II SA/Go 40/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od opłat sądowych i wydatków w sprawie ze skargi P.S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej (obecnie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej) z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier poza kasynem gry postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. W dniu 16 stycznia 2017 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wpłynęła skarga P.S. reprezentowanego przez profesjonalnego pełnomocnika na decyzję Dyrektora Izby Celnej w z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier poza kasynem gry. Następnie po wezwaniu skarżącego do uiszczenia wpisu, w terminie do jego uiszczenia (data nadania w urzędzie pocztowym – 20 lutego 2017 r.), skarżący wniósł do tutejszego Sądu wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony na urzędowym formularzu PPF w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, tj. w zakresie zwolnienia od opłat sądowych oraz wydatków. W formularzu PPF skarżący podał, że posiada żonę i trójkę małoletnich dzieci. Skarżący oświadczył, iż z uwagi na niepełnosprawność córki żona nie pracuje i nie osiąga dochodu. P.S. wskazał, że jest prezesem zarządu M sp. z o.o., ale od kilku miesięcy nie uzyskuje wynagrodzenia. Spółka z dnem [...] czerwca 2016 r. zaprzestała bowiem prowadzenia działalności gospodarczej. Skarżący podał, że wobec niego toczy się szereg postępowań egzekucyjnych. Nadto skarżący wskazał, że nie posiada żadnych innych składników majątkowych, z których mogłaby zostać wyegzekwowana kara objęta zaskarżoną decyzją. Strona oświadczyła, iż nie posiada żadnych oszczędności. Właścicielem mieszkania, w którym zamieszkuje jest żona skarżącego, mieszkanie obciążone jest hipoteką w kwocie 600.000 zł. Skarżący podał, iż ciężar utrzymania rodziny skarżącego wzięli na siebie ojciec skarżącego i rodzice jego żony. Ponadto skarżący podał, iż jest zobowiązany do uiszczenia alimentów w kwocie 3.000 zł miesięcznie. Skarżący oświadczy ponadto, iż posiada wierzytelności wobec spółki M sp. z o.o. w kwocie 158.210,32 zł. Na podstawie zarządzenia referendarza sądowego z dnia 28 lutego 2017 r. pełnomocnik skarżącego została wezwana do uzupełnienia w terminie 7 dni złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez: 1. przedłożenie wyciągów z wszystkich posiadanych przez skarżącego i jego żonę rachunków bankowych za okres ostatnich trzech miesięcy, 2. wskazanie źródła oraz wysokości finansowania kosztów utrzymania (mieszkanie, żywność, leki itp.), kredytu hipotecznego, oraz ich udokumentowanie, 3. przedłożenie dokumentu potwierdzającego obowiązek alimentacyjny (jego wysokość) oraz fakt uiszczania alimentów (przelew bankowy, przekaz pocztowy, pokwitowanie osoby uprawnionej do odbioru dokumentów), 4. zestawienie wartości przychodów z działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącego oraz kosztów ich uzyskania za ostatnie trzy miesiące jak również odpisy deklaracji podatkowych w podatku od towarów i usług za ostatnie trzy miesiące składanych w związku z tą działalnością. Pełnomocnik skarżącego nie odpowiedziała na wezwanie, które zostało jej doręczone 20 marca 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Sąd uznał, iż wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. – dalej zwanej p.p.s.a.), prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Ciężar dowodu co do wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na podmiocie występującym z takim żądaniem, co jednoznacznie wynika z treści przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Wnioskodawca ma też obowiązek współdziałania z sądem w zakresie gromadzenia dowodów źródłowych i wyjaśnienia wszystkich okoliczności w celu ustalenia jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Brak tej współpracy przez niedostarczenie dokumentów bądź nieskładnie wyczerpujących oświadczeń musi mieć wpływ na dokonywaną przez sąd (referendarza sądowego) ocenę wniosku o przyznanie prawa pomocy. Strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania i wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku. Zważyć trzeba, że pełnomocnik P.S. nie uzupełniła złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Nie zostały dostarczone między innymi wyciągi z rachunków bankowych. P.S. nie udokumentował również źródła oraz wysokości finansowania kosztów utrzymania (mieszkanie, żywność, leki itp.), kredytu hipotecznego oraz nie przedstawił dokumentu potwierdzającego uiszczanie alimentów. W tej sytuacji nie jest możliwe dokonanie wszechstronnej analizy sytuacji majątkowej wnioskodawcy. Samo twierdzenie skarżącego, że ciężar utrzymania jego rodziny spoczywa na jego ojcu i rodzicach żony nie może być uznane za wystarczające do uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Należy bowiem podkreślić, że wykazać oznacza dowieść, udokumentować czy udowodnić, a nie jedynie oznajmić czy poinformować (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 września 2011 r., I FZ 189/11, LEX nr 948866). Zważyć również trzeba, że prywatne zobowiązania finansowe w postaci kredytu (pożyczki) nie mają pierwszeństwa przed zobowiązaniami publicznoprawnymi. Ubiegający się o przyznanie prawa pomocy powinien w pierwszej kolejności poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. W orzecznictwie wskazuje się, że prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionych (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2010 r., I OZ 819/10, LEX nr 742076). Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd stwierdził, że P.S. nie wykazał, że zachodzi ustawowa przesłanka o której mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. i dlatego na podstawie powyższego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.