej kontroli przestrzegania przez kierowcę i przedsiębiorstwo przepisów dotyczących czasu prowadzenia pojazdów i okresów odpoczynku ustanowionych rozporządzeniem nr 561/2006 (por. wyrok NSA z dnia 15 lutego 2018r., II GSK 1260/16, CBOSA).
Okresami składającymi się z dni nierejestrowanej działalności są zatem te okresy, gdzie nie można przedsiębiorstwu przypisać ustawowego obowiązku rejestrowania działalności kierowcy czyli dni, w których kierowca nie prowadzi pojazdu i jednocześnie nie podlega obowiązkowi odpoczynku. Będą to zatem dni w których kierowca przebywał np. na urlopie lub na zwolnieniu lekarskim.
Kwestia ta, wbrew twierdzeniom skargi nie jest sporna, bowiem organ przyjął właśnie takie rozumienie zastosowanego przepisu, o czym wyraźnie jest mowa w decyzji. Organy zasadnie przyjęły, że w okresie w którym stwierdzono naruszenie przez przedsiębiorcę obowiązku wczytywania danych z kart kierowcy nie miały miejsce dni nierejestrowanej działalności. Takim dniami nie były bowiem dni, w których kierowcy byli obowiązani odpoczywać od wykonywania przewozu.
Natomiast dni, które podlegały odliczeniu wymagały udokumentowania. Jak wynika z treści odwołania i skargi ponad ogólnikowy zarzut skarżący nie podważył wyliczenia przeprowadzonego na podstawie materiału źródłowego. Podkreślić przy tym należy, że ile na organie ciąży obowiązek udowodnienia faktów związanych z naruszeniem przez stronę przepisów o transporcie drogowym (z którego to obowiązku organ się wywiązał), to bez przedstawienia przez stronę dowodów mogących podważać ustalenia organu nie jest możliwe przyjęcie twierdzeń co do braku podstaw uznania odpowiedzialności i nałożenia kary pieniężnej (por. wyrok NSA z dnia 15 grudnia 2017 r., II FSK756/16, CBOSA).
Podobnie należy ocenić zarzut dotyczący nieodebrania wymaganego odpoczynku przez kierowcę R.N.. Obliczenie przedstawione przez organ wynika wprost z danych pochodzących z urządzeń rejestrujących (karta kierowcy), natomiast zarzut jest bardzo ogólnikowy i nie podważa poprawności wyliczenia.
Trafnie też organy przyjęły, że strona nie wskazała dowodów potwierdzających, że pojazdami o numerach rejestracyjnych [...] wykonywany był przewóz na liniach regularnych do 50 km ewentualnie, że przejazdy w tych dniach były przejazdami próbnymi w celach naprawczych. Przyjęcie stanowiska strony, bez jej potwierdzenia jakimikolwiek dowodami prowadziłoby do łatwego omijania wymogów dotyczących rejestracji czasu jazdy, w konsekwencji zagrażając bezpieczeństwu osób i mienia w ruchu drogowym.
10. Zgodzić się również należy ze stanowiskiem organów, że przepisy art. 92b oraz art. 92c u.t.d. nakładają na przedsiębiorcę bezwzględny obowiązek kontroli i właściwej organizacji pracy kierowców, w celu przeciwdziałania naruszeniom wymogów ustawy. Przedsiębiorstwo transportowe wydaje odpowiednie polecenia kierowcy i przeprowadza regularne kontrole przestrzegania przepisów, tak krajowych, jak i unijnych. Nie można przy tym uznawać, że brak możliwości bieżącej kontroli kierowcy zwalnia przedsiębiorcę z odpowiedzialności wynikającej z art. 92a u.t.d.
Przyjęcie takiego poglądu oznaczałoby, że przedsiębiorca mógłby się na tego rodzaju okoliczności powoływać właściwie w każdej sytuacji naruszenia przez kierowcę przepisów prawa, co w konsekwencji oznaczałoby w istocie zwolnienie przedsiębiorcy w każdej sytuacji z podstawowego obowiązku, jaki został określony w tych przepisach. Ustawodawca wyraźnie wskazał cel podejmowanych przez przedsiębiorcę działań, tj. zorganizowanie pracy kierowców w taki sposób, aby kierowcy ci mogli przestrzegać przepisów ustawy.
Obowiązkiem przedsiębiorcy jest zatem nadzór nad odpowiednimi zachowaniami pracowników. W zdecydowanej większości przypadków kierowca samodzielnie prowadzi pojazd, a wtedy trudno jest o osobisty nadzór pracodawcy. Jednakże tej okoliczności nie można kwalifikować w kategoriach "braku wpływu", czy okoliczności, których "nie można przewidzieć", bowiem przedsiębiorca ma obowiązek organizowania kierowcom pracy w taki sposób, aby nie dochodziło do naruszeń przepisów.
W orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że ciężar wykazania okoliczności wynikających z art. 92b ust. 1 u.t.d. spoczywa na przewoźniku. Dlatego to prowadzący przedsiębiorstwo transportowe winien udowodnić, że dołożył należytej staranności organizując pracę i nie miał wpływu na naruszenia prawa przez kierowców. W ocenie Sądu liczba stwierdzonych w trakcie kontroli naruszeń dowodzi, że procedury służące egzekwowaniu przestrzegania norm czasu pracy wynikających z przepisów rozporządzenia nr 561/2006, nie były efektywne. Ustalone przez organ przypadki naruszeń tych norm nie miały bowiem charakteru incydentalnego. Na skutek kontroli przeprowadzonej w przedsiębiorstwie prowadzonym przez skarżącego ustalono szereg naruszeń przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i czasie odpoczynku kierowców. W ocenie Sądu, organy zasadnie uznały, że skarżący zaistnienia takich zdarzeń zwalniających go od odpowiedzialności nie wykazał.
Z opisanych wyżej względów skarga podlegała oddaleniu (art. 151 p.p.s.a).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło