II SA/Go 408/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska, Sędziowie Sędzia WSA Maria Bohdanowicz, Asesor WSA Joanna Brzezińska (spr.), , po rozpoznaniu w dniu 30 sierpnia 2007 r. na rozprawie sprawy ze skargi E.S. na decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławcze z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie : odmowa przyznania pomocy pieniężnej na częściowe pokrycie kosztów utrzymania dziecka umieszczonego w rodzinie zastępczej p o s t a n a w i a #FOR ODM_WYNIKI Umorzono postępowanie z art. 161 ustawy -PoPPSA W dniu 18 maja 2007 r. E.S., za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego wniosła, skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. Jako przedmiot skargi skarżąca wskazała umowy cywilnoprawne zawarte przez Szkołę Podstawową w imieniu Skarbu Państwa z rodziną zastępczą E. i Z. małżonkami S., których "stroną w imieniu Skarbu Państwa z dniem [...] stycznia 1999 r. jest Starosta, zgodnie z art. 55f ust. 1 i 2 ustawy Dz.U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1126". Skarżąca wniosła: "tak jak w skardze skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 24 października 2003 r. ze zmianą, która dotyczy opuszczenia rodziny zastępczej przez D.W. za zgodą organu administracji publicznej (§ 1 ust. 2 pkt. 5 umowy nr 1/92 z dnia 19 sierpnia 1992 r.) bez zawiadomienia sądu opiekuńczego o okolicznościach potrzeby zmiany praw i obowiązków rodziny zastępczej (zgodnie z § 10 ust. 1 Dz.U.85.48.256) lub rozwiązania umowy Nr [...] z dnia [...] sierpnia 1992 r., zgodnie z § 3 ust. 2". Jako uzasadnienie swej skargi E.S. wskazała uzasadnienie wyroków Trybunału Konstytucyjnego, wyrok i uzasadnienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 września 2006 r. sygn. akt I OSK 493/06 oraz fakt, iż przedmiotowe umowy nigdy nie były aktualizowane. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, wraz ze skargą przedstawiło akta postępowania administracyjnego wszczętego na wniosek E.S. z dnia [...] kwietnia 2003 r. o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie przyznania pomocy pieniężnej na częściowe pokrycie kosztów utrzymania dziecka umieszczonego w rodzinie zastępczej tj. D.S., zakończonego ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2001 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Starosty nr [...] z dnia [...] maja 2001 r. o odmowie przyznania E. i Z.S. od dnia [...] stycznia 2001 r. pomocy pieniężnej na częściowe pokrycie kosztów utrzymania umieszczonego w rodzinie zastępczej dziecka. Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie i przedstawił następujący stan sprawy. Na mocy postanowienia Sądu Rejonowego Wydział Rodzinny i Nieletnich z dnia [...] lipca 1992 r. sygn. akt XV Nsm 178/92 E. i Z.S. zostali powołani na opiekunów prawnych dla małoletniej D.M. ur. [...] grudnia 1982 r. (później S., obecnie W.), która została umieszczona w rodzinie zastępczej u E. i Z. małżonków S.. Następnie w dniu [...] sierpnia 1992 r. zostały zawarte między E.S. a Szkołą Podstawową umowy powierzenia dziecka rodzinie zastępczej nr [...] oraz o pomocy pieniężnej dla rodziny zastępczej. D.S. w dniu [...] grudnia 2000 r. stała się pełnoletnia. W związku z powyższą okolicznością, decyzją z dnia [...] stycznia 2001 r. nr [...], działający z upoważnienia Starosty Kierownik Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie od dnia [...] stycznia 2001 r. przyznał D.S. pomoc pieniężną na kontynuowanie nauki w wysokości 416,10 zł. W dniu [...] lutego 2001 r. E.S. wniosła o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji oraz dalsze przyznanie pomocy pieniężnej jako rodzinie zastępczej, na częściowe pokrycie kosztów utrzymania umieszczonego w niej dziecka. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2001 r. nr [...] Kolegium odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] stycznia 2001 r. nr [...]. Z kolei decyzją Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2001 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło i przekazało do ponownego rozpatrzenia decyzję Nr [...] z dnia [...] marca 2001r. Nr [...] wydaną w sprawie umorzenia postępowania dotyczącego przyznania pomocy pieniężnej na utrzymanie dziecka umieszczonego w rodzinie zastępczej. Rozpoznając ponownie sprawę Starosta, decyzją z dnia [...] maja 2001r., nr [...] odmówił E. i Z.S. przyznania od dnia [...] stycznia 2001 r. pomocy pieniężnej na częściowe pokrycie kosztów utrzymania umieszczonego w rodzinie zastępczej dziecka – D.S., z powodu osiągnięcia przez wskazaną wyżej wychowankę pełnoletniości. Organ swoje rozstrzygniecie oparł o przepis, art. 33p ust. 1 i 3, art. 43 ust. 1 i art. 55 ust. 2 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998r., Nr 64, poz. 414, z późn. zm.) oraz wyjaśnił, że z uwagi na fakt, iż państwo S. nie wystąpili przed 31 grudnia 2000 r. o zmianę umowy w sprawie przyznania im pomocy pieniężnej, z dniem [...] stycznia 2001 r. zawarta przez nich w dniu [...] września 1992 r. umowa przestała wiązać z mocy prawa. Ponadto Organ wskazał, że w związku z tym faktem, oraz z uwagi na osiągniecie przez wychowanka rodzinny zastępczej pełnoletniości pomoc została przyznana D.S.. W wyniku rozpoznania odwołania E. i Z.S. SKO decyzją z dnia [...] czerwca 2001 r. nr [...] utrzymało mocy ww. decyzję w całości. Podstawą rozstrzygnięcia organu drugiej instancji były przepisy art. 33g i art. 33p ustawy z dnia 29 listopada 1990r. o pomocy społecznej. Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu, wyrokiem z dnia 11 czerwca 2002 r. sygn. akt II SA/Po 2721/01, oddalił skargę E. i Z.S. na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2001 r. W dniu [...] kwietnia 2003 r. E.S. złożyła wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie przyznania pomocy pieniężnej na częściowe pokrycie kosztów utrzymania dziecka umieszczonego w rodzinie zastępczej, zakończonego w/w ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2001 r. [...]. Strona powołała się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 lutego 2003 r. sygn. akt K 1/01 stwierdzający niezgodność art. 33c ust. 5 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej z Konstytucją RP. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2003 r., nr [...] Kolegium odmówiło uchylenia swojej decyzji z dnia [...] czerwca 2001 r. Nr [...]. W uzasadnieniu organ podniósł, że wskazany przez wnioskodawczynię przepis art. 33 c ust. 5 wszedł w życie z dniem 28 lipca 2001 r.. a więc ww. orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego dotyczyło stanu prawnego obowiązującego po tym dniu i nie ma zastosowania do przedmiotowej sprawy. Ponadto podstawą prawną ostatecznej decyzji, której dotyczy wniosek o wznowienie postępowania był art. 33g i 33p ustawy o pomocy społecznej. Następnie, w wyniku ponownego rozpoznania sprawy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] września 2003 r. nr [...] utrzymało w mocy swoją wcześniejszą decyzję. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 6 grudnia 2005 r. sygn. akt 4/II SA/Po 2399/03, po rozpoznaniu skargi E.S., uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2003 r. Nr [...] i poprzedzającą ją decyzję tego organu z dnia [...] sierpnia 2003 r. nr [...]. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że słuszny jest pogląd Samorządowego Kolegium Odwoławczego o braku podstaw do uchylenia decyzji na postawie art. 145a k.p.a., gdyż przesłanką do zastosowania tego przepisu jest wydanie decyzji w oparciu o obowiązujący w dniu orzekania przepis, który następnie został orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego uznany za niezgodny z Konstytucją. Ponadto zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 33g i 33p, a nie na podstawie art. 33c. Jednakże uchybienia proceduralne (brak postanowienia o wznowieniu postępowania) przesadzają o konieczności uchylenia zaskarżonej i poprzedzającą ją decyzji. Skarga kasacyjna Kolegium od powyższego wyroku została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 września 2006 r. sygn. akt l OSK 493/06. W związku z powyższymi orzeczeniami sądów, Kolegium postanowieniem z dnia [...] grudnia 2006 r. Nr [...] wznowiło postępowanie administracyjne w sprawie pomocy pieniężnej na częściowe pokrycie kosztów utrzymania dziecka w rodzinie zastępczej zakończonego ostateczną decyzją administracyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] czerwca 2001 r. Nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Nr [...] z dnia [...] maja 2001 r. wydaną z upoważnienia Starosty przez Kierownika Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie. Następnie organ, decyzją z dnia [...] lutego 2007 r. Nr [...] odmówił uchylenia ww. decyzji ostatecznych. W uzasadnieniu decyzji Kolegium ponownie wskazało, że orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 lutego 2003 r. sygn. akt Kl/01 dotyczy stanu prawnego obowiązującego od dnia 28 lipca 2001 r., a podstawą prawną ostatecznej decyzji Kolegium, której dotyczy wniosek jest przepis art. 33g i 33p ustawy o pomocy społecznej w stanie prawnym obowiązującym do dnia 27 lipca 2001 r. Organ wyjaśnił również, że jest związany wyrokami zapadłymi w przedmiotowej sprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Poznaniu i Naczelnym Sądem Administracyjnym w Warszawie, gdzie poprzednie decyzje Kolegium zostały uchylone jedynie z powodu naruszeń proceduralnych, a ocena dokonana w orzeczeniach tych sądów jest wiążąca dla Kolegium. W związku z powyższymi ustaleniami Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, iż zgodnie z treścią art. 145a § 1 k.p.a. w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja można żądać wznowienia postępowania. Natomiast w myśl art. 151 § 1 organ administracji publicznej po przeprowadzeniu postępowania w zakresie wystąpienia przyczyn wznowienia postępowania odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a, albo uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. W ocenie organu, warunkiem koniecznym dla zaktualizowania się możliwości wystąpienia z żądaniem wznowienia postępowania na ww. podstawie i jednocześnie przyczyną uzasadniającą uchylenie decyzji, której dotyczy wniosek o wznowienie postępowania, jest stwierdzenie niezgodności aktu normatywnego stanowiącego podstawę wydanej decyzji administracyjnej z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą, a taka sytuacja w rozpatrywanej sprawie nie zachodzi. E.S. wniosła o ponowne rozpoznanie sprawy, uporządkowanie akt w Samorządowym Kolegium Odwoławczym, zgodnie z zarządzeniami Przewodniczącego SKO nr [...], związanych ze wszystkimi wydanymi w jej sprawie decyzjami i wyrokami sądowymi, przeprowadzenie rozprawy zgodnie z k.p.a. i uchwałą nr [...] Zgromadzenia Ogólnego SKO oraz przesłuchanie wskazanych przez nią świadków. Zdaniem E.S. wznowienie postępowania administracyjnego ma na celu poprawne tym razem rozpatrzenie sprawy w oparciu o dowody, które są zgodne ze stanem faktycznym i prawnym. Decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2007 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 145a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn.zm.), po rozpoznaniu wniosku E.S. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję własną Nr [...] z dnia [...] lutego 2007 r. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ przywołał argumenty tożsame z uzasadnieniem swojej decyzji z dnia [...] lutego 2007 r.. Dodatkowo, odnosząc się do żądań strony zawartych we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, Kolegium wskazało, że bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy jest żądanie strony uporządkowania akt, gdyż nie wpływa ono na stan faktyczny ani tez prawny rozpoznawanej sprawy. Jako bezzasadne uznał także organ żądanie przeprowadzenia rozprawy i wysłuchania świadków, powołując w tym zakresie przepisy art. 89 § 1 i 2 oraz art. 75 § 1 Kpa Pismem z dnia 22 czerwca 2007r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. wezwał skarżącą do uzupełnienia braków formalnych jej skargi z dnia 18 maja 2007 r. m.in. do wskazania numeru i daty zaskarżonego aktu oraz określenia naruszenia prawa bądź interesu prawnego. W odpowiedzi na powyższe wezwanie E.S. poinformowała, iż odpowiedź na nie znajduje się w jej wniosku z 11 kwietnia 2003r. skierowanym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, który został również rozpatrzony i rozstrzygnięty ostatecznie Wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 września 2006 r. sygn. akt I OSK 493/06 Pismem z dnia [...] lipca 2007r. WSA w Gorzowie Wlkp. ponownie wezwał do sprecyzowania skargi w szczególności do wskazania, czy przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2007r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję tego organu z dnia [...] lutego 2007r. o odmowie uchylenia decyzji Kolegium z dnia [...] czerwca 2001r. dotyczącej odmowy przyznania pomocy pieniężnej na częściowe pokrycie kosztów utrzymania dziecka umieszczonego w rodzinie zastępczej oraz do określenia naruszenia prawa lub interesu prawnego zaskarżoną czynnością lub aktem organu, pod rygorem odrzucenia skargi – zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Powyższe wezwanie pozostało bez odpowiedzi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Postępowanie przed sądem administracyjnym jest postępowaniem skargowym. Oznacza to, że wszczynane i prowadzone jest na skutek skargi podmiotu legitymowanego do jej wniesienia. Należy wskazać, iż pomimo niedostatecznego sprecyzowania skargi, które to braki nie zostały uzupełnione pomimo wezwania Sądu, z uwagi na treść żądań skarżącej oraz stanowiska Samorządowego Kolegium Odwoławczego zawartego w odpowiedzi na skargę, skierowano sprawę do rozpoznania na rozprawie przyjmując, że skarga może dotyczyć sprawy administracyjnej zakończonej wydaniem ostatecznej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...]. Na rozprawie w dniu 30 sierpnia 2007 r. skarżąca, wezwana do sprecyzowania przedmiotu swojej skargi oświadczyła, że skarga jej nie dotyczy decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...]. W jej ocenie sprawa w ogóle nie powinna być rozpoznawana przez sąd administracyjny, gdyż nie ma charakteru administracyjnego. Sprawa dotyczy umów cywilnoprawnych i powinna być rozpatrywana przez sąd powszechny. Sprawa była rozpatrywana przez sąd powszechny, łącznie z Sądem Najwyższym. E.S. wskazała, że przedmiotową skargę wniosła ponieważ nie rozwiązano z nią umowy cywilnoprawnej o prowadzenie rodziny zastępczej. Skarżąca domaga się więc wykonania prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 6 grudnia 2005 r. sygn. akt 4/II SA/Po 2399/03, którego w jej ocenie nie wykonał organ pierwszej instancji. Skarżąca podniosła, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie doręczyło Staroście Powiatowemu odpisu tego wyroku. Na tę okoliczności przedstawiła zaświadczenie Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie z dnia [...] sierpnia 2007 r. E.S. oświadczyła wobec Sądu, iż w związku z powyższymi okolicznościami, cofa skargę i wnosi o umorzenie przedmiotowego postępowania sądowego. Dysponentem skargi jest skarżący, zatem cofnięcie skargi jest rezygnacją strony z kontynuowania wszczętego postępowania przed sądem administracyjnym. Zgodnie z przepisem art. 60 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn.zm.) cofnięcie skargi wiąże sąd, jednakże sąd uzna tę czynność procesową za niedopuszczalną, jeżeli zmierza ona do obejścia prawa lub spowodowałaby utrzymanie w mocy aktu lub czynności dotkniętych nieważnością. Po myśli art. 161 § 1 pkt 1 ww. ustawy, jeżeli skarżący skutecznie cofnął skargę, Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania. Na podstawie analizy akt sprawy, w szczególności treści oświadczenia E.S. złożonego na rozprawie, Sąd zważył, iż w przedmiotowej sprawie cofnięcie skargi należało uznać za dopuszczalne. Mając na uwadze powyższe okoliczności, na podstawie wskazanych wyżej przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie. Zgodnie z przepisem art. 200 i 201 ww. ustawy w przypadku umorzenia postępowania na skutek cofnięcia skargi, skarżącej nie przysługuje zwrot kosztów postępowania sądowego.