II SA/Go 370/14

PostanowienieWSA w Gorzowie Wielkopolskim2014-09-01

Skład orzekający: Marek Szumilas

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny powinien umorzyć postępowanie w sytuacji, gdy przedmiotem kontroli jest decyzja, która była już przedmiotem prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego w sprawie zainicjowanej przez innego stronę, ale dotyczącej tej samej decyzji i tych samych stron?
Ratio decidendi
Postępowanie sądowoadministracyjne podlega umorzeniu, gdy stało się ono bezprzedmiotowe. W sytuacji, gdy ta sama decyzja administracyjna była już przedmiotem prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego, nawet jeśli skarga została wniesiona przez inną stronę, ponowna kontrola legalności tej decyzji jest niedopuszczalna i prowadzi do bezprzedmiotowości postępowania. Prawomocne orzeczenie sądu wiąże inne sądy i organy państwowe oraz ma powagę rzeczy osądzonej.
Stan faktyczny
Wspólnota Mieszkaniowa wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności wcześniejszej decyzji dotyczącej podziału nieruchomości. Wcześniej inna strona, A.R., również zaskarżyła tę samą decyzję SKO, a jej skarga została prawomocnie oddalona przez WSA wyrokiem z dnia 11 czerwca 2014 r. Sąd uznał, że wobec prawomocnego rozstrzygnięcia tej samej kwestii w innej sprawie, postępowanie w niniejszej sprawie stało się bezprzedmiotowe.
Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie sądowoadministracyjne.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Szumilas po rozpoznaniu w dniu 1 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne. Wspólnota Mieszkaniowa [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...] utrzymującą w mocy decyzję własną z dnia [...] lipca 2013 r., znak [...], którą odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...] października 1993 r., znak [...] wydanej w sprawie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości położonej w [...] stanowiącej własność skarbu Państwa – Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa, w skład której wchodzi m.in. działka [...], na działki o numerach [...]. Powyższa decyzja z dnia [...] grudnia 2013 r. została również zaskarżona przez A.R., którego to skargę Wojewódzki Sąd Administracyjnym w Gorzowie Wlkp. prawomocnym wyrokiem z dnia 11 czerwca 2014 r., sygn. akt II SA/Go 239/14 oddalił. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Postępowanie sądowoadministracyjne należało umorzyć. Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej jako "p.p.s.a.", Sąd umarza postępowanie gdy stało się ono bezprzedmiotowe z innych przyczyn niż wymienione w pkt 1 i 2 wskazanego przepisu. Przepis art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. stanowi, że Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania. Zatem umorzenie postępowania oznacza przerwanie i zakończenie postępowania sądowoadministracyjnego z powodu jego bezprzedmiotowości, gdy postępowanie stało się z innych przyczyn bezprzedmiotowe, bez merytorycznego rozpoznania istoty sprawy. Natomiast z bezprzedmiotowością postępowania mamy do czynienia wówczas, gdy zaistnieją zdarzenia, które uniemożliwiają osiągnięcie jego celu, albo spowodują, że kontrola zaskarżonego aktu lub czynności stała się zbędna. Przy czym owo zdarzenie skutkujące bezprzedmiotowością postępowania musi zaistnieć dopiero w toku postępowania, albowiem jego zaistnienie przed datą wniesienia skargi winno skutkować jej odrzuceniem (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 stycznia 2011 r., sygn. akt II OSK 2453/10, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.nsa.gov.pl). Należy mieć na uwadze, iż będąca przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję własną z dnia [...] lipca 2013 r., znak [...], którą odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...] października 1993 r., znak [...] wydanej w sprawie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości położonej w [...] stanowiącej własność skarbu Państwa – Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa, w skład której wchodzi m.in. działka [...], na działki o numerach [...] została zaskarżona przez A.R. skargą z dnia [...] lutego 2014 r., którą zarejestrowano pod sygn. akt II SA/Go 239/14. Uczestnikiem postępowania w tamtej sprawie była również skarżąca w niniejszym postępowaniu Wspólnota Mieszkaniowa [...], którą prawidłowo pouczono o terminie rozprawy. Po przeprowadzeniu kontroli legalności wskazanej decyzji z dnia [...] grudnia 2014 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. wyrokiem z dnia 11 czerwca 2014 r. sygn. akt II SA/Go 239/14 oddalił skargę A.R.. Wyrok jest prawomocny od dnia 12 sierpnia 2014 r. Przy czym pamiętać należy, że orzeczenie oddalające skargę ma charakter deklaratywny i jego skutkiem pośrednim jest utrzymanie w mocy zaskarżonego aktu lub czynności, jako zgodnych z prawem. Zgodnie z art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd który je wydał, lecz również inne sądy i organy państwowe. Tak więc inne sądy oraz organy państwowe biorą pod uwagę nie tylko fakt istnienia orzeczenia ale i jego treść. Natomiast zgodnie z art. 171 p.p.s.a. wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej (rei iudicatae) tylko co do tego, co w związku ze skargą stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia. Zatem merytoryczna ocena zgodności z prawem zaskarżonego aktu lub czynności ma walor wiążący w stosunku do wszystkich i wyłącza w przyszłości możliwość ponownego zaskarżenia tego samego aktu, co wynika z wykładni art. 171, art. 183 § 2 pkt 3 i art. 273 § 3 p.p.s.a. Należy przy tym pamiętać, iż sąd administracyjny kontroluje zgodność z prawem zaskarżonego aktu (czyli jego legalność), zaś kontrola ta jest wykonywana w warunkach niezwiązania sądu granicami skargi (art. 134 § 1 p.p.s.a.), a więc niezwiązania zakresem zaskarżenia oraz sformułowanymi w skardze zarzutami i wnioskami. Sąd więc bada zaskarżony akt pod kątem ustalenia wszelkich ewentualnych postaci niezgodności z prawem, a merytoryczne orzeczenie sądu kończące to postępowanie stanowi wyłącznie pochodną stwierdzonych niezgodności z prawem lub ich braku, stosownie do możliwości orzeczniczych przewidzianych w art. 145 p.p.s.a. (w szczególności z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Przy tak ukształtowanym zakresie kognicji i orzekania sądu nie ma znaczenia, z czyjej inicjatywy (skargi) sąd przeprowadzał kontrolę i wydał prawomocny wyrok. Ostatecznie należy pamiętać, że zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. W związku z powyższym nie do przyjęcia byłaby taka sytuacja, że w odniesieniu do tego samego aktu mogą zapaść z inicjatywy różnych podmiotów skarżących dwa odmienne prawomocne wyroki sądu (por. T. Woś, (...), Ibidem, s. 615). Skoro zarówno w sprawie o sygn. akt II SA/Go 239/14, jak i niniejszym postępowaniu (sygn. akt II SA/Go 370/14) zaskarżona została ta sama decyzja, tożsame są strony biorące udział w postępowaniu, zapadł prawomocny wyrok rozstrzygający sprawę, zatem ponowna kontrola legalności prawomocnej decyzji samorządowego Kolegium odwoławczego z dnia [...] grudnia 2013r., nr [...] jest niedopuszczalna. Natomiast wydanie wyroku spowodowałoby wystąpienie przesłanki skutkującej jego nieważnością określoną w art. 183 § 2 pkt 3 p.p.s.a. Na marginesie należy wskazać, iż podnoszone zarzuty w skargach czy to A.R., czy to Wspólnoty Mieszkaniowej ul. [...] są analogiczne. W tym stanie rzeczy należy uznać, że postępowanie w niniejszej sprawie stało się bezprzedmiotowe, wobec czego na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło