II SA/Go 402/08

Dnia 15 października 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Trzecki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek Asesor WSA Joanna Brzezińska Protokolant asystent sędziego Joanna Śliwa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 października 2008 roku sprawy ze skargi [...] na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przyznanie uprawnień dla wdowy po kombatancie postanawia: umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne. Decyzją [...] po ponownym rozpatrzeniu sprawy Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych działając na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 20 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (t.j. Dz. U. z 2002 r. nr 42, poz. 371) utrzymał w mocy decyzję własną [...] o odmowie przyznania A.B. uprawnień określonych w art. 20 ust. 2 w związku z ust. 3 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. W uzasadnieniu organ podał, iż A.B. wystąpiła do Kierownika Urzędu o przyznanie uprawnień wdowy po kombatancie po zmarłym J. B., który nabył uprawnienia kombatanckie na podstawie orzeczenia b. ZBoWiD w Z. z tytułu "walki zbrojnej, utrwalenie władzy ludowej" w okresie od czerwca do grudnia 1948 r. Decyzją z dnia 13 października 2000 r. Kierownik Urzędu zmienił tytuł działalności kombatanckiej na walkę z UPA oraz potwierdził uprawnienia przyznane przez ZBoWiD. Organ uzasadniając swoje rozstrzygnięcie wskazał, iż A.B. we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie podała nowych faktów, które byłyby nieznane Kierownikowi Urzędu. Organ podkreślił, iż uprawnienia wdowy po kombatancie nie są uprawnieniami samoistnymi, ale pochodnymi, uzależnionymi od tego czy pierwotnie uprawniony zachowałby je, gdyby żył. Tymczasem, jak wskazał organ, mąż strony pełniąc służbę wykonywał działania operacyjne związane bezpośrednio ze zwalczaniem organizacji oraz osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczpospolitej Polskiej. Zgodnie zaś z treścią art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. c cyt. ustawy pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby pełniące służbę lub funkcję i będące zatrudnione w strukturach Urzędu Bezpieczeństwa lub poza nimi, jeżeli podczas lub w związku z tą działalnością wykonywały działania śledcze i operacyjne związane bezpośrednio ze zwalczaniem organizacji oraz osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości. Powołując się na ustalony w sprawie stan faktyczny biorąc pod uwagę treść w/w przepisu oraz orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego w tym zakresie, organ stwierdził, iż mąż strony - A.B. nie mógłby zachować uprawnień kombatanckich z jakiegokolwiek tytułu, co zdaniem organu uzasadnia prawidłowość rozstrzygnięcia. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wniosła A.B.. Skarżąca podała, iż nie zgadza się z rozstrzygnięciem organu, które jest dla niej krzywdzące. Nadto skarżąca zarzuciła organowi opieszałość w rozpoznaniu jej sprawy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, w całości podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Postanowieniem z dnia 22 sierpnia 2008 r. Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Pismem z dnia 1 października 2008 r. działający z upoważnienia Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych Zastępca przesłał do tutejszego Sądu pismo procesowe, w którego treści wniósł o umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego w niniejszej sprawie. Zastępca Kierownika poinformował Sąd, iż zgodnie z treścią art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi decyzją [...] uchylona została decyzja własna organu [.....] i poprzedzająca ją decyzja [...] oraz przyznane zostały skarżącej zgodnie z wnioskiem uprawnienia wdowy po kombatancie, w związku z czym żądanie skarżącej zostało przez organ w całości uwzględnione. Organ załączył do pisma wspomnianą powyżej decyzję tegoż organu z dnia 1 października 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z treścią art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej zwanej p.p.s.a., organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. W opisanym powyżej przepisie uregulowana została instytucja samokontroli organu, którego akt prawny został zaskarżony do sądu administracyjnego. Celem wskazanej autokontroli jest umożliwienie organom administracji publicznej ponownej weryfikacji własnego działania bez konieczności angażowania sądu administracyjnego w ocenę jego zgodności z prawem (Postępowanie sądowoadministracyjne, Komentarz, T. Woś, Warszawa 1999). Warunkiem skorzystania przez organ z w/w instytucji, jest uwzględnienie skargi w całości, tj. uwzględnienie jej co do istoty. W sytuacji, gdy wniesiona została przez skarżącego do wojewódzkiego sądu administracyjnego skarga na akt z zakresu administracji publicznej, a następnie wydane zostaje przez organ administracji publicznej, którego dotyczy skarga, orzeczenie w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a., postępowanie sądowoadministracyjne staje się bezprzedmiotowe. W myśl art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania sytuacji, gdy zaistnieje jedna z trzech podanych poniżej podstaw: 1. skarżący skutecznie cofnął skargę, 1. w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania, 3. postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Uwzględnienie przez organ w całości skargi w ramach opisanej powyżej autokontroli niewątpliwie stanowi trzecią z w/w wymienionych przesłanek stanowiących podstawę do umorzenia postępowania sądowoadministracyjnego. Stanowisko takie potwierdza Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 6 września 2006 r. l OSK 1168/05, LEX nr 321161 oraz w wyroku z dnia 25 października 2005 r., II OSK 85/05, LEX nr 188791. NSA podkreślił, iż w takiej sytuacji zaskarżona decyzja zostaje pozbawiona bytu prawnego, w rezultacie skorzystania przez organ, którego decyzja została zaskarżona z uprawnień autokontrolnych. W niniejszej sprawie zaskarżona do tutejszego Sądu przez A. B. decyzja Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 30 kwietnia 2008 r., utrzymująca w mocy decyzję własną z dnia 4 grudnia 2007 r., została przed odbyciem się rozprawy, uchylona w ramach autokontroli przez organ administracji publicznej wraz z decyzją ją poprzedzającą wydaną przez organ. Tym samym będące przedmiotem rozpoznania zaskarżone decyzje Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utraciły byt prawny, czyniąc postępowanie sądowoadministracyjne bezprzedmiotowym. Wobec powyższego w myśl art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w związku z art. 54 § 3 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji.