II SA/Go 400/12

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2012-06-13

Skład orzekający: Mirosław Trzecki, Jacek Jaśkiewicz, Marek Szumilas

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo ustalił datę rozpoczęcia wypłaty świadczenia pielęgnacyjnego, przyznając je od miesiąca złożenia wniosku o świadczenie, zamiast od miesiąca złożenia wniosku o ustalenie stopnia niepełnosprawności matki, gdy oba wnioski złożono w ustawowym terminie?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ odwoławczy błędnie zinterpretował art. 24 ust. 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych. Skoro wniosek o świadczenie pielęgnacyjne został złożony w ciągu trzech miesięcy od wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności matki, prawo do świadczenia powinno być ustalone od miesiąca złożenia wniosku o ustalenie stopnia niepełnosprawności, a nie od miesiąca złożenia wniosku o świadczenie pielęgnacyjne. W związku z tym, sąd uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej daty rozpoczęcia płatności.
Stan faktyczny
E.L. złożyła wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad matką M.K., która posiadała orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania świadczenia, powołując się na formalny związek małżeński matki z S.K. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i przyznało świadczenie pielęgnacyjne od marca 2012 roku. E.L. złożyła skargę do WSA, zarzucając wadliwe oznaczenie daty rozpoczęcia wypłaty świadczenia, wskazując, że powinno ono być przyznane od stycznia 2012 roku, tj. od daty złożenia wniosku.
Rozstrzygnięcie
Uchylono punkt 1 zaskarżonej decyzji w części dotyczącej daty rozpoczęcia płatności przyznanego świadczenia pielęgnacyjnego oraz stwierdzono, że zaskarżona decyzja w tym zakresie nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Trzecki Sędziowie Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Sędzia WSA Marek Szumilas (spr.) Protokolant sekr. sąd. Elżbieta Dzięcielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi E.L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego I. uchyla punkt 1 zaskarżonej decyzji w części dotyczącej daty rozpoczęcia płatności przyznanego świadczenia pielęgnacyjnego, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja w zakresie określonym w punkcie I wyroku nie podlega wykonaniu. Burmistrz, decyzją z dnia [...] marca 2012 roku znak [...], na podstawie art. 3 pkt 11 oraz art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku - o świadczeniach rodzinnych, oraz art. 104 kpa, po rozpatrzeniu wniosku E.L. o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, w związku z opieką nad matką M.K., odmówił ustalenia prawa do tego świadczenia. W uzasadnieniu organ wskazał, iż dnia 3 stycznia 2012 roku wpłynął wniosek E.L., o ustalenie prawa pielęgnacyjnego w związku z opieka nad matką M.K.. Do wniosku dołączono kopię orzeczenia o stopniu niepełnosprawności w stopniu znacznym M.K., kopie dowodów osobistych, zaświadczenie z Urzędu Stanu Cywilnego o zawarciu związku małżeńskiego z S.K.. Zagadnienie ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego jest regulowane przez art. 17 ustawy. Przepisy tego artykułu wskazują kto może być podmiotem tego prawa. Jednakże przyznanie takiego prawa jest możliwe w przypadku niewystąpienia którejkolwiek z przesłanek negatywnych określonych w art. 17 ust. 5 ustawy, przede wszystkim w ust. 2 lit a, zgodnie z którym świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje jeżeli: osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Organ pierwszej instancji stwierdził, że sytuacja rodzinna, finansowa oraz zdrowotna M.K. jest znana, w szczególności pomimo, iż M. i S.K. nie posiadają rozwodu, zajmują oddzielne mieszkania w domu jednorodzinnym, od wielu lat M. gospodaruje samotnie, korzystała z pomocy dzieci. Ponadto M.K. jest osobą ubezwłasnowolnioną. E.L. - ubiegająca się o świadczenia pielęgnacyjne zajmuje się sprawami opiekuńczymi matki, mąż E. jest opiekunem prawnym i prowadzi sprawy materialno-bytowe M.K.. Burmistrz wskazał, że z akt sprawy wynika, iż M. i S.K. są rodzicami wnioskodawcy – E.L.. Mąż M.K. nie opiekuje się żoną i nie utrzymuje z nią bliskich kontaktów. M.K. pozostaje jedynie w formalnym związku małżeńskim z S.K., brak jest wyroku orzekającego rozwód, jednak od 27 lat małżonkowie prowadzą oddzielne gospodarstwa domowe, żyją oddzielnie oraz brak jest orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności współmałżonka osoby wymagającej opieki. Powołując się na aktualne przepisy prawne wynikające z ustawy o świadczeniach rodzinnych, przede wszystkim na przepis art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy oświadczeniach rodzinnych organ stwierdził, że nie może przyznać świadczenia pielęgnacyjnego E.L., skoro wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, zaś jej współmałżonek nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Od decyzji w terminie wniosła odwołanie E.L. nie zgadzając się z podjętą decyzją zaznaczyła, że małżeństwo rodziców nie istnieje formalnie od wielu lat. Od wielu lat wraz z własnym mężem opiekuje się matką, która jest osobą chorą i częściowo ubezwłasnowolnioną. Rozpatrując powyższe odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia [...] marca 2012 roku nr [...], uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i w tym zakresie: 1. przyznało E.L. świadczenia pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad matką M.K. na okres od dnia [...] marca 2012 roku w wysokości 520,00 zł miesięcznie, 2. przyznało składkę na ubezpieczenie zdrowotne w okresie pobierania świadczenia pielęgnacyjnego z zastrzeżeniem, iż nie opłaca się składki jeżeli strona podlega ubezpieczeniu zdrowotnemu z innych tytułów, 3. przyznało składkę na ubezpieczenie emerytalne i rentowe w okresie pobierania świadczenia pielęgnacyjnego przez okres niezbędny do uzyskania okresu ubezpieczenia odpowiednio 20 - letniego przez kobietę, jednak nie dłużej niż przez 20 lat, z zastrzeżeniem, iż nie opłaca się składki na ubezpieczenie emerytalne i rentowe, jeżeli strona podlega obowiązkowi ubezpieczenia społecznego z innego tytułu na podstawie ustaw1 lub na podstawie odrębnych przepisów. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że warunki nabywania prawa do świadczeń rodzinnych oraz zasady ustalania przyznawania i wypłacania tych świadczeń reguluje ustawa z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy, świadczenia pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu 2) innym osobom na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności 3) opiekunowi faktycznemu dziecka -jeśli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, albo osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Mocą art. 17 ust 1a osobie innej niż spokrewnione w pierwszym stopniu, na której ciąży obowiązek alimentacyjny, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne w przypadku gdy nie ma osoby spokrewnionej w pierwszym stopniu albo gdy osoba ta nie jest w stanie sprawować opieki o której mowa w ust. 1. Z treści zapisu art. 17 ust. 5 pkt 2 ppkt a ustawy wynika, iż świadczenie pielęgnacyjne nie przysługują jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Odwołując się do ustaleń faktycznych organu pierwszej instancji, organ odwoławczy wskazał, że przepis powyższy budził uzasadnione wątpliwości interpretacyjne skoro w orzecznictwie sądowym dostrzegano, że przepis ten stosowany zgodnie z dosłownym brzmieniem może prowadzić do rezultatów niezgodnych z celem ustawy. Dlatego wyrokiem z dnia 18 lipca 2008 r. sygn. akt. P 27/07 Trybunał Konstytucyjny orzekł iż art. 17 ust l ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie w jakim umożliwia nabycie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego obciążonej obowiązkiem alimentacyjnym osobie zdolnej do pracy, niezatrudnionej ze względu na konieczność sprawowania opieki nas innym niż jej dziecko niepełnosprawnym członkiem rodzinny, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Organ wskazał, że ustawą z dnia 19 sierpnia 2011 roku o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów przepis art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a został zmieniony i w obecnym jego brzmieniu świadczenia pielęgnacyjne nie przysługują jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Zmiana powołanego przepisu miała na celu wykluczenie pobierania świadczenia pielęgnacyjnego tylko przez tych członków rodziny, którzy nie są w stanie sprawować opieki nad osobą niepełnosprawną, gdyż sami wymagają pomocy osoby trzeciej w wykonywaniu codziennych czynności życiowych. Odwołując się do najnowszego orzecznictwie organ wskazał, że fakt pozostawania osoby wymagającej opieki w związku małżeńskim nie wyklucza możliwości uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego. Odwołując się do niespornego stanu faktycznego sprawy, organ stwierdził, że wnioskodawczyni spełnia warunki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego i ztej przyczyny przyznał wnioskowane świadczenie na okres od dnia [...] marca 2012 roku zgodnie z art. 24 ust. 1 i ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, w myśl którego prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami do końca okresu zasiłkowego. Zgodnie z art. 24 ust. 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych - prawo do zasiłku pielęgnacyjnego lub świadczenia pielęgnacyjnego ustala się na czas nieokreślony, chyba że orzeczenie o niepełnosprawności lub orzeczenie o stopniu niepełnosprawności zostało wydane na czas określony. Ponadto zgodnie z przepisami art. 66 ust. l pkt. 28 art. 81 ust. 8 pkt. 9 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, organ orzekł o przyznaniu stronie składki na ubezpieczenie zdrowotne w okresie pobierania świadczenia pielęgnacyjnego w wysokości określonej przepisami ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanym ze środków publicznych. Nadto na podstawie art. 6 ust. 2a - 2c ustawy z dnia 13 października 1998 roku organ orzekł o przyznaniu składki na ubezpieczenie emerytalne i rentowe w okresie pobierania świadczenia pielęgnacyjnego, przez okres niezbędny do uzyskania okresu ubezpieczenia odpowiednio 20 - letniego przez kobietę i 25 - letniego przez mężczyznę, jednak nie dłuższej niż przez 20 lat z zastrzeżeniem iż organ I instancji nie opłaca składki na ubezpieczenie emerytalne i rentowe, jeżeli strona podlega ubezpieczeniu społecznemu z innego tytułu na podstawie ustawy lub na podstawie odrębnych przepisów. Od powyższej decyzji E.L. złożyła skargę, w której zarzuciła organowi odwoławczemu wadliwe oznaczenie daty rozpoczęcia wypłaty przyznanego zasiłku pielęgnacyjnego. Skarżąca wskazała, że prawidłowo wypełniony wniosek wraz z potrzebnymi załącznikami złożyła organowi pierwszej instancji w dniu [...] stycznia 2012 roku i od tej daty powinna nastąpić wypłata świadczenia. W przekonaniu skarżącej organ odwoławczy bezpodstawnie przyznał wnioskowane przez nią świadczenie pielęgnacyjne dopiero od dnia [...] marca 2012 roku. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. W ocenie Sądu skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, ze zm.), sądy te sprawują kontrolę zaskarżonych decyzji i postanowień pod względem zgodności z prawem. W związku z powyższym usunięcie zaskarżonego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego może nastąpić tylko wówczas, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy jego wydawaniu organy naruszyły prawo materialne lub przepisy postępowania określone art. 145 § 1 pkt 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270) - dalej jako "p.p.s.a.". W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem organ odwoławczy dokonał błędnej wykładni art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku - o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 roku nr 139, poz. 992, ze zm.) - "uśr". W pierwszej kolejności Sąd stwierdza prawidłowość interpretacji i właściwe zastosowanie, przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze do ustalonego stanu faktycznego, przepisu art. 17 ust 5 w zw. z ust. 1 omawianej ustawy. Przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych ustalały prawo do świadczenia pielęgnacyjnego jedynie rodzicom i opiekunom faktycznym dzieci niepełnosprawnych. W aktualnym stanie prawnym krąg osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego został poszerzony przez art. 1 pkt 8 ustawy z dnia 17 października 2008 roku o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. nr 223, poz. 1456), będącej następstwem m.in. wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 18 lipca 2008 roku w spr. P 27/07 (OTK ZU nr 6/A/2008, poz. 107), w którym dotychczasowy stan rzeczy został zakwestionowany z punktu widzenia zasady równości zawartej w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Zgodnie z obecnym brzmieniem art. 17 ust. 1 uśr (obowiązującym od 2 stycznia 2009 r.) prawo do ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne uzyskały wszystkie osoby rezygnujące z pracy z powodu konieczności opieki nad osobą, wobec której mają obowiązek alimentacyjny. Po poszerzeniu kręgu osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego niezbędna okazała się także zmiana art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a) omawianej ustawy, który jako negatywną przesłankę przyznania tego wsparcia wymieniał pozostawanie przez osobę wymagającą opieki w związku małżeńskim. Jego językowa wykładnia ograniczała skutki nowelizacji art. 17 ust. 1 ustawy. Zmiana art. 17 ust. 5 pkt 2 lit a) nastąpiła z dniem 14 października 2011 roku, ustawą z dnia 19 sierpnia 2011 roku - o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych i ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. nr 205, poz. 1212). W aktualnym brzmieniu art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a) stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. We wspomnianym wyżej postanowieniu sygnalizacyjnym z dnia 1 czerwca 2010 roku w spr. S 1/10 Trybunał Konstytucyjny wskazywał, że "z punktu widzenia zapewnienia spójności systemu prawnego pożądane byłoby podjęcie działań legislacyjnych mających na celu dostosowanie art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy o świadczeniach do nowego brzmienia art. 17 ust. 1 tej ustawy. Należy w szczególności rozważyć, czy nie należy wprost wprowadzić do tej ustawy zasady (formułowanej obecnie w orzeczeniach większości sądów administracyjnych, omówionych w postanowieniu o sygn. P 38/09), że pozostawanie osoby wymagającej opieki w związku małżeńskim nie stanowi negatywnej przesłanki dostępu do świadczenia pielęgnacyjnego w sytuacji, gdy małżonek tej osoby również jest osobą niepełnosprawną, a opiekunami obojga jest ich dziecko.". W ocenie Sądu, z kręgu osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego nie można wykluczyć dziecka osoby wymagającej stałej opieki w związku z orzeczonym znacznym stopniem niepełnosprawności, jeżeli opieki takiej faktycznie nie sprawuje i nie zamierza sprawować współmałżonek ze względu na długoletni okres separacji. Pozbawienie dziecka świadczenia pielęgnacyjnego naruszałoby, w ocenie Sądu konstytucyjną zasadę równości (art. 32 ust. 1 Konstytucji), a także zasadę sprawiedliwości społecznej, pojmowaną nie w aspekcie socjalno-ekonomicznym, lecz odnoszoną również do społecznego poczucia sprawiedliwości, które w demokratycznym państwie prawnym nie powinno być przez ustawodawcę ignorowane (art. 2 Konstytucji). Godziło by to też w konstytucyjne nakazy ochrony i opieki nad rodziną w ogólności (art. 18 Konstytucji) oraz szczególnej pomocy władz publicznych rodzinom w trudnej sytuacji materialnej i społecznej (art. 71 ust. 1 Konstytucji RP). Jak stwierdził Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 18 lipca 2008 roku w spr. P 27/07, ewentualne trudności dowodowe nie mogą być usprawiedliwieniem dla ograniczenia kręgu osób uprawnionych do otrzymywania świadczenia pielęgnacyjnego, prowadzącego do naruszenia konstytucyjnej zasady równości, gdyż założona z góry niesprawność władzy publicznej nie jest wartością konstytucyjną, uzasadniającą odmienne traktowanie podmiotów znajdujących się w sytuacji podobnej, charakteryzującej się tymi samymi, relewantnymi kryteriami. Nie można więc z góry założyć, że tylko niepełnosprawny w stopniu znacznym współmałżonek, nie jest zdolny do sprawowania opieki nad małżonkiem tego wymagającym. Brak możliwości sprawowania opieki, otwierający drogę do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego przez osoby zobowiązane do alimentacji w dalszej kolejności, można bowiem wykazać w rzetelnym postępowaniu dowodowym, bez uciekania się do ustawowego kryterium znacznego stopnia niepełnosprawności. W świetle powyższych zasad, decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego uchylającą decyzję organu pierwszej instancji i przyznającą E.L. zasiłek pielęgnacyjny oraz składki ubezpieczeniowe a to z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad matką M.K., Sąd uznał za całkowicie zasadną . Przedmiotem skargi jest powyższa decyzja w części dotyczącej rozpoczęcia terminu płatności przyznanego świadczenia pielęgnacyjnego. Mianowicie w decyzji organ odwoławczy przyznał świadczenie pielęgnacyjne od dnia [...] marca 2012 roku, tymczasem skarżąca kwestionując tę datę wyraziła przekonanie, że początek płatności powinien rozpoczynać się od dnia złożenia przez nią wniosku w tej sprawie, zatem od [...] stycznia 2012 roku. Kwestię płatności prawa do zasiłku pielęgnacyjnego reguluje art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, który stanowi, że prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Zgodnie zaś z art. 24 ust. 2a ustawy, jeżeli w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, zostanie złożony wniosek o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego lub świadczenia pielęgnacyjnego, prawo to ustala się począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności. Z akt administracyjnych rozpoznawanej sprawy wynika, że wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, wraz z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, skarżąca złożyła w dniu 3 stycznia 2012 roku. Ponadto z dokumentów przedłożonych przez skarżącą wraz z wnioskiem o przyznanie świadczenia wynika, że orzeczenie o stopniu niepełnosprawności M.K. wydane zostało przez Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w dniu [...] grudnia 2011 roku. W świetle powyższych faktów nie ulega wątpliwości, że wniosek skarżącej o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego został złożony w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Tak zatem skoro wniosek o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego został złożony przed upływem trzech miesięcy od wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, w sprawie znajduje zastosowania art. 24 ust. 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych. W konsekwencji tego, w związku powołanym przepisem, prawo do świadczenia pielęgnacyjnego przysługuje skarżącej od miesiąca, w którym został złożony wniosek o ustalenie stopnia niepełnosprawności jej matki, nie zaś jak błędnie przyjął organ w zaskarżonej decyzji dopiero od miesiąca złożenia wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Organ odwoławczy pomimo przyjęcia takiego stanowiska, co zawarł w uzasadnieniu decyzji, nie wskazał przyczyn, które spowodowały przyznanie świadczenia zamiast od [...] stycznia 2012 roku, lecz dopiero od dnia [...] marca 2012 roku. Resumując powyższe Sąd stwierdza, że decyzja organu odwoławczego, w zakresie określenia daty początkowej, od której przyznano skarżącej świadczenie pielęgnacyjne, została wydana z naruszeniem cytowanych przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych. Podkreślenia bowiem wymaga, że art. 24 ust. 2a ma zastosowanie do tych sytuacji, w których spełnione są szczególne warunki określone w tym przepisie. Stanowi podstawę ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego za miesiące poprzedzające miesiąc, w którym złożony został wniosek o ustalenie prawa do tego świadczenia, zatem począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności. Nie ulega wątpliwości, że naruszenie w powyższy sposób przepisów prawa materialnego miało wpływ na wynik sprawy albowiem dotyczyło podstaw rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku o przyznanie świadczenia. Takie uchybienie obowiązujących przepisów skutkuje uchyleniem decyzji. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organ odwoławczy uwzględni powyższe wskazania i zgodnie z art. 24 ust. 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych, ustali prawo do świadczenia pielęgnacyjnego skarżącej począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek o ustalenie stopnia niepełnosprawności jej matki. Kierując się powyższymi rozważaniami, Sąd z powołaniem się na przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej daty rozpoczęcia płatności przyznanego świadczenia pielęgnacyjnego.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło