II SA/Go 389/08

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2008-10-29

Skład orzekający: Maria Bohdanowicz, Mirosław Trzecki, Joanna Brzezińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o mianowaniu strażaka na inne stanowisko służbowe, wydana na jego prośbę, podlega kontroli sądu administracyjnego, a jeśli tak, to czy organ prawidłowo ocenił równorzędność stanowisk?
Ratio decidendi
Decyzja o mianowaniu lub przeniesieniu strażaka na inne stanowisko służbowe, nawet wydana na jego prośbę, podlega kontroli sądu administracyjnego ze względu na jej wpływ na stosunek służbowy funkcjonariusza i konstytucyjne prawo do sądu. Organ administracji, rozpatrując wniosek o przeniesienie, musi działać zgodnie z zasadami praworządności i słusznego interesu strony, a nie dowolnie, nawet jeśli ustawa nie precyzuje kryteriów przeniesienia.
Stan faktyczny
Aspirant G.B. został mianowany na stanowisko dowódcy zastępu po reorganizacji, która zlikwidowała jego poprzednie stanowisko kierownika sekcji. Strażak zakwestionował równorzędność nowego stanowiska z poprzednim, twierdząc, że zostało ono niżej zaszeregowane. Zaskarżył decyzję Lubuskiego Komendanta Wojewódzkiego PSP, która utrzymała w mocy decyzję Komendanta Powiatowego PSP w części dotyczącej mianowania. Skarga została częściowo cofnięta i odrzucona w zakresie dotyczącym uposażenia.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Lubuskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej we W. w części dotyczącej mianowania na stanowisko dowódcy zastępu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Bohdanowicz Sędziowie Sędzia WSA Mirosław Trzecki Asesor WSA Joanna Brzezińska (spr.) Protokolant specjalista Ewa Kłosowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 października 2008 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Lubuskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w G. [...] nr [...] w przedmiocie mianowania na stanowisko dowódcy zastępu uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej we W. nr [...] w części dotyczącej mianowania na stanowisko dowódcy zastępu. Decyzją [...] Lubuski Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w G., na podstawie art. 11a ust. 2 pkt 1, art. 87 ust. 3 i art. 89 ust. 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz.U. z 2006 r. Nr 96, poz. 667 z późn.zm.) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 27 lutego 2008 r. w sprawie uposażenia strażaków Państwowej Straży Pożarnej (Dz.U. Nr 37, poz. 212) po rozpatrzeniu odwołania aspiranta G.B., uchylił w części dotyczącej wysokości przyznanego dodatku służbowego, decyzję nr [...] Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej we W. [...] w sprawie mianowania asp. G.B. na stanowisko dowódcy zastępu z dniem [...] w ten sposób, że przywrócił dodatek służbowy w wysokości 810,00 zł przyznany angażem nr [...] przez Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej we W. z dniem 1 stycznia 2007 r. W uzasadnieniu organ wskazał, iż aspirant G.B. od dnia 15 lipca 2002 r. zajmował stanowisko Kierownika sekcji ds. kwatermistrzowsko-technicznych w Komendzie Powiatowej PSP we W.. Stanowisko to istniało w obowiązującym do dnia 31 grudnia 2006 r. Regulaminie Organizacyjnym Komendy Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej we W. W 2007 r. w jednostce tej została przeprowadzona reorganizacja, polegająca na wdrożeniu rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 26 lipca 2006 r. w sprawie ramowej organizacji komendy wojewódzkiej i powiatowej (miejskiej) Państwowej Straży Pożarnej (Dz.U. Nr 143, poz. 1037). W związku z powyższym, z dniem 1 stycznia 2007 r. (z dniem wejścia w życie nowego regulaminu organizacyjnego Komendy Powiatowej PSP we W.), dotychczasowe stanowisko Kierownika sekcji uległo likwidacji. Organ odwoławczy podkreślił, iż nie było wówczas możliwości przeniesienia skarżącego na stanowisko równorzędne, w związku z czym, decyzją nr [...] Komendanta Powiatowego PSP we W. z dnia [...] r. został przeniesiony na stanowisko starszego inspektora. W decyzji tej przywołano art. 89 ust. 1 oraz art. 87 ust. 3 ustawy o PSP, na podstawie których zainteresowanemu przysługiwało prawo do zachowania stawki uposażenia zasadniczego pobieranego na poprzednio zajmowanym stanowisku do czasu uzyskania wyższej stawki uposażenia według stanowiska służbowego oraz prawo do zachowania przez okres 12 miesięcy dodatku służbowego w wysokości obowiązującej przed przeniesieniem. Ponadto na wniosek Lubuskiego Komendanta Wojewódzkiego PSP, Komendant Główny PSP wyraził zgodę na zachowanie przez G.B. prawa do zaszeregowania uposażenia zasadniczego według grupy "10" do dnia 28 lutego 2009 r. na stanowisku starszego inspektora w KP PSP we W.. Na tej podstawie Komendant Powiatowy PSP we W., za zgodą zainteresowanego, zmienił decyzję własną z dnia [...] r. w ten sposób, że zachował jego prawo do zaszeregowania uposażenia zasadniczego według grupy 10 do dnia 28 lutego 2009 r., na podstawie art. 89 ust. 2 ustawy o PSP. Powyższe decyzje zainteresowany przyjął do wiadomości i nie składał odwołania do wyższego przełożonego służbowego. Jednocześnie angażem z 31 maja 2007 r. ustalono dodatek służbowy w wysokości 810 zł, którego wysokość potwierdzono angażem z dnia 20 marca 2008 r. Decyzją nr [...] Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej we W., działając w trybie art. 32 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej oraz rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 27 lutego 2008 r. w sprawie uposażenia strażaków Państwowej Straży Pożarnej, mianował asp. G.B. na stanowisko dowódcy zastępu w służbie stałej w Komendzie Powiatowej Straży Pożarnej we W. z dniem 10 kwietnia 2007 r. oraz przyznał uposażenie w określonej wysokości. Mianowanie nastąpiło w związku z raportem strażaka z dnia 26 kwietnia 2007 r. o przeniesienie do pracy w systemie zmianowym na stanowisko równorzędne lub wyższe w JRG PSP we W. Wojewódzki Lubuski Komendant PSP uznał, że w świetle powyższych okoliczności zaskarżona decyzja jest zasadna w części dotyczącej mianowania strażaka na stanowisko dowódcy zastępu, ponieważ zgodnie z tabelą nr 4 załącznika nr 2 do ww. rozporządzenia, jest to stanowisko równorzędne ze stanowiskiem starszego inspektora, a także zgodne z oczekiwaniami zainteresowanego. Natomiast obniżenie dodatku służbowego należało uznać za nieprawidłowe, w związku z czym zaistniała konieczność skorygowania w tym zakresie zaskarżonej decyzji. G.B. w dniu 9 czerwca 2008 r. (data stempla pocztowego) zaskarżył powyższą decyzję Lubuskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., wskazując iż narusza ona jego interes prawny poprzez błędne ustalenie stanowiska równorzędnego w stosunku do stanowiska, które zajmował przed wydaniem decyzji. Jednocześnie skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie art. 107 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez brak oznaczenia organu wydającego decyzję, brak powołania podstaw prawnych, na mocy których jest przeniesiony na inne stanowisko, brak pouczenia o możliwości wniesienia skargi, a także naruszenie art. 7 i art. 8 Kpa, poprzez niedbałe określenie równorzędności stanowisk oraz nadużycie zaufania jakim darzył organ w chwili rozpoczęcia reorganizacji Komendy Powiatowej we W.. W konsekwencji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Komendanta Powiatowego we W. oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi G.B. opisał stan faktyczny związany z przekształceniami jego stosunku służbowego związanymi z reorganizacją – likwidacją zajmowanego uprzednio stanowiska kierownika sekcji do spraw kwatermistrzowsko-technicznych. Zakwestionował między innymi zawarte w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] r. stwierdzenie, iż najwyższym wolnym stanowiskiem jest stanowisko starszego inspektora, bowiem w tym samym czasie zwalniało się stanowisko dowódcy zmiany. Skarżący podniósł, że w jego ocenie stanowisko dowódcy zastępu (grupa zaszeregowania 7) nie jest stanowiskiem równorzędnym ze stanowiskiem zajmowanym przez niego uprzednio (w domyśle stanowisko kierownika sekcji), bowiem z uwagi na zachowanie prawa do uposażenia według grupy 10 (pismo Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z 9 marca 2007 r.), stanowiskiem równorzędnym jest stanowisko zaszeregowane do grupy 10 z maksymalnym stopniem etatowym starszy kapitan. Ponadto w ocenie skarżącego stanowiska dowódcy zastępu (zgodnie z regulaminem organizacyjnym KP PSP we W. jest to stanowisko aspiranckie) nie można także uznać za równorzędne ze stanowiskiem starszego inspektora, z uwagi na różnicę stopnia do którego z tych stanowisk można awansować. Jednocześnie mimo wolnego stanowiska dowódcy zmiany (grupa zaszeregowania 9), które jest niżej zaszeregowane tylko o jedną grupę od tej, którą skarżący posiada, stanowiska tego mu nie zaproponowano, a mianowano na stanowisko niższe. Wbrew twierdzeniom organu, takie działanie nie jest zgodne z jego oczekiwaniami. W odpowiedzi na skargę Lubuski Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz wniósł o odrzucenie skargi, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Organ podkreślił, iż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej nie jest decyzją o charakterze administracyjnym zarówno w rozumieniu ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, jak i przepisów ogólnych postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 3 § 3 pkt 1 i 2 Kpa, przepisów tego kodeksu nie stosuje się m.in. do postępowań w sprawach wynikających z podległości służbowej pracowników organów i jednostek organizacyjnych wymienionych w pkt 1, o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej. Także art. 5 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi, że sądy administracyjne nie są właściwe w sprawach wynikających z podległości służbowej między przełożonymi i podwładnymi. Zdaniem organu, mianowanie G.B. na dowódcę zastępu oparte zostało na art. 32 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej. Jest to akt władczy o charakterze wewnętrznym wynikającym z podległości służbowej strażaka. Do takich aktów nie mają zastosowania przepisy Kpa, nie są więc one decyzjami administracyjnymi, od których przysługuje skarga do sądu administracyjnego. W piśmie procesowym z dnia 5 lipca 2008 r. G.B. cofnął skargę "w części dotyczącej należnego strażakowi uposażenia tj. wysokości przyznanego dodatku służbowego". Postanowieniem z dnia 25 sierpnia 2008 r. Sąd odrzucił skargę na decyzję Lubuskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w G. w części dotyczącej uposażenia strażaka. Postanowienie nie zostało zaskarżone i stało się prawomocne od dnia 3 października 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Nie budzi wątpliwości, że stosunek służbowy strażaka Państwowej Straży Pożarnej jest administracyjnym stosunkiem służbowym uregulowanym przepisami ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r. Nr 96, poz. 667 z późn.zm., zwanej dalej ustawą). Analiza treści art. 32 ww. ustawy wskazuje, że jest to norma o charakterze kompetencyjnym, zgodnie z którą właściwi przełożeni, określeni w art. 32 ust. 1 pkt 1-8 ustawy, wydają decyzję w przypadku: 1) mianowania strażaka na stanowisko służbowe, 2) przenoszenia na inne stanowisko służbowe, 3) powierzenia pełnienia obowiązków służbowych na innym stanowisku, 4) zawieszenia w czynnościach służbowych, 5) zwalniania ze służby, z wyjątkami określonymi w art. 47 ust. 1 ustawy. Art. 32 ust. 2 ustawy stanowi, że od decyzji właściwego organu o mianowaniu (przeniesieniu) służy strażakowi odwołanie do wyższego przełożonego. Brak jest natomiast w ustawie jakichkolwiek uregulowań dotyczących zaskarżalności tych "decyzji" wyższego przełożonego do jakiegokolwiek sądu. Oznacza to, że przyjęta forma aktu mianowania, przeniesienia, zwolnienia ze służby itd. nazwana "decyzją" znajduje swoje uzasadnienie w cytowanym wyżej przepisie ustawy. Należy w tym miejscu zadać pytanie czy każdy akt nazwany decyzją stanowi decyzję administracyjną lub inny akt podlegający kognicji sądu administracyjnego. Na gruncie ustawy o Państwowej Straży Pożarnej przykładem wyłączenia decyzji z kognicji sądu administracyjnego jest jej art. 83 a pkt 8, który wskazuje sąd powszechny jako właściwy do rozstrzygania sporów wynikających z uregulowanego w tej ustawie stosunku najmu lokali mieszkalnych na gruncie wydanych decyzji. Ponadto w art. 111a ww. ustawy kognicji sądów powszechnych – sądów pracy poddano także sprawy dotyczące roszczeń majątkowych o świadczenia pieniężne wynikające ze stosunku służbowego strażaków. Powyższa ustawa zawiera również przepis, który wskazuje zdarzenia prawne podlegające kontroli sądowoadministracyjnej - art.124j (skarga na orzeczenie kończące postępowanie dyscyplinarne w drugiej instancji) . Przedmiot skargi stanowiła decyzja komendanta wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej (jako wyższego przełożonego), wydana na skutek odwołania strażaka (zajmującego stanowisko służbowe starszego inspektora) od decyzji jego przełożonego – komendanta powiatowego PSP w sprawie "mianowania" na stanowisko służbowe dowódcy zastępu (w tej samej jednostce organizacyjnej) i przyznania stosownego uposażenia. Przy czym podkreślenia wymaga, iż przełożony strażaka wydał kwestionowany akt na skutek prośby strażaka z dnia 26 kwietnia 2007 r. o przeniesienie do pracy w systemie zmianowym na stanowisko równorzędne lub wyższe w Jednostce Ratowniczo-Gaśniczej. W pierwszej kolejności należy wskazać, iż przedmiot rozpoznania na obecnym etapie postępowania (po prawomocnym odrzuceniu skargi w części) stanowi zaskarżona decyzja jedynie w części, w której nie reguluje kwestii należnego strażakowi uposażenia. Nie można także pominąć okoliczności, iż pomimo określenia w sentencji decyzji organu pierwszej instancji z dnia 26 marca 2008 r., że jej treść stanowi "mianowanie z dniem 10 kwietnia 2008 r. asp. G.B. na stanowisko dowódca zastępu" w Komendzie Powiatowej PSP we W., w istocie decyzją tą orzeczono o przeniesienia strażaka Państwowej Straży Pożarnej w służbie stałej na inne stanowisko służbowe. Mianowanie jest bowiem określeniem właściwym dla nawiązania stosunku służbowego z osobą pozostającą poza służbą (po raz pierwszy lub po uprzednim rozwiązaniu stosunku służby), natomiast funkcjonariusza publicznego pozostającego w służbie, przenosi się w ramach jednego stosunku służby na inne stanowisko służbowe. Ponadto, w kontekście zarzutów skargi i treści uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia podkreślenia wymaga także, iż niniejsze postępowanie sądowoadministracyjne zainicjowane skargą na decyzję Wojewódzkiego Komendanta Straży Pożarnej z 8 maja 2008 r. nie obejmuje badania zgodności z prawem legalności rozstrzygnięcia zawartego w decyzji Komendanta Powiatowego PSP we W. z dnia [...] r. nr [...] o przeniesieniu aspiranta G.B. na stanowisko starszego inspektora w samodzielnym stanowisku pracy ds. kwatermistrzowsko-technicznych. Decyzja nr [...] wydana była w innym trybie – związanym z likwidacją uprzednio zajmowanego stanowiska służbowego tj. stanowiska kierownika sekcji (art. 38 ust. 2 pkt 4 ustawy). Ta decyzja nie została przez skarżącego zakwestionowana w drodze odwołania, ani też skargi do sądu. Należy stwierdzić, iż zaskarżona decyzja nie ma bezpośredniego związku z likwidacją stanowiska kierownika sekcji (bezsporne między stronami pozostaje, iż uległo likwidacji z dniem 1 stycznia 2007 r.), aczkolwiek ta okoliczność nie jest dla sprawy obojętna. Nie budzi wątpliwości także fakt, iż na podstawie decyzji o przeniesieniu na inne stanowisko służbowe z dnia [...] r. G.B. od 1 marca 2007 r. pełnił służbę w Państwowej Straży Pożarnej na samodzielnym stanowisku starszego inspektora. Zasadnie zatem organ podkreśla, iż zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca zostały wydane na skutek prośby strażaka o przeniesienie do służby w systemie zmianowym na stanowisko równorzędne lub wyższe. Stosunek łączący strażaka z organem nie jest cywilnoprawnym stosunkiem pracy.Strażak jest funkcjonariuszem, nie świadczy on pracy lecz służy. Jego stosunek służbowy cechuje się nierównością stron, podporządkowaniem i znaczną dyspozycyjnością. W ramach tego stosunku przełożony służbowy może zatem, w określonych sytuacjach, władczo kształtować sytuację prawną strażaka, w ramach obowiązującego prawa. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, iż ochronie w ramach swobody kształtowania stosunków służbowych, z różnicami wynikającymi z poszczególnych pragmatyk, podlegają kwestie związane z pewnością, trwałością tych stosunków. Z powyższej przyczyny należy wskazać, iż z uwagi na charakter administracyjny sprawy kontroli sprawowanej przez sąd administracyjny podlegają decyzje przełożonych funkcjonariusza rozstrzygające władczo, jednostronnie o bycie stosunku służbowego (np. zwolnienie ze służby, przeniesienie na inne stanowisko służbowe w związku z likwidacją zajmowanego stanowiska). Pomimo zatem, iż ustawa o Państwowej Straży Pożarnej nie reguluje wprost kwestii zaskarżalności decyzji organów w tych kwestiach do sądu administracyjnego bądź sądu powszechnego (co należy ocenić jako zaniedbanie legislacyjne), ich kontrola sądowoadministracyjna wynika z konstytucyjnej zasady prawa do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP). W ocenie Sądu w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podobny charakter, z uwagi na niewątpliwy wpływ na treść stosunku służbowego strażaka (m.in. zajmowane stanowisko i związane z nim uposażenie), ma zakwestionowana przedmiotową skargą decyzja. Przedmiot sporu pomiędzy skarżącym funkcjonariuszem a organem (przełożonym służbowym) stanowi bowiem ocena równorzędności stanowiska służbowego zajmowanego przez strażaka przed wydaniem spornej decyzji oraz zajmowanego w jej wyniku. Wprawdzie ustawa nie zawiera regulacji dotyczącej przenoszenia strażaka na stanowisko "równorzędne", jednakże szczegółowo normuje dopuszczalność przenoszenia na stanowisko niższe, co należy łączyć z pozbawieniem w pewnym zakresie nabytych wcześniej uprawnień. Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku z 9 czerwca 1998 r. w sprawie K 28/97 stwierdził między innymi, że z zasady demokratycznego państwa prawnego wynika dyrektywa interpretacyjna zakazująca zawężającej wykładni prawa do sądu. W niektórych sytuacjach Trybunał przyznał, że dopuszczalne jest ograniczenie tego prawa, ale w niezbędnym zakresie jeżeli urzeczywistnienie danej wartości konstytucyjnej nie jest możliwe w inny sposób, przy spełnieniu warunków określonych w art. 31 ust. 3 Konstytucji. W powyższej sprawie Trybunał Konstytucyjny rozważając zakres konstytucyjnie ograniczenia prawa do sądu żołnierza zawodowego w sprawach służby wojskowej żołnierzy zawodowych, zwrócił uwagę na istotę stosunku prawnego jakim jest stosunek służbowy łączący żołnierza zawodowego z organami państwa. Trybunał Konstytucyjny odróżnił sprawy podległości służbowej, należące do sfery wewnętrznej administracji publicznej, od spraw ze stosunku służbowego, w których jednostka dochodząca swoich praw, występuje jako wyodrębniony podmiot praw i obowiązków, które dotyczą praw jednostki wobec organów państwowych, jakie przysługują jej w ramach stosunku służbowego i określają treść tego stosunku. Sąd zważył, iż z tego powodu nie można pozbawić funkcjonariusza prawa do sądowej kontroli legalności decyzji przełożonego służbowego o przeniesieniu (mianowaniu) na inne stanowisko służbowe w szczególności, w kontekście zbadania, czy nie nastąpiło obejście przepisu dopuszczającego w wyjątkowych sytuacjach przeniesienia na stanowisko niższe od uprzednio zajmowanego. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja, wbrew stanowisku organu, nie jest jedynie aktem o charakterze wewnętrznym regulującym kwestie wynikające z podległości służbowej między przełożonym i podwładnym, o którym mowa w art. 5 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z póz. zm., dalej zwanej "P.p.s.a."). Przechodząc do oceny legalności zaskarżonej decyzji należy wskazać, że stosownie do przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. W świetle powołanego przepisu, wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, inny akt lub czynność z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie ich wydania. Sąd nie bada więc celowości, czy też słuszności zaskarżonego aktu. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.). Kontrolując zaskarżone orzeczenie z punktu widzenia powyższych zasad, skargę jako zasadną należało uwzględnić. W ustawie o Państwowej Straży Pożarnej wprost uregulowano jedynie możliwość przeniesienia strażaka na jego prośbę na niższe stanowisko służbowe (art. 38 ust. 3), co w powiązaniu z normą kompetencyjną zawartą w przepisie art. 32 ust. 1 ustawy oznacza tym bardziej możliwość przeniesienia strażaka na jego prośbę na stanowisko równorzędne lub wyższe od zajmowanego. Ustawa nie określa przy tym żadnych warunków owego przeniesienia, nie wskazuje też kryteriów i przesłanek, którymi kierować się powinien organ dokonujący przeniesienia. Pozwala to uznać, w ocenie Sądu, iż przeniesienie strażaka na jego wniosek na inne stanowisko służbowe, w granicach tej prośby, pozostawione zostało uznaniu organu - przełożonego służbowego funkcjonariusza, który kierować się może i powinien kryterium kwalifikacji funkcjonariusza, potrzeb służby, jej interesu i koniecznością zapewnienia sprawnego, optymalnego wykonywania zadań danej jednostki Państwowej Straży Pożarnej. Powyższe nie oznacza jednak, że decyzja podjęta w przedmiocie wnioskowanego przeniesienia służbowego może być dowolna i arbitralna. Wobec braku kryteriów i przesłanek przeniesienia, konieczne ramy postępowania w tej kwestii określa art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego. Organ przy tego typu decyzjach uznaniowych zobowiązany jest bowiem respektować słuszny interes strony i załatwić sprawę w sposób dla niej korzystny, jeśli nie sprzeciwia się temu interes społeczny. Konieczne jest przy tym wyraźne podkreślenie, że kognicji sądu administracyjnego nie podlega ocena opinii o strażaku oraz jego kwalifikacji a niekwestionowanym i wyłącznym prawem organów Państwowej Straży Pożarnej jest określanie wartości, kompetencji i predyspozycji strażaka do służby w danej jednostce i na danym stanowisku służbowym. Analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, iż skarżący aspirant G.B. w istocie kwestionuje nie sam fakt przeniesienia (mianowania) go na inne stanowisko służbowe (dowódcy zastępu w JRG), lecz fakt, iż nie przeniesiono go na konkretne, wolne stanowisko służbowe, którego oczekiwał – dowódcy zmiany Jednostki Ratowniczo-Gaśniczej Komendy Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej we W.. Sąd zważył, iż brak jest normy prawa materialnego, która nakazywałaby organowi przeniesienie strażaka na konkretnie oznaczone przez niego stanowisko, zatem sfera ta należy do swobodnego kształtowania stosunku służbowego w ramach podległości służbowej. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie można jednakże pominąć, co jak zdaje się uczynił organ, szczegółowej analizy sytuacji faktycznej i prawnej, która doprowadziła z przyczyn niezawinionych przez funkcjonariusza do faktycznego "obniżenia" stanowiska służbowego, czyli przeniesienia go na niższe stanowisko służbowe (zaszeregowane do niższej grupy uposażenia zasadniczego). W związku z tzw. reorganizacją mającą na celu dokonanie zasadniczych zmian strukturalnych w organizacji Państwowej Straży Pożarnej (zmniejszenie liczby stanowisk kierowniczych), zgodnie z rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 26 lipca 2006 r. w sprawie ramowej organizacji komendy wojewódzkiej i powiatowej (miejskiej) Państwowej Straży Pożarnej z dniem 1 stycznia 2007 r. uległo likwidacji zajmowane przez skarżącego od 15.07.2002 r. stanowisko służbowe kierownika sekcji ds. kwatermistrzowsko-technicznych w Komendzie Powiatowej PSP (stanowisko kierownika sekcji było zaszeregowane do grupy uposażenia zasadniczego "10"). Organ odwoławczy podkreślił, iż nie było wówczas możliwości przeniesienia skarżącego na stanowisko równorzędne, zatem decyzją nr [...] Komendanta Powiatowego PSP we W. z dnia [...] r. został przeniesiony na stanowisko starszego inspektora (zaszeregowane do grupy uposażenia "7") – vide poz. 34 tabela nr 4 załącznika Nr 2 do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 27 lutego 2008 r. w sprawie uposażenia strażaków Państwowej Straży Pożarnej (Dz.U. Nr 37, poz. 212). W decyzji tej przywołano art. 89 ust. 1 oraz art. 87 ust. 3 ustawy o PSP, na podstawie których zainteresowanemu przysługiwało prawo do zachowania stawki uposażenia zasadniczego pobieranego na poprzednio zajmowanym stanowisku do czasu uzyskania wyższej stawki uposażenia według stanowiska służbowego oraz prawo do zachowania przez okres 12 miesięcy dodatku służbowego w wysokości obowiązującej przed przeniesieniem Ponadto na wniosek Komendanta Wojewódzkiego PSP, Komendant Główny PSP wyraził zgodę na zachowanie przez aspiranta G.B. prawa do zaszeregowania należnego na poprzednio zajmowanym stanowisku - uposażenia zasadniczego według grupy "10" do dnia 28 lutego 2009 r. na stanowisku starszego inspektora w KP PSP, z możliwością dalszego przedłużenia. Jak już wspomniano, w przedmiotowej sprawie poza zakresem kontroli Sądu pozostaje badanie kwestionowanej obecnie przez skarżącego okoliczności - faktycznego braku możliwości przeniesienia go, w związku z likwidacją stanowiska kierownika sekcji, na inne stanowisko równorzędne w komendzie powiatowej straży pożarnej. Przedmiotu skargi nie stanowi bowiem decyzja z dnia [...] r. Nie można jednakże pominąć w okolicznościach sprawy, iż także w sytuacji, gdy w dacie faktycznej likwidacji zajmowanego przez skarżącego stanowiska służbowego, nie istniała możliwość przeniesienia go na stanowisko równorzędne, należało zaproponować stanowisko jak najbliższe w hierarchii służbowej stanowisku zajmowanemu przed reorganizacją. Celem bowiem przepisu art. 38 ust. 2 pkt 4 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej jest zapewnienie w przypadku reorganizacji, osobie zajmującej określone stanowisko służbowe, stanowiska równorzędnego. Przepis ten spełnia funkcje gwarancyjne związane ze szczególnym charakterem stosunku służbowego strażaka, zapewnia stabilność tego stosunku. Ponadto, co nie może budzić wątpliwości, w przypadku braku możliwości przeniesienia strażaka na równorzędne stanowisko służbowe w dacie likwidacji jego stanowiska, i w konsekwencji przeniesienia go na stanowisko o parę stopni niżej sklasyfikowane w hierarchii służbowej, właściwe organy winny na bieżąco analizować sytuację kadrową w danej jednostce organizacyjnej. Gdy pojawi się taka możliwość (wakat) należy umożliwić strażakowi powrót na uprzednio (przed "reorganizacją") zajmowane stanowisko bądź stanowisko wobec niego równorzędne pod względem zaszeregowania lub jak najbardziej zbliżone. W takim kontekście, w ocenie Sądu, należało zatem interpretować prośbę (raport) aspiranta G.B. z dnia 26 kwietnia 2007 r. "o przeniesienie do pracy w systemie zmianowym na stanowisko równorzędne lub wyższe w Jednostce Ratowniczo-Gaśniczej PSP we W.. W związku z sytuacją jaka powstała po przeprowadzeniu reorganizacji w tut. Komendzie". Ponadto w związku z prośbą o przeniesienie, która nie precyzowała stanowiska służbowego, o które ubiegał się skarżący, organ, który dokonał przeniesienia w trybie wnioskowym, winien uprzednio podjąć czynności celem dokładnego ustalenia oczekiwań strażaka (czyli rzeczywistej treści wniosku), i dopiero wówczas rozstrzygać w ramach uznania czy uwzględni wniosek czy też nie, z jakiej przyczyny oraz ewentualnie jakie stanowisko lub stanowiska są wolne i jednocześnie w jego ocenie zgodne z kwalifikacjami skarżącego i równorzędne z zajmowanym stanowiskiem. Zgodnie bowiem z przepisem art. 7 i 77 § 1 Kpa, który jak wskazano, winien mieć w sprawie zastosowanie, w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, jak też obowiązane są w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materia dowodowy. W niniejszym postępowaniu przełożony służbowy strażaka obowiązku tego zaniechał oraz lekceważąc interes skarżącego, orzekł dowolnie i arbitralnie o przeniesieniu go na stanowisko kierownika zastępu. Zaniechanie sprecyzowania treści wniosku co do stanowiska, na które przeniesienie byłoby zgodne z wnioskiem, w szczególności wobec jakiego stanowiska "równorzędności" oczekiwał skarżący, doprowadziło w okolicznościach sprawy do sytuacji, w której pomimo, iż organ twierdzi, że uwzględnił wniosek strony w zakresie przeniesienia na inne równorzędne stanowisko służbowe, w istocie zmienił treść stosunku służbowego niezgodnie z wolą strażaka – wnioskodawcy. Taka ingerencja w treść stosunku służbowego możliwa jest jedynie w przypadkach wskazanych w ustawie. W uzasadnieniu decyzji z dnia 26 marca 2008 r. pominięto uprzednie przeniesienie strażaka na stanowisko starszego inspektora na skutek likwidacji stanowiska kierownika sekcji. Ponadto pomimo wskazania, że skarżący na podstawie decyzji Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej zachował prawo do zaszeregowania uposażenia zasadniczego według grupy "10" do dnia 28 lutego 2009 r. organ nie uzasadnił także w jaki sposób ustalano "równorzędność" stanowiska dowódcy zastępu. Obowiązkiem organu było właściwe uzasadnienie faktyczne i prawne decyzji. Należy zatem podzielić zarzut skargi, iż decyzja Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej wydana została z naruszeniem przepisów art. 7, art. 8 i art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. Lubuski Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej rozpoznając sprawę ponownie, pomimo jednoznacznych zarzutów odwołania wskazujących na niezgodność treści wniosku z przeniesieniem na stanowisko służbowe dokonanym zaskarżoną decyzją także nie uwzględnił w swoich rozważaniach okoliczności, iż zajmowane przez skarżącego od marca 2007 r. stanowisko starszego inspektora nie było stanowiskiem równorzędnym (niższe o trzy grupy zaszeregowania) wobec zajmowanego przed "reorganizacją" Komendy Powiatowej PSP stanowiska kierownika sekcji. Organ nie ocenił także jaki wpływ na ocenę "równorzędności stanowisk" ma przyznane przez Komendanta Głównego PSP prawo do zachowania zaszeregowania należnego na uprzednio zajmowanym stanowisku służbowym (stawka "10"). Nadto organ odwoławczy nie odniósł się w uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia także do zasadniczego zarzutu strażaka, zgodnie z którym stanowisko dowódcy zastępu jest najniższym jakie mógł otrzymać pomimo wakatu na stanowisku dowódcy zmiany, które i tak jest stanowiskiem niższym, od stanowiska które zajmował przed jego likwidacją (kierownika sekcji). Z akt sprawy nie wynika jakimi przesłankami kierowano się "mianując" (przenosząc) strażaka na stanowisko dowódcy zastępu, podczas gdy oczekiwał on przeniesienia na stanowisko dowódcy zmiany, które uważa za równorzędne, w rozumieniu przepisów ustawy oraz aktów wykonawczych. Z tych powodów, w ocenie Sądu, także decyzja organu odwoławczego została wydana z naruszeniem wskazanych wyżej przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Niedostateczne ustalenie stanu faktycznego sprawy, a nade wszystko brak właściwego, kompletnego uzasadnienia faktycznego i prawnego zaskarżonego rozstrzygnięcia, odpowiadającego wymaganiom art. 107 § 1 i 3 Kpa uniemożliwia dokonanie przez Sąd jego oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego. Dodatkowo należy wskazać, iż rozstrzygnięcie zaskarżonej decyzji, nie w pełni skorelowane jest z treścią jego uzasadnienia. Z uzasadnienia decyzji z dnia 8 maja 2008 r. wynika, iż organ odwoławczy rozpoznawał sprawę tożsamą w całości z rozstrzygnięciem Komendanta Powiatowego PSP tzn. zarówno w zakresie "mianowania" strażaka na stanowisko dowódcy zastępu, jak i związanego z tym uposażenia. Treść osnowy decyzji odnosi się jednakże jedynie do części decyzji Komendanta Powiatowego dotyczącej wysokości przyznanego dodatku służbowego, w której tę decyzję uchyla i orzeka co do istoty. Oznacza to, iż w osnowie decyzji organu odwoławczego zabrakło rozstrzygnięcia co do pozostałej części decyzji przełożonego służbowego strażaka, pomimo iż z treści uzasadnienia wynika, że organ odwoławczy podzielając stanowisko organu niższego utrzymał w tej części jego decyzję w mocy. Kontroli Sądu podlega zaskarżona decyzja składająca się łącznie z osnowy i uzasadnienia. W sytuacji zatem gdy z jej treści oraz analizy akt sprawy wynika, że organ odwoławczy orzekał o całości żądania strony, powyższe uchybienie formalne, nie stanowiło samoistnej przesłanki uchylenia zaskarżonej decyzji, nie miało bowiem wpływu na wynik sprawy. Rozpoznając ponownie sprawę organ winien podjąć działania niezbędne w celu ustalenia rzeczywistej treści prośby skarżącego o przeniesienie na inne stanowisko służbowe "równorzędne lub wyższe" a następnie rozpoznać ją z uwzględnieniem powyższych wskazań. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. Zgodnie z przepisem art. 200 ww. ustawy, wobec braku wniosku skarżącego nie orzeczono w zakresie zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło