II SA/Go 403/15
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2015-08-06
Skład orzekający: Sławomir Pauter, Jacek Jaśkiewicz, Stefan Kowalczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zawieszenie wypłaty uposażenia i innych należności pieniężnych żołnierzowi zawodowemu z powodu odmowy wykonywania obowiązków służbowych obejmuje również odprawę i ekwiwalent za urlop wypoczynkowy, które stają się wymagalne po rozwiązaniu stosunku służbowego?Ratio decidendi
Zawieszenie wypłaty uposażenia i innych należności pieniężnych żołnierzowi zawodowemu z powodu odmowy wykonywania obowiązków służbowych nie obejmuje odprawy i ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy, ponieważ uprawnienie do tych świadczeń powstaje dopiero po rozwiązaniu stosunku służbowego i jest regulowane innymi zasadami niż bieżące uposażenie. Organy wojskowe, stosując się do wiążącej wykładni Naczelnego Sądu Administracyjnego, powinny rozpoznać wniosek o wypłatę tych należności według stanu prawnego i faktycznego na dzień rozwiązania stosunku służbowego.Stan faktyczny
Skarżący, M.Ś., żołnierz zawodowy, odmówił wykonywania obowiązków służbowych, co skutkowało rozkazem dziennym o zawieszeniu mu wypłaty uposażenia i innych należności pieniężnych. Po zwolnieniu ze służby wystąpił o wypłatę odprawy i ekwiwalentu za urlop. Organy wojskowe odmawiały wypłaty, uznając, że zawieszenie obejmuje również te świadczenia. Sprawa wielokrotnie trafiała do sądów administracyjnych, w tym do NSA, który wskazał, że zawieszenie nie obejmuje odprawy i ekwiwalentu, a organy powinny rozpoznać wniosek skarżącego co do tych należności. Po ponownym rozpoznaniu przez organy, które nadal odmawiały wypłaty, skarżący ponownie wniósł skargę do WSA.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, oraz zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Pauter Sędziowie Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz (spr.) Sędzia WSA Stefan Kowalczyk Protokolant sekr. sąd. Elżbieta Dzięcielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 sierpnia 2015 r. sprawy na decyzję Dowódcy [...] z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty odprawy oraz odmowy wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za urlop I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dowódcy [...] z dnia [...] r. nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Dowódcy [...] na rzecz skarżącego M.Ś. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
I.1. Wnioskiem z dnia [...] maja 2010 r. M.Ś. wystąpił do Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] z wnioskiem o wypłatę uposażenia oraz innych należności pieniężnych zawieszonych rozkazem dziennym Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...]. Dowódca tej jednostki decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...], na podstawie art. 93 ust. 1 w zw. z art. 72 ust. 1 i art. 73 ust. 1 oraz art. 104 ustawy z dnia 11 września 2003r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (t.j.: Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593 ze zm., dalej w skrócie u.s.w.ż.z.) oraz art.104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz.U. z 2013 r. poz. 267 ze zm., dalej w skrócie k.p.a.), odmówił M.Ś. wypłaty zawieszonego uposażenia za okres od dnia [...] maja 2009 r. do dnia [...] października 2009 r. oraz odmówił wypłaty zawieszonych należności pieniężnych związanych ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej, o których mowa w art. 73 ust. 1 u.s.w.ż.z.
W uzasadnieniu decyzji podał, że zawieszenie M.Ś. wypłaty uposażenia i innych należności pieniężnych zostało dokonane powołanym rozkazem dziennym na podstawie art. 93 ust.1 u.s.w.ż.z. z powodu odmowy wykonywania obowiązków wynikających z zawodowej służby wojskowej w postaci objęcia stanowiska służbowego i wykonywania poleceń służbowych. Wskazał, że prawo żołnierza zawodowego do uposażenia jest uzależnione od faktycznego pełnienia służby, a nie od samego istnienia stosunku służbowego. Oznacza to, że żądanie przez M.Ś. wypłaty zawieszonego uposażenia i innych należności pieniężnych byłoby zasadne tylko w przypadku ustania przyczyny zawieszenia, to jest przystąpienia przez niego do faktycznego wykonywania obowiązków służbowych. Tymczasem w świetle zgromadzonego materiału dowodowego, fakt nieprzystąpienia przez M.Ś. do wykonywania obowiązków służbowych jest bezsporny, w związku z czym odwieszenie mu zawieszonego uposażenia oraz innych należności pieniężnych i dokonanie ich wypłaty wraz z należnymi odsetkami nie jest możliwe.
I.2. Od tej decyzji M.Ś. złożył odwołanie do Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] zarzucając jej naruszenie art. 130 § 1 i 2 oraz 108 ust. 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 8 ust. 1 w zw. z art. 104 u.s.w.ż.z., a także art. 94 ust. 1 u.s.w.ż.z., poprzez ich niezastosowanie. Wskazując na powyższe zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i wydanie decyzji nakazującej wypłatę uposażenia oraz innych należności pieniężnych, tj. uposażenia zasadniczego w kwocie 4100 zł wraz z dodatkiem stałym za długoletnią służbę w kwocie 615 zł – łącznie 4715 zł za każdy miesiąc, odprawy w wysokości 440% miesięcznego uposażenia zasadniczego z dodatkiem o charakterze stałym w łącznej kwocie 20746 zł, ekwiwalentu pieniężnego za 29 dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego w łącznej kwocie 6215,28 zł.
I.3. Po rozpoznaniu odwołania Dowódca Jednostki Wojskowej Nr [...] decyzją z dnia [...] marca 2012 r., nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję podtrzymując argumentację zawartą w decyzji organu I instancji. Podkreślił, że wymieniony w art. 93 ust. 1 u.s.w.ż.z. termin, od którego zawiesza się uposażenie i inne należności, jest terminem prawa materialnego, precyzyjnie określonym. Oznacza to, że przy najbliższym terminie płatności, od momentu kiedy żołnierz odmawia pełnienia służby bądź wykonywania obowiązku wynikającego z tej służby, dowódca ma obowiązek zawiesić uposażenie i inne należności pieniężne. W tym zakresie przepisy ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych stanowią lex specialis w stosunku do przepisów K.p.a., regulujących kwestię wykonalności decyzji administracyjnych.
I.4. Na decyzję tę M.Ś. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim, zarzucając jej naruszenie art. 93 ust. 1 u.s.w.ż.z., art. 130 § 1 i 2 oraz art. 108 ust. 1 i 2 k.p.a w zw. z art. 8 ust. 1 w zw. z art. 104 u.s.w.ż.z., a także art. 73 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 94 ust. 1 i 6, art. 81 ust. 1 i 3 u.s.w.ż.z. oraz art. 107 § 3 k.p.a. W uzasadnieniu skargi podkreślił, że w przypadku, gdy żołnierz zostaje zwolniony ze służby odpada przesłanka zawieszenia i dalsze utrzymywanie tego środka jest bezprzedmiotowe i sprzeczne z ideą wypłaty odprawy – jako świadczenia należnego żołnierzowi po zakończeniu służby. Organ odwoławczy błędnie zatem przyjął, że zawieszenie powinno obejmować również odprawę i ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop.
I.5. Po rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim wyrokiem z dnia 31 lipca 2012 r., II SA/Go 446/12, oddalił skargę.
W uzasadnieniu wyroku podzielił stanowisko organu, że prawo żołnierza zawodowego do uposażenia jest uzależnione od pełnienia zawodowej służby wojskowej, a nie od samego faktu istnienia stosunku służbowego. Wskazał, że M.Ś. odmówił wykonania obowiązków wynikających z zawodowej służby wojskowej w postaci objęcia stanowiska służbowego i wykonywania poleceń służbowych.
W związku z powyższym w oparciu o art. 93 ust.1 u.s.w.ż.z. istniała podstawa do zawieszenia mu od najbliższego terminu płatności wypłaty uposażenia oraz innych należności pieniężnych.
Sąd stwierdził, że organ odwoławczy zasadnie uznał, iż przepisy ustawy
o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, w zakresie odnoszącym się do zawieszenia żołnierzowi zawodowemu wypłaty uposażenia i innych należności pieniężnych, w związku z art. 130 § 3 pkt 2 K.p.a., wyłączają stosowanie art. 130 § 1 i 2 K.p.a. co do terminu zawieszenia przedmiotowych świadczeń.
I.6. Na skutek złożonej od tego rozstrzygnięcia skargi kasacyjnej M.Ś. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 26 czerwca 2013 r., I OSK 2705/12, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gorzowie Wielkopolskim do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu wyroku stwierdził zasadność naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie tj.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.) polegającą na niewyjaśnieniu w uzasadnieniu wyroku, w jakim zakresie sąd ten uznał poszczególne zarzuty skarżącego za niezasadne, a w konsekwencji w sposób niewyczerpujący wyjaśnił przesłanki podjętego rozstrzygnięcia.
Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że kwestia zawieszenia skarżącemu wypłaty uposażenia była już przedmiotem oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim w wyroku z dnia 30 grudnia 2009 r., II SA/Go 896/09 oddalającym skargę, którego prawidłowość rozstrzygnięcia została potwierdzona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2010 r., I OSK 728/10 oddalającym skargę kasacyjną. Okoliczność ta nie mogła podlegać badaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim rozstrzygający niniejszą sprawę.
Naczelny Sąd Administracyjny wskazał również, że istotą sprawy jest ustalenie, od jakiej daty decyzja o zawieszeniu wypłaty uposażenia stała się wykonalna, co oznacza, że mogła być egzekwowana oraz czy odprawa w związku ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej i wypłata ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy podlegała zawieszeniu, a także czy mają zastosowanie ogólne przepisy art. 94 u.s.w.ż.z. dotyczące przyznawania i ustalania wysokości odprawy ściśle związanej z podstawą prawną zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej.
II.1. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim rozpoznając sprawę powtórnie oddalił skargę. W uzasadnieniu tego wyroku wskazał, że zgodnie z art. 93 ust. 1 u.s.w.ż.z. żołnierzowi zawodowemu, który samowolnie opuścił miejsce pełnienia zawodowej służby wojskowej lub poza nim pozostaje albo odmawia pełnienia służby bądź wykonania obowiązku wynikającego z tej służby, zawiesza
się od najbliższego terminu płatności wypłatę uposażenia oraz innych należności pieniężnych. W razie uznania nieobecności za usprawiedliwioną wypłaca
się żołnierzowi zawieszone uposażenie i inne należności pieniężne. Pozostawanie żołnierza zawodowego w stosunku służbowym bez podejmowania służby nie rodzi zatem prawa do uposażenia. Powyższy przepis wyraźnie stwierdza, że uposażenie zawiesza się od najbliższego terminu płatności. Jednoznacznie zatem określa on moment, od którego zawieszenie uposażenia weszło do obrotu prawnego, a więc został wywołany skutek materialnoprawny, o którym mowa w art. 110 k.p.a.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim przepis art. 93 ust. 1 u.s.w.ż.z. nie może być odczytywany w ten sposób, że w przypadku zawieszenia wypłaty uposażenia oraz innych należności pieniężnych przez właściwy organ mamy do czynienia z decyzją, która skutek prawny wywołuje dopiero z momentem, gdy stanie się ostateczna. Przepis ten, w zakresie dotyczącym zawieszenia wypłaty uposażenia oraz innych należności pieniężnych w związku z art. 130 § 3 pkt 2 k.p.a. wyłącza stosowanie przepisów art. 130 § 1 i § 2 k.p.a i stanowi lex specialis w stosunku do przepisów K.p.a. regulujących kwestie wykonalności decyzji administracyjnych.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 73 ust. 1 pkt 9 w związku z art. 94 ust. 1 i 6 u.s.w.ż.z. podał, że zgodnie z pierwszym z tych przepisów żołnierze zawodowi otrzymują m.in. inne należności pieniężne w tym należności związane ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej. Przepis art. 93 ust. 1 u.s.w.ż.z. przewiduje zawieszenie wypłaty uposażenia oraz innych należności pieniężnych. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim, skoro w tym przepisie mowa jest o zawieszeniu wypłaty innych należności pieniężnych, a jednocześnie przepis nie wskazuje tych należności, to organy słusznie uznały, że chodzi w nim o należności, o których mowa w art. 73 ust. 1 u.s.w.ż.z. Z tego względu zarówno odprawa w związku ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej, jak i ekwiwalent za urlop wypoczynkowy także na mocy art. 93 ust. 1 u.s.w.ż.z. podlegały zawieszeniu. Oznacza to, że brak było podstaw do wypłacenia skarżącemu uposażenia i innych należności pieniężnych. Z tego względu powyższy zarzut, jak i zarzut naruszenia art. 81 ust. 1 i 3 u.s.w.ż.z., również okazały się bezzasadne.
II.2. Skargę kasacyjną od całości tego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł M.Ś. zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.
- art. 134 § 1 p.p.s.a., poprzez niezbadanie w pełnym zakresie zaskarżonego aktu, wyrażające się w pominięciu istotnych okoliczności podnoszonych przez skarżącego oraz wybiórczym potraktowaniu stawianych przez niego zarzutów;
- art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez zaniechanie szczegółowego ustosunkowania się do wszystkich zarzutów podnoszonych w skardze przez skarżącego, przy jednoczesnym pominięciu następujących zarzutów przedstawionych przez skarżącego w skardze z dnia [...] kwietnia 2012 r., w tym zarzutów dotyczącego wykładni lub niestosowania przepisów art. 81 ust. 1 i 3, art. 93 ust. 1, art. 94 ust. 6 u.s.w.ż.z. oraz zarzutu dotyczącego naruszenia art. 130 § 1 i 2 w zw. z art. 108 § 1 i 2 k.p.a., a w szczególności nienadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji, stosownie do art. 108 k.p.a.,
- art. 190 p.p.s.a., poprzez jego niezastosowanie i nieuwzględnienie wykładni prawa dokonanej przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 czerwca 2013 r. I OSK 2705/12,
Nadto naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 73 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 94 ust. 1 i 6 u.s.w.ż.z. poprzez ich błędną wykładnię przejawiającą się w mylnym założeniu, że zawieszenie wypłaty uposażenia i innych należności daje prawo do niewypłacenia odprawy należnej skarżącemu, w sytuacji braku spełnienia przesłanek odmowy wypłaty odprawy żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej określonych w art. 94 ust. 6 u.s.w.ż.z.
Wskazując na powyższe podstawy skargi kasacyjnej wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gorzowie Wielkopolskim oraz
o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych, jak również o rozpoznanie sprawy również pod nieobecność skarżącego.
II.3. Wyrokiem z dnia 6 listopada 2014 r., I OSK 2850/13 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok oraz zaskarżoną decyzję w części dotyczącej odmowy wypłaty innych należności związanych ze zwolnieniem
z zawodowej służby wojskowej i punkt 2 decyzji Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...]; a w pozostałym zakresie oddalił skargę kasacyjną.
W uzasadnieniu wyroku wskazał, że skarga kasacyjna zasługiwała na częściowe uwzględnienie – w zakresie dotyczącym odmowy wypłaty innych należności związanych ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej. Jednocześnie podkreślił, że skoro w sprawie brak było podstawy do wypłaty skarżącemu, zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej, zawieszonego uposażenia za okres od dnia [...] maja 2009 r. do dnia [...] października 2009 r., to odmowna decyzja organu dotycząca zawieszonego uposażenia nie narusza prawa
i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim prawidłowo w tym zakresie skargę M.Ś. oddalił.
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zamierzonego skutku nie mogły odnieść także podniesione w ramach art. 141 § 4 p.p.s.a. zarzuty: braku odniesienia się do zarzutu wskazanego w pkt 2 skargi – dotyczącego naruszenia art. 130 § 1 i 2 w zw. z art. 108 § 1 i 2 k.p.a., braku odniesienia się do zarzutu wskazanego w pkt 4 skargi w zakresie, w jakim organ nie zastosował art. 81 ust. 1 i 3 u.s.w.ż.z., braku uzasadnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia w zakresie, w jakim art. 115 ust. 4 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych stanowi wskazówkę interpretacyjną art. 93 ust. 1 u.s.w.ż.z. Na uwzględnienie nie zasługiwał również zarzut naruszenia art. 190 p.p.s.a. oraz zarzut naruszenia art. 130 § 3 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 130 § 1 i 2 w zw. z art. 93 ust. 1 u.s.w.ż.z.
Naczelny Sąd Administracyjny za trafny uznał natomiast zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 73 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 94 ust. 1 i 6 u.s.w.ż.z., poprzez ich błędną wykładnię. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd pierwszej instancji błędnie przyjął, że zawieszenie skarżącemu innych należności pieniężnych, o których mowa w art. 73 ust. 1 pkt 9 u.s.w.ż.z., obejmowało odprawę oraz ekwiwalent pieniężny za urlop wypoczynkowy. Wprawdzie z przepisu tego wynika, że należności związane ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej mieszczą się w pojęciu innych należności pieniężnych, to jednak przysługują one, podobnie jak uposażenie, według zasad obowiązujących w dniu wypłaty.
Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim, jak i organy wojskowe, przeoczyły fakt, iż uprawnienie żołnierza zawodowego do nabycia należności pieniężnych związanych ze zwolnieniem ze służby powstaje dopiero po rozwiązaniu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, w przypadku skarżącego – po [...] października 2009 r. Oznacza to, że zawieszenie skarżącemu pozostającemu w zawodowej służbie wojskowej rozkazem dziennym Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] innych należności pieniężnych nie mogło obejmować i w konsekwencji nie obejmowało odprawy i ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy. W niniejszej sprawie organ wojskowy był zatem obowiązany rozpoznać wniosek skarżącego dotyczący żądania wypłaty należności pieniężnych, związanych ze zwolnieniem go z zawodowej służby wojskowej.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 p.p.s.a. oraz art. 193 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej oddalenia skargi w przedmiocie odmowy wypłaty skarżącemu należności pieniężnych związanych ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej i rozpoznania skargi przez uchylenie i w tymże też zakresie uchylił również decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] oraz decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...]. W pozostałym zakresie skarga kasacyjna została oddalona (art. 184 p.p.s.a.).
IV.1. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Dowódca [...] decyzją z dnia [...] lutego 2015 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 8 ust. 1, art. 93 ust. 1 w zw. z art. 73 ust. 1 u.s.w.ż.z., oraz art. 104 ust. 1 i art. 104 § 1 k.p.a. odmówił M.Ś. wypłaty zawieszonych należności pieniężnych związanych ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej.
W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że postępowanie zostało wszczęte w zakresie wynikającym z powołanego wyżej wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 listopada 2014 r., I OSK 2850/13, otrzymanego w dniu
7 stycznia 2015 r. Organ nadmienił również, że w wyroku tym została przedstawiona wiążąca go ocena prawna. Po przedstawieniu historii dotychczasowego postępowania, w szczególności zaś kwestii związanych z zawieszeniem skarżącemu
rozkazem dziennym Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r. Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] wypłaty uposażenia oraz innych należności pieniężnych wobec odmowy wykonywania obowiązków wynikających z zawodowej służby wojskowej w postaci objęcia stanowiska służbowego organ wskazał, że stosownie do art. 94 ust. 1 i 6 u.s.w.ż.z. żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej przysługuje, z zastrzeżeniem ust. 4 i 5, odprawa w wysokości:
1) po roku służby - 100 %,
2) po pięciu latach służby - 200 %,
3) po dziesięciu latach służby - 300 %
- kwoty uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego w ostatnim dniu pełnienia służby.
Z kolei art. 94 ust. 6 u.s.w.ż.z., stanowi, że odprawa nie przysługuje żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej na podstawie art. 111 pkt 11-14 u.s.w.ż.z. Inne należności pieniężne przysługujące zwolnionemu żołnierzowi zawodowemu niezależnie od odprawy określa art. 95 u.s.w.ż.z. Z przepisu tego, zdaniem organu wynika, że jest nim m.in. ekwiwalent pieniężny za urlop wypoczynkowy, w tym za dodatkowy urlop wypoczynkowy, niewykorzystany w roku zwolnienia ze służby oraz za lata poprzednie.
Z akt sprawy wynika, że zwolnienie skarżącego z zawodowej służby wojskowej nastąpiło z dniem [...] października 2009 r. na podstawie art. 111 pkt 7 w zw. z art. 115 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 4 u.s.w.ż.z. W sprawie niesporny jest fakt, że zawieszenie skarżącemu uposażenia i innych należności pieniężnych nastąpiło w oparciu o art. 93 ust. 1 tej ustawy. Przepis ten stanowi, że żołnierzowi zawodowemu, który samowolnie opuścił miejsce pełnienia zawodowej służby wojskowej lub poza nim pozostaje albo odmawia pełnienia służby bądź wykonania obowiązku wynikającego z tej służby, zawiesza się od najbliższego terminu płatności wypłatę uposażenia oraz innych należności pieniężnych. W razie uznania nieobecności za usprawiedliwioną wypłaca się żołnierzowi zawieszone uposażenie i inne należności pieniężne.
Zdaniem organu w powołanym wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że prawo do uposażenia żołnierza zawodowego jest uzależnione od faktycznego pełnienia służby, a nie od samego istnienia stosunku służbowego. Oznacza to, że żądanie wypłaty zawieszonych należności byłoby zasadne tylko w przypadku ustania przyczyny zawieszenia, to jest przystąpienia do faktycznego wykonywania obowiązków służbowych. Tymczasem w świetle zgromadzonego materiału dowodowego fakt nie przystąpienia przez M.Ś. do wykonywania obowiązków służbowych jest bezsporny, w związku z czym niemożliwe jest odwieszenie zawieszonych należności i dokonanie ich wypłaty wraz z należnymi odsetkami.
Zdaniem organu instytucja zawieszenia ma zastosowanie do spornych należności (odprawy i ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy) i zasadna była odmowa wypłaty tych należności do czasu usprawiedliwienia ustania przyczyny zawieszenia. Wynika to zdaniem organu z treści cytowanych w uzasadnieniu decyzji art. 71, 72, 73 93, 94 i 95 oraz art. 111 pkt 7 w zw. z art. 115 ust. 1 pkt 2 i ust. 4 u.s.w.ż.z. Organ podkreślił, że porównanie treści tych przepisów dowodzi, że zakres pojęcia innych należności pieniężnych, określonych w art. 93 u.s.w.ż.z., podlegających zawieszeniu w sprawie, muszą wchodzić należności związane ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej. Fakt zwolnienia żołnierza ze służby, termin wymagalności świadczeń związanych z tym zwolnieniem, rodzaj świadczenia i podstawa prawna zwolnienia żołnierza ze służby nie może w żaden sposób wpływać na katalog należności związanych ze zwolnieniem żołnierza z zawodowej służby wojskowej wymienionych w art. 93 wskazanej ustawy.
Kwestia ta została podkreślona w uzasadnieniu kilkukrotnie. Organ wskazał bowiem, że w konsekwencji zawieszenie uprawnień do uposażenia i innych należności pieniężnych w trybie art. 93 ust. 1 u.s.w.ż.z., bezpośrednio musi wpływać na odmowę wypłaty tych świadczeń do czasu odwieszenia tych należności. Odzyskanie prawa do zawieszonego uposażenia wojskowego i innych należności pieniężnych, mogło nastąpić wyłącznie w wyniku ustania przyczyny zawieszenia, to jest w niniejszej sprawie przystąpienia do faktycznego wykonywania obowiązków służbowych. Tymczasem, zdaniem organu, w świetle zgromadzonego materiału dowodowego fakt nie przystąpienia przez M.Ś. do wykonywania obowiązków służbowych jest bezsporny, w związku z czym niemożliwe jest odwieszenie zawieszonych należności i dokonanie ich wypłaty wraz z należnymi odsetkami.
Organ podkreślił, że dokonaną interpretację wzmacniają reguły wykładni celowościowej i funkcjonalnej przepisów pragmatyki służbowej, które nie mogą być wykładane w nieracjonalny sposób, że żołnierz odmawiający pełnienia służby na określonym stanowisku służbowym mającym zawieszone z tego tytułu uposażenie z drugiej strony uzyska, za czas odmowy wykonywania obowiązków służbowych, dodatkowy okres podlegający wliczeniu od którego uzależniona jest wysokość odprawy (art. 94 u.s.w.ż.z.), nie wspominając o urlopie wypoczynkowym za czas niewykonywania obowiązków służbowych na stanowisku służbowym. Jakkolwiek słuszne jest, zdaniem organu stanowisko, że wypłata świadczeń związanych ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej powiązana jest ściśle z rozwiązaniem stosunku służbowego i uprawnienie do otrzymania tego typu świadczenia powstaje więc w dniu zwolnienia ze służby, a nie dopiero w "najbliższym terminie płatności", to żaden przepis art. 93 czy też 92 u.s.w.ż.z. nie zawiera wyłączenia tych należności z instytucji jakim jest zawieszenie uposażenia.
Konkludując organ stwierdził, że uwzględnił ocenę prawną dokonaną w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 listopada 2014 r., w sprawie akt I OSK 2850/13 jednakże stwierdził, że zawieszenie należności trwać będzie aż do czasu ustania przyczyny zawieszenia, a przede wszystkim usprawiedliwienia faktu odmowy objęcia stanowiska służbowego i wykonywania poleceń służbowych.
IV.2. W odwołaniu złożonym od tej decyzji, domagając się jej uchylenia i orzeczenia obowiązku wypłaty odprawy i ekwiwalentu za urlop wraz z odsetkami ustawowymi od dnia, w którym należności te stały się wymagalne, skarżący zarzucił
- naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 73 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 93 ust. 1 w związku z art. 94 ust. 1 i 6 i art. 95 pkt 2 u.s.w.ż.z. poprzez ich błędną wykładnię przejawiającą się w mylnym założeniu, że zawieszenie wypłaty uposażenia innych należności określone decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r. obejmowało również świadczenia związane ze zwolnieniem ze służby: odprawę i ekwiwalent za urlop, w sytuacji, gdy uprawnienie do nabycia tych świadczeń jest ściśle powiązane z rozwiązaniem stosunku służbowego i nie zależy od woli organu i aktualizuje się dopiero z dniem rozwiązania stosunku służbowego, zatem nie mogło być objęte zawieszeniem należności objętym decyzją;
- naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik postępowania, tj art. 8 k.p.a. w związku z art. 153 p.p.s.a. wskutek wydania decyzji na podstawie własnego poglądu na sytuację faktyczna i prawną strony bez uwzględnienia wiążącej oceny prawnej wyrażonej przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 listopada 2014r. sygn. akt l OSK 2850/13.
- art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 75 ust. 3 u.s.w.ż.z. polegające na braku jakiekolwiek odniesienia do żądania strony zawartego w piśmie z dnia [...] sierpnia 2010 r. związanego z zapłatą odsetek od dochodzonych należności i wydania decyzji w tym zakresie, wbrew obowiązkowi wyrażonemu w ostatnim z wymienionych przepisów.
IV. 3. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r., nr [...] Dowódca [...] (dawnej Jednostki Wojskowej Nr [...]) działając jako właściwy organ wojskowy na podstawie przepisów art. 138 § 1 pkt k.p.a., powołując jako podstawy prawnej decyzji przepisy 94 ust. 1 pkt 3 i ust. 2, art. 95 pkt 2 i 97, art. 93 ust. 1, art. 75 ust. 3 u.s.w.ż.z:
- uchylił zaskarżoną decyzję Dowódcy [...] Nr [...] z dnia [...] lutego 2015r. w całości;
- odmówił wypłaty M.Ś. odprawy w związku ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej w wysokości 20 746,00 zł oraz odsetek od tej kwoty;
- odmówił wypłaty M.Ś. ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy i urlop dodatkowy niewykorzystany w roku zwolnienia ze służby w wysokości 6125,28 zł oraz odsetek od tej kwoty.
W uzasadnieniu tej decyzji przedstawiono przebieg sprawy oraz przytoczono treść powoływanych wielokrotnie wyżej przepisów art. 94 i 95 u.s.w.ż.z. Zdaniem organu ustalenia faktyczne sprawy dotyczące zawieszenia skarżącemu wypłaty innych należności pieniężnych "na grunt" art. 94 ust. 1 pkt 3 i art. 97 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, w których to przepisach jest mowa o "uposażeniu zasadniczym wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego w ostatnim dniu pełnienia zawodowej służby wojskowej" nie ma wątpliwości, że w październiku 2009 r., będącego ostatnim miesiącem pełnienia przez M.Ś. zawodowej służby wojskowej, nie otrzymał on za cały ten miesiąc uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym.
Zważywszy na to, że uposażenie należne to świadczenie roszczeniowe, które zgodnie z przepisami należy się żołnierzowi, w rozpoznawanej sprawie nie podlega kwestii, że M.Ś. nie miał roszczenia do uposażania zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym za miesiąc październik 2009 r., ponieważ od maja 2009 r. zawieszono mu wypłatę uposażenia oraz innych należności pieniężnych. Skutek w postaci wypłaty zawieszonego uposażenia wraz z dodatkami o charakterze stałym mogło wywołać usprawiedliwienie odmowy wykonania obowiązków wynikających z zawodowej służby wojskowej (art. 93 ust. 1 zd. 2 u.s.w.ż.z.) i tylko takie zdarzenie mogłoby uprawniać skarżącego do żądania wypłaty uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym.
W ocenie organu II instancji, w świetle omawianych przepisów, nie budzi wątpliwości, że pod pojęciem "uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami
o charakterze stałym, należnego w ostatnim dniu pełnienia zawodowej służby wojskowej, przyjmowanego do podstawy obliczenia wysokości odprawy w związku ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej (art. 94 u.s.w.ż.z.) oraz ekwiwalentu za niewykorzystany urlop (art. 95 pkt 2 i art. 97 u.s.w.ż.z.), należy uznać uposażenie zasadnicze wraz z dodatkami należne i wypłacone żołnierzowi na podstawie przepisów ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.
W konsekwencji, jak pisze stanowczo organ, zawieszenie uprawnień do uposażenia i innych należności, w trybie art. 93 ust. 1 u.s.w.ż.z. bezpośrednio wpływa na wysokość podstawy obliczenia odprawy i ekwiwalentu za niewykorzystany urlop. Podstawa ta nie może być przecież ustalona niezgodnie z przepisami powyżej przywołanej ustawy, przewidującymi obligatoryjne zawieszenie uprawnień do uposażenia i innych należności jako skutek prawny odmowy wykonania obowiązków wynikających z zawodowej służby wojskowej. Dlatego wysokość odprawy związanej ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej, obliczonej zgodnie z art. 94 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 ustawy, wynosi 0,00 zł (440% x 0,00 zł). Również wysokość ekwiwalentu za niewykorzystany urlop, obliczonego zgodnie z art. 97 ustawy, wynosi 0,00 zł (1/22 x 0,00 zł x 29 dni).
W takiej sytuacji należało odmówić wypłaty żądanej przez pełnomocnika M.Ś. kwoty odprawy w związku ze zwolnieniem zawodowej służby wojskowej w wysokości 20 746,00 zł oraz ekwiwalentu pieniężnego za 29 dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego w wysokości 6215,28 zł. Wobec ustalenia braku podstaw do wypłaty żądanych należności, brak jest również podstaw do wypłaty odsetek ustawowych, o których mowa art. 75 ust. 3 u.s.w.ż.z.
Organ wskazał, że z uwagi na to, iż rozstrzygnięcie Dowódcy [...] nie precyzuje jakich konkretnych należności dotyczy i zakłada, niezgodnie z oceną prawną wyrażoną przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie, że należności będące przedmiotem rozpoznania objęte były zawieszeniem oraz nie zawiera rozstrzygnięcia o odsetkach, organ II uchylił zaskarżoną decyzję i wydał merytoryczne rozstrzygnięcie.
IV.4. W skardze wniesionej do tutejszego sądu M.Ś. zarzucił opisanej wyżej decyzji:
- naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 93 ust. 1 w zw. z art. 94 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 i ust. 6 w zw. z art. 97 w zw. z art. 75 ust. 3 u.s.w.ż.z. poprzez ich błędną wykładnię w wyniku mylnego założenia, że na ich podstawie organ jest upoważniony do wydania decyzji odmawiającej wypłaty odprawy i ekwiwalentu za urlop, a zawieszenie wypłaty uposażenia i innych należności w trybie z art. 93 ust. 1 u.s.w.ż.z. bezpośrednio wpływa na wysokość podstawy obliczenia odprawy i ekwiwalentu w sytuacji, gdy wskazane przepisy upoważnienia takiego nie zawierają, a prawo do nabycia tych świadczeń jest ściśle powiązane z rozwiązaniem stosunku służbowego i nie zależy od woli organu i aktualizuje się dopiero z dniem rozwiązania stosunku służbowego oraz, że uposażenie należne w ostatnim dniu pełnienia służby określone w art. 94 i art. 97 u.s.w.ż.z. to uposażenie wypłacone żołnierzowi w ostatnim dniu stosunku służbowego, w sytuacji gdy prawidłowa wykładnia tych przepisów nie pozwala na takie przyjęcie, gdyż ustawodawca nie utożsamia uposażenia należnego z wypłaconym;
- naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik postępowania, tj. art. 7 i art 77 § 1 w zw. z art 140 k.p.a. pominięcia dowodów znajdujących się aktach dotyczących stosunku służbowego skarżącego, a w szczególności dokumentu wystawionego przez JW [...] o nazwie "zestawienie należności pieniężnych żołnierza zwolnionego z zawodowej służby wojskowej", z którego wynika, że skarżący jest uprawniony do otrzymania pełnej odprawy na podstawie art. 94 ust. 1 pkt 3 u.s.w.ż.z. oraz wysokość tej odprawy oraz art. 8 k.p.a. w zw. z art. 153 p.p.s.a wydania decyzji na podstawie własnego poglądu na sytuację faktyczną i prawną strony bez uwzględnienia wiążącej oceny prawnej wyrażonej przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 listopada 2014 r., I OSK 2850/13.
W oparciu o te zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie, wydanie wyroku nakazującego wypłatę odprawy i ekwiwalentu wraz z odsetkami ustawowymi i zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W uzasadnieniu skargi przytoczył argumenty powołane w odwołaniu w szczególności dotyczące błędnej oceny prawnej i kolizji z wiążącymi wskazówkami zawartymi w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
V.1. Kwestią wstępną i determinującą przedstawiony niżej wynik kontroli legalności decyzji organów wojskowych jest związanie niniejszego Sądu wykładnią prawa i oceną prawną wyrażoną w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego wydanym w sprawie w dniu 6 listopada 2014 r. (sygn.. akt I OSK 2850/13). Zgodnie z treścią art. 190 p.p.s.a. przepis ten znajduje zastosowanie, gdy doszło do orzeczenia, o którym mowa w art. 185 § 1 p.p.s.a., a mianowicie, gdy zaszła konieczność ponownego rozpoznania sprawy przez wojewódzki sąd administracyjny. W takim przypadku sąd ten związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Wykładnia może obejmować zarówno prawo materialne jak i prawo procesowe. Dla obu wymienionych typów przepisów prawa wykładnia dokonana przez Naczelny Sąd Administracyjny jest wiążąca.
Pojęcie wykładni prawa, o której mowa w art. 190 p.p.s.a. zaczerpnięte jest z modelu kasacyjnego zakładającego dychotomię sfery ustaleń faktycznych oraz kontroli prawa. Wobec braku wyłączenia ustaleń faktycznych oraz oceny dowodów spod kontroli sądu drugiej instancji związanie takie obejmuje nie tylko wyabstrahowany rezultat interpretacji określonego przepisu prawa materialnego lub procesowego, ale jego związanie z kontrolowanymi przez sąd pierwszej instancji podstawami faktycznymi oraz oceną dowodów wyrażoną w decyzji stosowania prawa przez organy administracyjne, co wzmacnia odwołanie się do art. 153 p.p.s.a. stosowanego również przed sądem kasacyjnym (art. 193 p.p.s.a.).
Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, ciążący na sądzie rozpoznającym ponownie daną sprawę, może być wyłączony tylko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego. Ponieważ w sprawie nie zaszły okoliczności uprawniające do odstąpienia od wskazanego związania, determinuje ono kierunek niniejszego rozstrzygnięcia.
Dodać należy, że związanie to realizuje się również w sytuacji, w której - na skutek skorzystania przez sąd kasacyjny z uprawnienia wynikającego z art. 188 p.p.s.a. - sprawa została przekazana bezpośrednio organom, następnie na skutek skorzystania przez stronę ze środków zaskarżenia ponownie znalazła się w tutejszym sądzie.
V.2. Ze wskazanego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. pkt II.3. niniejszego uzasadnienia) wynikają dwie kluczowe konsekwencje. Pierwsza z nich jest taka, że wyrok ten zakończył spór dotyczący odmowy wypłaty skarżącemu zawieszonego uposażenia za okres od dnia [...] maja 2009r. do dnia [...] października 2009r. Druga, będąca przedmiotem dalszego postępowania i dokonanej w niniejszym wyroku kontroli, dotyczy prawa skarżącego do odprawy oraz ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy.
Jak zostało to już wyżej przedstawione i wielokrotnie powtórzone w treści decyzji organów oraz pismach procesowych skarżącego Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że sąd pierwszej instancji, jak i organy wojskowe, błędnie przyjęły, iż zawieszenie skarżącemu innych należności pieniężnych, o których mowa w art. 73 ust. 1 pkt 9 u.s.w.ż.z., obejmowało odprawę oraz ekwiwalent pieniężny za urlop wypoczynkowy. Należności te przysługują bowiem według zasad obowiązujących w dniu wypłaty. Uprawnienie żołnierza zawodowego do nabycia należności pieniężnych związanych ze zwolnieniem ze służby powstaje dopiero po rozwiązaniu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej. W przypadku skarżącego powstało po dniu [...] października 2009 r.
Oznacza to, co dobitnie podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny, że zawieszenie skarżącemu pozostającemu w zawodowej służbie wojskowej rozkazem dziennym Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] innych należności pieniężnych nie mogło obejmować i w konsekwencji nie obejmowało odprawy i ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy. W niniejszej sprawie organ wojskowy był zatem obowiązany rozpoznać wniosek skarżącego dotyczący żądania wypłaty należności pieniężnych, związanych ze zwolnieniem go z zawodowej służby wojskowej.
V.3. Dokonując kontroli legalności zaskarżonych decyzji, w szczególności w zakresie rozważań prawnych zauważalne jest, że organy powołując się na związanie oceną prawną wyrażoną we wskazanym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz cytując najistotniejszy dla dalszego toku sprawy fragment uzasadnienia tego orzeczenia mniej lub bardziej wprost podważają zasadę, która została w nim wyrażona. Szczególnie dostrzegalne jest to w wywodzie organu I instancji, który kilkakrotnie wracając do kwestii zasadności przesłanek do zawieszenia skarżącemu wypłaty uposażenia oraz innych należności pieniężnych stwierdza wprost, że "zawieszenie tych należności trwać będzie aż do czasu ustania przyczyny zawieszenia a przede wszystkim usprawiedliwienia faktu odmowy objęcia stanowiska służbowego i wykonywania poleceń służbowych" (ostatni akapit decyzji). Z poprzedzających tę konkluzję wywodów można wnosić, że przez "zawieszenie należności" należy rozumieć nadal trwający stan, który skutkuje odmową ich wypłaty.
Wywód ten nie tylko jest jawnie sprzeczny z oceną prawną wyrażoną w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, ale też niespójny z innymi wywodami i stanem faktycznym sprawy. Stan "zawieszenia wypłaty uposażenia i innych należności" bowiem ustał, gdyż skarżący od dnia [...] listopada 2009 r. nie pełni już służby wojskowej. Kwestię tę dobitnie podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny z tego właśnie faktu wywodząc rozdzielność sprawy dotyczącej zawieszenia i wypłaty uposażenia oraz wypłaty "innych należności". Roszczenie o wypłatę tych drugich zaktualizowało się po dniu [...] października 2009 r. i nie jest związane z zawieszeniem wynikającym z rozkazu wydanego dnia [...] kwietnia 2009 r. Dlatego we wskazanym orzeczeniu znalazło się polecenie, by organy z uwzględnieniem tej okoliczności rozpoznały wniosek skarżącego w zakresie odprawy i ekwiwalentu za urlop.
Podobnego "zabiegu" dokonano w decyzji organu II instancji, która, choć w mniej stanowczy sposób polemizuje z wywodami Naczelnego Sądu Administracyjnego, to jest z nimi lub konsekwencjami z nich wynikającymi sprzeczna. Nadto, być może by uniknąć tak wyraźnej sprzeczności poglądów jaką zawiera argumentacja organu I instancji, rozważania zawarte w zaskarżonej decyzji są znacznie uboższe. W znacznej części stanowią powtórzenie przebiegu postępowania, zaś w czysto argumentacyjnym zakresie koncentrują się wokół kwestii zawieszenia wypłaty uposażenia i innych należności pieniężnych oraz wykonalności dotyczącego tej kwestii rozkazu z dnia [...] kwietnia 2009 r.
Kluczowe dla oceny zasadności wniosku skarżącego jest zdanie, w którym organ stwierdza, iż zawieszenie uprawnień do uposażenia i innych należności, w trybie art. 93 ust. 1 u.s.w.ż.z., bezpośrednio wpływa na wysokość podstawy obliczenia odprawy i ekwiwalentu za niewykorzystany urlop. Organ nie wyjaśnia jednak na czym polega ów "bezpośredni związek" i w jaki sposób modyfikuje przepisy dotyczące wypłaty odprawy i ekwiwalentu. W ostatnim zdaniu na przedostatniej stronie decyzji (k. 14 akt administracyjnych - "Akta postępowania administracyjnego II instancja") powołuje się tylko ogólnikowo na niezgodność z przepisami ustawy i po raz kolejny na skutki wynikające z zawieszenia uprawnień do uposażenia i innych należności.
Oznacza to, że w uzasadnieniu decyzji organu II instancji (podobnie jak w I instancji) nie znalazły się rozważania nakazane w wytycznych Naczelnego Sądu Administracyjnego to jest rozpoznania wniosku skarżącego o wypłatę odprawy i ekwiwalentu według stanu faktycznego i prawnego na dzień rozwiązania stosunku służbowego ze skarżącym, po ustaniu "stanu zawieszenia".
V.4. Zasadnie zatem zarzuca skarżący, że stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji jest niezgodne z oceną prawna i wytycznymi zawartymi w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 listopada 2014 r. Słuszne jest także jego twierdzenie, że analiza uzasadnienia organu I instancji decyzji prowadzi bowiem do wniosku, że organ ten skupia się tylko i wyłącznie na nieuprawnionej polemice ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego przedstawiając własną i odmienną wykładnię przepisów prawa materialnego.
Trafnie też skarżący zarzuca, że zgodnie z art. 94 ust. 1 u.s.w.ż.z., żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej przysługuje odprawa. Wypłata tej należności jest ściśle powiązana z rozwiązaniem stosunku służbowego i nie zależy od woli organu, który zobowiązany jest wypłacić odprawę. Przypadki, w których odprawa nie przysługuje określa również ustawa w art. 94 ust. 6 w zw. z art. 111 pkt 11-14 u.s.w.ż.z. Brak jest również wyjaśnienia na jakiej podstawie organ uznał, że uposażenie należne w ostatnim dniu pełnienia służby określone art. 94 i art. 97 to uposażenie wypłacone żołnierzowi w ostatnim dniu stosunku służbowego u.s.w.ż.z. (skarżący podnosi, że organ dysponuje danymi pozwalającymi na określenie ostatniego przysługującego mu uposażenia – za kwiecień 2009 r. oraz wyliczenia ekwiwalentu).
V.5. Stwierdzone naruszenie przepisów postępowania, a to art. 153 w zw.
z art. 193 p.p.s.a. spowodowały, że istota sprawy pozostała nierozstrzygnięta. Prowadził też do błędnej wykładni oraz niewłaściwego momentu czasowego
i przestrzennego zastosowania powołanych wyżej przepisów prawa materialnego. Istotą bowiem sprawy pozostaje rozpoznanie wniosku skarżącego w zakresie odprawy i ekwiwalentu za niewykorzystany urlop według stanu faktycznego po dniu rozwiązania stosunku służbowego, którego to stanu nie dotyczy rozstrzygnięcie w przedmiocie zawieszenia wypłaty uposażenia oraz innych należności pieniężnych objęte rozkazem Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r. Aktualna pozostaje zatem wytyczna zawarta w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 listopada 2014 r. i rzeczą organów jest ją zrealizować.
Wbrew ewentualnemu wnioskowi skargi sąd administracyjny nie ma kompetencji do merytorycznego rozstrzygania sprawy, natomiast stwierdzone uchybienia mające wpływ na wynik sprawy obligowały Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a.). Ze względu na to, że sprawa nie została rozpoznana merytorycznie, zaś istota wyrażonej w obu decyzjach odmowy sprowadziła się do zakwestionowania poglądu Naczelnego Sądu Administracyjnego, uzasadnione było zastosowanie art. 135 p.p.s.a. i wyeliminowanie z obrotu prawnego również decyzji organu I instancji (pkt I sentencji wyroku).
O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie
art. 152 p.p.s.a, o kosztach zaś na podstawie art. 200, 205 § 1 i 209 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło