II SA/Go 389/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic Protokolant st. sekr. sąd. Elżbieta Dzięcielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lipca 2016 r. sprawy ze skargi Z.C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie orzeczenia o czasowym odebraniu zwierząt oddala skargę. Uzasadnienie. Decyzją z dnia [...] lutego 2016r. znak: [...] Burmistrz Miasta orzekł o czasowym odebraniu Z.C. dwóch psów rasy mieszanej utrzymywanych na posesji w [...] i przekazaniu ich stowarzyszeniu [...] oraz stwierdził, że decyzja podlega natychmiastowemu wykonaniu. Podstawę prawną decyzji stanowił art. 7 ust. 3 w związku z art. 6 ust. 2 pkt 10 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (DZ.U. z 2013 r. poz. 856 ze zm.) oraz art. 104 i 107 kpa. W uzasadnieniu organ wskazał, że stowarzyszenie [...] wystąpiła z wnioskiem o czasowe odebranie psów należących do Z.C. i przetrzymywanych na posesji w [...]. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że oba psy rasy mieszanej były zaniedbane, utrzymywane w niewłaściwych warunkach bytowania, tj. budy, jedzenie, prowiant niedostatecznie zabezpieczone przed warunkami atmosferycznymi (w czasie interwencji – przede wszystkim przed mrozem i śniegiem), karma i woda częściwo zamrożona i przysypana śniegiem, nieusunięte wielodniowe odchody zwierząt. Ponadto jeden z psów wymagał natychmiastowej pomocy lekarza weterynarii. Organ wskazał, że pozostawienie zwierząt u dotychczasowego właściciela mogło zagrażać ich zdrowiu, a nawet życiu. Stowarzyszenie [...] wniosła o przekazanie zwierząt pod zastępczą opiekę Stowarzyszenia, gdzie psy zostały poddane niezbędnemu leczeniu. Zgodnie z dyspozycją art. 7 ust. 1c ustawy o ochronie zwierząt w przypadku braku zgody, o której mowa w ust. 1b, lub wystąpienia innych okoliczności uniemożliwiających przekazanie zwierzęcia podmiotom, o których mowa w ust. 1, zwierzę może zostać nieodpłatnie przekazane innej osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, albo osobie fizycznej, która zapewni mu właściwa opiekę. Od powyższej decyzji Z.C. wniósł odwołanie. Skarżący wskazał, że przygarnął dwa psy (o których mowa w zaskarżonej decyzji), ponieważ były bezpańskie, błąkały się po okolicy i umieścił je na swojej posesji, żeby jej pilnowały. Podał, że dbał o zwierzęta, zaszczepił je oraz odrobaczył, stosował preparaty przeciwko pchłom. Od około czterech lat jest nękany przez panią z towarzystwa Aport, która ma pretensje o niewłaściwe obchodzenie się ze zwierzętami. Wielokrotnie interweniowała w tych sprawach Straż Miejska, która jednak nie stwierdziła zaniedbań. Mniejszy z psów jest niewidomy, natomiast pies większy cierpi na nowotwór odbytu. Twierdzi, że psy są właściwie karmione, mają odpowiednie warunki bytowania. Regularnie, dwa razy w tygodniu sprząta kojce dla psów. Wskazał, że większy z psów był przez niego leczony poprzez stosowanie maści i czopków. Uważa, że zaistniała sytuacja jest wynikiem donosów i złośliwości ludzi, którzy robią wszystko, żeby zabrać psy z posesji. Decyzją z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że ustalenia dokonane w sprawie przez organ I instancji pozwalają na przyjęcie, że zwierzęta znajdowały się w niewłaściwych warunkach. Powyższe wynika z treści protokołu z interwencji, która odbyła się w asyście Policji oraz materiału zdjęciowego. Kolegium zwróciło również uwagę na opinię dotyczącą większego psa, który wymagał podjęcia natychmiastowego leczenia. Materiał dowodowy daje podstawę do przyjęcia, że psy były utrzymywane w złych warunkach, były zagłodzone, chude, niedostatecznie pielęgnowane, z objawami zarobaczenia i stanami chorobowymi. Z opinii wynika również, że właściciel nie zamieszkuje na posesji na której znajdowały się psy, a zwierzęta dokarmiane były przez sąsiadów. W ocenie organu zebrany materiał dawał podstawy do wydania decyzji na podstawie art. 7 ust 3 ustawy o ochronie zwierząt. Organ uznał, że na tle akt sprawy zarzuty zawarte w odwołaniu nie były zasadne. Od powyższej decyzji organu II instancji Z.C. wniósł skargę. Skarżący zarzucił niedokładne zbadanie sprawy przez organy administracyjne. Podał, że zawsze dbał o psy i miały one dobrą opiekę, były właściwie karmione i leczone. Podał, że przedstawił notatkę z wizyty lekarza weterynarii z dnia [...] września 2015 r., który stwierdził, że zarzuty dotyczące nieodpowiedniej opieki nad psami są przejaskrawione. Zdaniem skarżącego w tej sytuacji organ powinien powołać biegłego z dziedziny weterynarii. W ocenie skarżącego organ bezkrytycznie oparł się na twierdzeniach przedstawicieli Towarzystwa Opieki nad Zwierzętami. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Na wstępie wskazać należy, że stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) oraz art. 134 § 1, art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej jako p.p.s.a., sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia następuje w przypadkach określonych w art. 145 p.p.s.a. Zgodnie z treścią art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a)naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Analiza przedmiotowej sprawy nie dała podstaw do stwierdzenia, że zaszły podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji. Podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz. U. z 2013 r. poz. 856 z późn. zm.). Zgodnie z regulacją zawartą w art. 6 ust. 1a ustawy zabrania się znęcania nad zwierzętami. Przez znęcanie się nad zwierzętami należy rozumieć, w myśl art. 6 ust. 2 ustawy zadawanie albo świadome dopuszczanie do zadawania bólu lub cierpień, w tym m.in.: utrzymywanie zwierząt w niewłaściwych warunkach bytowania, w tym utrzymywanie ich w stanie rażącego zaniedbania lub niechlujstwa, bądź w pomieszczeniach albo klatkach uniemożliwiających im zachowanie naturalnej pozycji (art. 6 ust. 2 pkt 10 ustawy), a także wystawianie zwierzęcia domowego lub gospodarskiego na działanie warunków atmosferycznych, które zagrażają jego zdrowiu lub życiu (art. 6 ust. 2 pkt 17 ustawy) oraz utrzymywanie zwierzęcia bez odpowiedniego pokarmu lub wody przez okres wykraczający poza minimalne potrzeby właściwe dla gatunku (art. 6 ust. 2 pkt 19 ustawy). Równocześnie, jak wynika z art. 7 ust. 1 ustawy zwierzęta traktowane we wskazany wyżej sposób mogą być czasowo odebrane właścicielowi lub opiekunowi na podstawie decyzji wójta (burmistrza, prezydenta miasta) właściwego ze względu na miejsce pobytu zwierząt i przekazane schronisku dla zwierząt, jeżeli jest to zwierzę domowe lub laboratoryjne, lub gospodarstwu rolnemu wskazanemu przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta), jeżeli jest to zwierzę gospodarskie, lub ogrodowi zoologicznemu lub schronisku dla zwierząt, jeżeli jest to zwierzę wykorzystywane do celów rozrywkowych, widowiskowych, filmowych, sportowych lub utrzymywane w ogrodach zoologicznych. Decyzja w tym przedmiocie podejmowana jest z urzędu po uzyskaniu informacji od Policji, straży gminnej, lekarza weterynarii lub upoważnionego przedstawiciela organizacji społecznej, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt (art. 7 ust. 1a ustawy). Natomiast w przypadkach niecierpiących zwłoki, gdy dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża jego życiu lub zdrowiu, na podstawie art. 7 ust. 3 ustawy policjant, strażnik gminny lub upoważniony przedstawiciel organizacji społecznej, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt, odbiera mu zwierzę, zawiadamiając o tym niezwłocznie wójta (burmistrza, prezydenta miasta), celem podjęcia decyzji w przedmiocie odebrania zwierzęcia. Z przepisów powyższych wynika, że w sytuacji opisanej w art. 7 ust. 1 ustawy odebranie zwierząt następuje po wydaniu decyzji administracyjnej orzekającej o odebraniu czasowym zwierząt. Natomiast w sytuacji wskazanej w art. 7 ust. 3 ustawy w przypadkach niecierpiących zwłoki, gdy pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela zagraża jego życiu, odebranie zwierząt jest działaniem poprzedzającym niejako podjęcie decyzji w przedmiocie odebrania zwierząt. Wydanie decyzji w trybie ust. 3 art. 7 ustawy musi zostać poprzedzone postępowaniem, w którym organ zbada następczo zasadność dokonania czynności odebrania zwierząt. Należy zauważyć również, że dla prawidłowości wydania decyzji w trybie art. 7 ust. 3 ustawy nie wystarczy spełnienie przesłanek o których mowa w art. 6 ust. 2 ustawy, ale konieczne jest spełnienie dodatkowego warunku jakim jest zaistnienie przypadku niecierpiącego zwłoki, gdy dalsze pozostawanie zwierząt u ich właściciela lub opiekuna zagraża ich życiu (por. wyrok NSA z dnia 9 lutego 2011 r., II OSK 263/10, dostępny w CBOSA, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Należy również podkreślić, że adresatem decyzji wydanej w trybie art. 7 ust. 3 ustawy może być zarówno właściciel zwierzęcia jaki i jego opiekun. Ustawa nie definiuje pojęcia "opiekun", co powoduje, że pojęcie powyższe należy rozumieć zgodnie ze znaczeniem potocznym, a więc jako troskę, dbałość, zajmowanie się (wyrok WSA w Poznaniu z dnia 21 marca 2012 r., II SA/Po 1215/11, dostępny w CBOSA). W ocenie Sądu zebrany w sprawie materiał dowodowy jest wystarczający do przyjęcia, że zachodziły podstawy do odebrania zwierząt w trybie art. 7 ust. 3 ustawy. Świadczy o tym treść protokołu interwencji z dnia [...] stycznia 2016 r. oraz znajdujący się w aktach materiał fotograficzny. Z akt sprawy wynika, że zwierzęta znajdowały się na posesji niezamieszkałej przez skarżącego, przebywały w budach z niewystarczającą ilością słomy – jak na daną porę roku. Większy z psów wymagał natychmiastowego leczenia, ponieważ cierpiał na zaawansowaną chorobę nowotworową, obydwa psy były niedokarmione, woda w miskach oraz sucha karma dla zwierząt były zamarznięte. Obejście wokół psów było zaniedbane i zanieczyszczone. Powyższe okoliczności wynikają wprost z materiału dowodowego. Dodatkowo niskie temperatury zewnętrze, ze względu na porę roku, uzasadniały podjęcie interwencji w trybie natychmiastowym. W aktach sprawy znajduje się notatka z dnia [...] września 2015 podpisana przez lekarza weterynarii, w której wskazano, że po obejrzeniu posesji oraz zwierząt stwierdzono, że zarzuty stawiane Z.C. są mocne przesadzone. Trzeba zauważyć, że powyższe pismo dotyczy sytuacji, jaka miała miejsce we wrześniu 2015 r., natomiast interwencja nastąpiła w styczniu 2016 r. i to wówczas stwierdzono, że zwierzęta utrzymywane są w nieodpowiednich warunkach, co udokumentowano dodatkowo materiałem zdjęciowym. Pismo z dnia [...] września 2015 r. nie może mieć wpływu na ustalenia dotyczące sytuacji zwierząt w styczniu 2016 r. W okolicznościach sprawy nie było podstaw do powołania biegłego z dziedziny weterynarii, który miałby się wypowiedzieć na temat stanu zwierząt. Argumentacja zawarta w skardze nie mogła mieć wpływu na ocenę legalności zaskarżonej decyzji. Istotą rozpatrywanej sprawy jest ustalenie, czy dana sytuacja stanowiła przypadek, o którym mowa w art. 7 ust. 3 ustawy, tj. niecierpiący zwłoki, gdy dalsze pozostawanie zwierząt u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagrażało ich życiu lub zdrowiu, a tym samym czy zasadnie odebrano zwierzęta w trybie natychmiastowym. W ocenie Sądu, organy prawidłowo oceniły, że stan faktyczny sprawy uzasadniał podjęcie interwencji w opisanym trybie. W tych okolicznościach sprawy skarga jako niezasadna, na podstawie art. 151 p.p.s.a., została oddalona.