II SA/Go 383/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Asesor WSA Michał Ruszyński, , , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 września 2008 r. sprawy ze skargi [...] na pisma Wojewody Lubuskiego [...] oraz [...] w przedmiocie odpowiedzi na skargę, oraz na uchwałę Rady Gminy [...] w sprawie skargi Pana [...] postanawia: odrzucić skargę. I. Z. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim pismo Wojewody Lubuskiego [...] oraz uchwałę Rady Gminy Z. z dnia [...] w sprawie skargi Pana I.Z.. W skardze I. Z. wskazał, że Wojewoda Lubuski jako organ nadzoru nie dopatrzył się żadnych nieprawidłowości po stronie Rady Gminy Z., która uchwałą z dnia [...] uznała za bezzasadną jego skargę złożoną w sprawie żądania zapłaty kwoty 90.000 zł za bezumowne korzystanie przez Gminę z lokalu użytkowego sklep-rzeźnia i zwrotu tego lokalu. Skarżący podkreślił, że uchwała Rady Gminy Z. z dnia 28 czerwca 2007r. jest dla niego krzywdząca. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Lubuski wniósł o odrzucenie skargi. Uzasadniając swoje stanowisko Wojewoda Lubuski wyjaśnił, że na uchwałę Rady Gminy Z. z dnia 28 czerwca 2007r. I. Z. złożył skargę. Organ nadzoru pismem [...] będącym zawiadomieniem o sposobie rozpatrzenia skargi uznał ją za bezzasadną i stwierdził, że uchwałę podjęto zgodnie z obowiązującym prawem, pouczając jednocześnie skarżącego, że organem właściwym do rozpatrywania sporów dotyczących własności nieruchomości jest, zgodnie z art. 38 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego, sąd powszechny właściwy dla miejsca położenia nieruchomości. Organ podał, że powyższe stanowisko podtrzymał w piśmie [...]. Wskazał ponadto, że jako organ nadzoru, w oparciu o art. 85 i 91 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) bada legalność treści uchwał z obowiązującym stanem prawnym. Badaniu legalności nie podlegają jednak uchwały będące zawiadomieniem o sposobie załatwienia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skargę należało odrzucić. W niniejszej sprawie mamy do czynienia ze skargą na uchwałę Rady Gminy Z. nr [...] stanowiącą zawiadomienie skarżącego o załatwieniu jego skargi na działanie Wójta Gminy Z., oraz na pisma Wojewody Lubuskiego stanowiące czynność informującą o sposobie załatwienia skargi. Postępowanie w sprawach skarg i wniosków zostało uregulowane w dziale VIII Kodeksu postępowania administracyjnego, którego Rozdział 2, obejmujący przepisy art. 227-240, normuje postępowanie skargowe. W myśl art. 227 kpa, przedmiotem skargi może być zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. W sytuacji, gdy przepisy szczególne nie określają organów właściwych do rozpatrywania skarg, zgodnie z art. 229 pkt 3 kpa organem właściwym do rozpatrzenia skargi dotyczącej zadań lub działalności wójta (burmistrza, prezydenta miasta) i kierowników gminnych jednostek organizacyjnych, jest rada gminy. W postępowaniu skargowym uregulowanym w dziale VIII kpa, nie rozstrzyga się konkretnej sprawy administracyjnej, w konsekwencji nie kończy się ono wydaniem decyzji administracyjnej. Stosownie do art. 237 § 3 kpa o sposobie załatwienia skargi zawiadamia się skarżącego, przy czym elementy składowe tego zawiadomienia określa art. 238 § 1 kpa. Nie służy na nie skarga do sądu administracyjnego, nie jest ono bowiem innym niż decyzje i postanowienia aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej, dotyczącym uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - zwanej dalej ppsa) /G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan -Kodeks postępowania administracyjnego, t. II, Wydawnictwo ZAKAMYCZE str. 544-545A Tego typu akty lub czynności muszą spełniać następujące przesłanki : nie mają charakteru decyzji lub postanowienia, są podejmowane w sprawach indywidualnych, muszą mieć charakter publicznoprawny, dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Ostania przesłanka oznacza, że musi istnieć ścisły i bezpośredni związek między działaniem lub zaniechaniem określonego działania organu administracji a możliwością realizacji uprawnienia (obowiązku) wynikającego z przepisu prawa przez podmiot niepowiązany organizacyjnie z organem wydającym dany akt lub podejmującym daną czynność (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2006, str. 29-30). Zawiadomienie o załatwieniu skargi z art. 238 § 1 kpa nie posiada tej ostatniej cechy, co przesądza o niezaskarżalności tego typu czynności. W orzecznictwie sądowym panuje ugruntowany pogląd, że tryb "ogólnoskargowy" (art. 221-240 kpa) jest samodzielnym, jednoinstancyjnym postępowaniem o charakterze uproszczonym, które kończy się czynnością materialno-techniczną (zawiadomieniem o sposobie załatwienia skargi). Skarga z art. 227 kpa jest odformalizowanym środkiem ochrony różnych interesów jednostki, nie dającym podstaw do uruchomienia dalszego trybu instancyjnego, tj. postępowania odwoławczego lub postępowania sądowoadministracyjnego (wyrok NSA z 1.12.1998r., III SA 1636/97, Lex Nr 37138; postanowienie NSA z 21.11.2000r., III SAB 108/99, Lex Nr 48017 ; postanowienie WSA w Rzeszowie z 25.07.2005r.; l SA/Rz 117/05, opubl. OWSS 2006/1/26, Lex Nr 165846). Tym samym ocena prawidłowości prowadzenia postępowania skargowego w trybie przepisów działu VIII kpa nie podlega kognicji sądów administracyjnych (postanowienie NSA z 9.12.1999r. , III SAB 7/99, opubl. ONSA 2001 r. Nr 1 póz. 27, Lex Nr 40203). Jeżeli chodzi o samą uchwałę rady gminy w przedmiocie rozpatrzenia skargi na działalność wójta (burmistrza, prezydenta miasta) i kierowników gminnych jednostek organizacyjnych, to można spotkać się z poglądem, iż uchwała rady gminy jako organu właściwego do oceny kwestionowanego postępowania organu wykonawcze -go gminy (art. 229 pkt 3 kpa) jest podejmowana w sprawie z zakresu administracji publicznej i podlega zaskarżeniu w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym (wyrok NSA z 28.02.2002r. , II SA 2481/01, Lex Nr 81766). Bardziej przekonujące wydaje się jednak stanowisko wyrażone w innym orzeczeniu NSA, w którym stwierdzono, że organy jednostek samorządu terytorialnego podejmują co prawda uchwały we wszystkich sprawach należących do ich właściwości (co sugerowałoby możliwość zaskarżenia ich do sądu administracyjnego), jednakże uchwały podjęte w wyniku skargi wniesionej na podstawie art. 227 kpa są taką sama czynnością informującą o sposobie załatwienia skargi, jak i czynności innych organów wymienionych w art. 229 kpa, którym uchwała nie jest przypisana jako forma prawna działania. "Uznanie zatem, że w sytuacji, gdy załatwienie skargi, o której mówi art. 227 kpa, nastąpiło w formie uchwały, służy skarga do sądu administracyjnego, powodowałoby niczym nie uzasadnioną nierówność prawną podmiotów. Tym bowiem, których skarga nie została załatwiona w formie uchwały, skarga do sądu na czynność informującą o sposobie załatwienia nie służyłaby" (postanowienie NSA z 12.04.2001 r. , l SA 2668/00, Lex Nr 54426). Sąd rozpoznający niniejszą sprawę przychylił się do drugiego z przytoczonych poglądów. W rozpatrywanej sprawie skarżący, jak już wyżej wskazano złożył także skargę na pisma Wojewody Lubuskiego [...] dotyczące odpowiedzi na skargę I.Z. z dnia 27 lipca 2007r. dotyczącą żądania zwrotu nieruchomości i uregulowania zapłaty za korzystanie z lokalu użytkowego. Ustosunkowując się do powyższej kwestii należy podnieść, że zaskarżone pisma Wojewody Lubuskiego w istocie podjęte zostały w wyniku rozpoznawania skargi wniesionej w trybie działu VIII kpa i są faktycznie czynnościami informującymi o sposobie załatwienia złożonej skargi. Jak już wyżej wskazano, na czynność informującą o sposobie załatwienia złożonej skargi w trybie przepisów kpa skarga do sądu administracyjnego nie służy. W świetle powyższych okoliczności należało uznać, że skarga I.Z. nie dotyczy sprawy podlegającej kognicji sądu administracyjnego, a zatem z mocy art. 58 § 1 pkt 1 ppsa podlega odrzuceniu. Z powyższych względów Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.