II SA/Go 402/15

Dnia 13 lipca 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek po rozpoznaniu w dniu 13 lipca 2015 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "E" Z.P., J.B. Spółki jawnej na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji p o s t a n a w i a : odrzucić skargę. "E" Z.P., J.B. Spółka jawna, w imieniu której działał adwokat M.L., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2015 r. oznaczoną pierwotnie nr [...], następnie (postanowieniem tego organu z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...]) sprostowanym na nr [...]. Postanowienie SKO o sprostowaniu oczywistej omyłki pisarskiej zostało doręczone pełnomocnikowi strony skarżącej dnia 23 kwietnia 2015 r. W skardze jej autor podał prawidłowy nr decyzji, tj. [...], natomiast załączył do niej pełnomocnictwo upoważniające do sporządzenia w imieniu Spółki skargi "od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego sygn. akt [...] oraz reprezentowania jej interesów w postępowaniu wywołanym ta skargą przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gorzowie Wielkopolskim" Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 24 czerwca 2015 r. adwokat M.L. został wezwany do uzupełnienia braków formalnych skargi w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia przez wykazanie umocowania do występowania w imieniu strony skarżącej, tj. przesłanie dokumentu pełnomocnictwa do występowania w niniejszej sprawie w imieniu skarżącej Spółki, w tym do wniesienia skargi na decyzję z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...], a także przesłania dokumentów potwierdzających umocowanie osób udzielających pełnomocnictwa do występowania w imieniu skarżącej Spółki. Wraz z wezwaniem poinformowano autora skargi, iż przesłane ze skargą pełnomocnictwo obejmuje umocowanie jedynie do sporządzenia skargi i reprezentacji Spółki w postępowaniu tą skargą wywołanym w odniesieniu do decyzji nr [...]. Wezwanie to zostało doręczone dnia 29 czerwca 2015 r. W wyznaczonym terminie adwokat M.L. nadesłał informację odpowiadającą odpisowi aktualnemu z Krajowego Rejestru Sądowego dotyczącą skarżącej Spółki, jednakże zamiast pełnomocnictwa upoważniającego do działania w imieniu Spółki w postępowaniu sądowym ze skargi na decyzję SKO z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] (jak zaznaczono w wezwaniu), ponownie nadesłał pełnomocnictwo upoważniające do sporządzenia w imieniu Spółki skargi "od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego sygn. akt [...] oraz reprezentowania jej interesów w postępowaniu wywołanym tą skargą przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gorzowie Wielkopolskim" – a więc pełnomocnictwo treściowo i zakresowo tożsame z pełnomocnictwem pierwotnie załączonym do skargi. Nadto zarówno pierwsze jak i drugie pełnomocnictwo nie zawierało opisu przedmiotu sprawy ani innego elementu pozwalającego powiązać jego treść z przedmiotem decyzji, której dotyczyła wniesiona skarga. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skargę należało odrzucić. Postępowanie sądowoadministracyjne może toczyć się wyłącznie na podstawie skutecznie wniesionej skargi. Zgodnie z art. 57 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej w skrócie p.p.s.a.) skarga powinna zawierać elementy wymienione w tym przepisie (wskazanie zaskarżonej decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności, oznaczenie organu, którego działania lub bezczynności skarga dotyczy, określenie naruszenia prawa lub interesu prawnego), jednak powinna również czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Wymagania te zostały określone w art. 46 p.p.s.a. Przepis ten przewiduje m.in., że do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo, jeżeli wnosi je pełnomocnik, który przedtem nie złożył pełnomocnictwa (art. 46 § 3 p.p.s.a.). Brak któregoś ze wspomnianych elementów stanowi brak formalny skargi. Stosownie do treści art. 49 § 1 p.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. W przypadku skargi nieuzupełnienie w powyższym terminie braków formalnych skutkuje jej odrzuceniem, o czym stanowi art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Omawiane braki skargi mogą być uzupełniane w następstwie wezwania przez sąd w terminie i ze skutkiem określonym w art. 58 § 1 pkt 3 w związku z art. 49 § 1 p.p.s.a. Strona winna stosować się do wezwań sądu, a tym samym przesłać wszystkie żądane od niej dokumenty oraz uzupełnić wszystkie braki, którymi dotknięte jest złożone przez nią pismo procesowe. Nieuzupełnieniem braków skargi jest nie tylko niewykonanie wezwania, ale także jego nieprawidłowe, czy niepełne wykonanie. Mając na uwadze dobro prawem chronione jakim jest prawo do sądu, stronie niewątpliwie należy umożliwić uzupełnienie braków skargi. Jeżeli jednak z takiej możliwości nie skorzystała w sposób odpowiedni, wówczas ponosi konsekwencje procesowe swego zaniedbania. Każde nieuzupełnienie właściwie zdiagnozowanych istotnych braków formalnych skargi skutkuje jej odrzuceniem (postanowienie NSA z 29 grudnia 2011 r., I OSK 2319/11, LEX nr 1149332). Okoliczność, iż strona jest reprezentowana przez pełnomocnika w niczym nie zmienia powyższej konkluzji, co do znaczenia i charakteru prawa do sądu. Z samej istoty przedstawicielstwa, którego formą jest pełnomocnictwo wynika, że czynności prawne materialne i procesowe dokonywane są w imieniu innej osoby i z bezpośrednim skutkiem prawnym dla niej. Czynność prawna dokonana przez przedstawiciela (pełnomocnika) i w zakresie jego umocowania powoduje powstanie praw lub obowiązków bezpośrednio po stronie reprezentowanego. Tym samym wszelkie działania i zaniechania pełnomocnika w podejmowaniu określonych czynności procesowych odnoszą skutek prawny wobec mocodawcy (postanowienie NSA z 22 stycznia 2014 r., II GSK 2179/13, LEX nr 1452753). Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w treści art. 58 § 1 pkt 3 w związku z art. 49 § 1 p.p.s.a. Z przepisów tych wynika, że każde nieuzupełnienie właściwie zdiagnozowanych istotnych braków formalnych skargi skutkuje jej odrzuceniem. O takim braku formalnym skargi można mówić również wówczas, gdy strona składając skargę nie dołączyła pełnomocnictwa odpowiadającego swoim zakresem przedmiotowi sprawy, która została wszczęta na skutek wniesienia tej skargi. W orzecznictwie sądowym wskazuje się, iż niedołączenie do skargi pisemnego pełnomocnictwa jest brakiem formalnym, który podlega uzupełnieniu w trybie określonym w art. 49 p.p.s.a. (postanowienie NSA z 23 stycznia 2008 r., II GSK 361/07, LEX nr 471052). Oczywistym jest przy tym, iż chodzi o pełnomocnictwo pozwalające na jednoznaczne i prawidłowe określenie zakresu umocowania pełnomocnika oraz że nieuzupełnienie tego braku skutkuje odrzuceniem skargi w myśl powołanych wyżej przepisów. Stosownie do treści art. 36 p.p.s.a. pełnomocnictwo może być: 1) ogólne - do prowadzenia spraw przed sądami administracyjnymi; 2) do prowadzenia poszczególnych spraw, do niektórych tylko czynności w postępowaniu. Treść pełnomocnictwa załączonego do skargi, a następnie przedłożonego w dniu 6 lipca 2015 r. odpowiada pełnomocnictwu określonemu w art. 36 pkt 2 p.p.s.a., Wskazany w nim pełnomocnik został bowiem przez stronę umocowany do sporządzenia i wniesienia skargi oraz działania w imieniu strony w konkretnej sprawie, skonkretyzowanej poprzez wskazanie numeru decyzji, której skarga dotyczy. Jednakże w sprawie tej nie została wydana decyzja opatrzona numerem "[...]", a taki właśnie numer wskazano zarówno w pierwszym pełnomocnictwie dołączonym do skargi, jak i przedłożonym na wezwanie Sądu w dniu 6 lipca 2015 r. W niniejszej sprawie od prawnika profesjonalisty można było wymagać należytej staranności polegającej na przedłożeniu pełnomocnictwa odpowiadającego treściowo i zakresowo jej przedmiotowi, tzn. aby z dokumentu tego wynikało umocowanie do działania strony w postępowaniu wywołanym skargą na wydaną w tej sprawie decyzję. Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2015 r. Prawidłowy numer tej decyzji to "[...]". Wprawdzie w egzemplarzu decyzji doręczonym pełnomocnikowi strony w postępowaniu administracyjnym bezpośrednio po jej wydaniu zaistniała omyłka pisarska polegająca na wskazaniu nieprawidłowego numeru, jednakże autor skargi dwukrotnie otrzymał informację o tym fakcie. Pierwszy raz, gdy Kolegium doręczyło mu w dniu 23 kwietnia 2015 r. postanowienie o sprostowaniu tej omyłki. Skarga, jak wskazuje zamieszczona na niej data, została sporządzona cztery tygodnie po doręczeniu tego postanowienia. Natomiast drugi raz otrzymał tę informację w dniu 29 czerwca 2015 r. w wezwaniu Sądu do uzupełnienia braku formalnego skargi, gdzie dokładnie opisano niezgodność numeru pomiędzy decyzją i skargą z jednej strony a pełnomocnictwem z drugiej strony. Pomimo tego niezgodność ta nie została usunięta, co oznacza że brak formalny skargi nie został uzupełniony. Jak już wcześniej wspomniano, brak ten polega na niezgodności prawidłowego numeru decyzji z numerem wskazanym w pełnomocnictwie, a co za tym idzie, niezgodności treści i zakresu pełnomocnictwa z przedmiotem sprawy, której dotyczy skarga. W pełnomocnictwie wskazano w istocie numer postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2015 r. o sprostowaniu omawianej omyłki pisarskiej ([...]), Sądowi jednak nie jest wiadomym, czy oprócz tego postanowienia numerem takim została jeszcze opatrzona jakakolwiek decyzja administracyjna i czego ta ewentualna decyzja miałaby dotyczyć. Rozstrzygnięciu tej wątpliwości miało służyć właśnie wezwanie do uzupełnienia braku formalnego skargi, jednakże wątpliwość ta nie została przez autora skargi usunięta. Pełnomocnictwo nie zawierało również jakiegokolwiek innego elementu pozwalającego powiązać jego treść z przedmiotem decyzji, której dotyczyła wniesiona w niniejszej sprawie skarga. Dodać również należy, że wynikająca z ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi procedura uzupełniania braków formalnych pism procesowych (zwłaszcza w sprawach, w których występują profesjonalni pełnomocnicy, którzy powinni być z tą procedurą zaznajomieni) nie przewiduje możliwości samodzielnego wyjaśniania przez sąd administracyjny tego rodzaju okoliczności i pozostawiania np. nierozstrzygniętych wątpliwości, czy złożone do akt sprawy pełnomocnictwo w istocie dotyczy wydanej w tej sprawie decyzji. Dzieje się tak zwłaszcza, że pełnomocnictwo sporządzone przez prawnika profesjonalistę według określonego wzoru nakazuje przyjąć, że jego redakcja jest fachowa i precyzyjna (postanowienie NSA z 4 stycznia 2007 r., II FSK 32/06, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). W piśmiennictwie zwraca się również uwagę, iż formalizm procesowy stanowi gwarancję ochrony interesów procesowych osób działających w postępowaniu oraz zapewnia przewidywalność postępowania i stabilizację sytuacji prawnej jego uczestników (S. Cieślak, Formalizm postępowania cywilnego, Warszawa 2008, s. 119). Przesyłka zawierająca wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi w postaci m.in. braku pełnomocnictwa odpowiadającego swoją treścią oraz zakresem przedmiotowi niniejszej sprawy została skutecznie doręczona na adres kancelarii autora skargi dnia 29 czerwca 2015 r. (k. 20 akt sądowych). Siedmiodniowy termin do wykonania wezwania we wskazanym wyżej zakresie rozpoczął zatem swój bieg w dniu następnym, tj. 30 czerwca 2015 r. i upłynął z dniem 6 lipca 2015 roku. W terminie tym złożono jedynie informację odpowiadającą odpisowi aktualnemu z Krajowego Rejestru Sądowego dotyczącą skarżącej Spółki oraz pełnomocnictwo treściowo i zakresowo tożsame z pełnomocnictwem pierwotnie załączonym do skargi, natomiast nie wyjaśniono opisanej wyżej wątpliwości co do zakresu umocowania autora skargi. Oznacza to, że brak formalny skargi nie został uzupełniony w sposób umożliwiający nadanie sprawie dalszego biegu. Wobec powyższych okoliczności, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. orzeczono jak na wstępie.