II SA/Go 415/15
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2015-09-17
Skład orzekający: Grażyna Staniszewska, Marek Szumilas, Sławomir Pauter
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy funkcjonariusz Policji, który nie uzyskał pokwitowania zdania karty rejestracyjnej PRD 5/1, dopuścił się przewinienia dyscyplinarnego polegającego na niedopełnieniu obowiązków służbowych?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone orzeczenie dyscyplinarne, uznając, że organy dyscyplinarne nie wykazały jednoznacznie, iż do obowiązków funkcjonariusza Policji należało uzyskanie pokwitowania zdania karty rejestracyjnej PRD 5/1. Brak takiego pokwitowania nie przesądza automatycznie o niedopełnieniu obowiązków służbowych, zwłaszcza gdy procedury wewnętrzne nie precyzowały tego obowiązku, a wątpliwości powinny być rozstrzygane na korzyść obwinionego.Stan faktyczny
Funkcjonariusz Policji R.G. został obwiniony o niedopełnienie obowiązków służbowych polegających na niezarejestrowaniu 12 mandatów karnych na kartach rejestracyjnych PRD 5/1. Organy dyscyplinarne uznały go winnym i wymierzyły karę nagany. Skarżący kwestionował brak dowodów winy i zarzucał stronniczość postępowania. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną, uchylając zaskarżone orzeczenie.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji oraz poprzedzające je orzeczenie Komendanta Miejskiego Policji, zasądził od Komendanta Wojewódzkiego Policji na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marek Szumilas Sędzia WSA Sławomir Pauter Protokolant st. sekr. sąd. Anna Lisowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 września 2015 r. sprawy ze skargi R.G. na orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej nagany I. uchyla zaskarżone orzeczenie oraz poprzedzające je orzeczenie Komendanta Miejskiego Policji z dnia [...] r., nr [...], II. zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Policji na rzecz skarżącego R.G. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest orzeczenie Nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] kwietnia 2015 r. ([...]), którym podstawie art. 135n ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji (Dz.U, z 2015 r., poz. 355 ze zm.) po rozpoznaniu odwołania asp. R.G. od orzeczenia Komendanta Miejskiego Policji nr [...] z dnia [...] lutego 2015 r. w przedmiocie uznania w/w winnym popełnienia zarzucanych 12 przewinień dyscyplinarnych wyczerpujących znamiona art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji w zw, z art. § 4 ust. 7 rozporządzenia Ministra Sprawa Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U z 2012 r,, poz. 488) i wymierzeniu kary dyscyplinarnej nagany, utrzymano zaskarżone orzeczenie w mocy.
Powyższa skarga została złożona w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Zgodnie z § 4 ust. 7 powyższego rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 roku w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego policjant, który zastosował postępowanie mandatowe lub prowadzi postępowanie w sprawie o naruszenie przepisów ruchu drogowego, niezwłocznie rejestruje mandat lub prowadzenie tych czynności na formularzu, którego wzór został określony w załączniku nr 3 do w/w rozporządzenia, tj. karcie rejestracyjnej określanej mianem karty PRD 5/1, występującej również pod nazwą karta rejestracyjna MRD 5/1. Na podstawie tej karty kierowcy są naliczane m.in. punkty karne za popełnione wykroczenie. W Komisariacie Policji, gdzie skarżący pełni służbę, po zdaniu karty informacyjnej PRD 5/1 przez funkcjonariusza były one odnotowywane w prowadzonym w komendzie wykazie, który następnie z tym kartami był przekazywany do Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Miejskiej Policji. W wydziale tym karta była wprowadzana do systemu zwanego KSIP, naliczającego punkty karne za popełnione przez kierowcę wykroczenie.
W dniu [...] września 2014 r. zakończono prowadzone w trybie art. 134 ust. 4 ustawy o Policji czynności wyjaśniające w wyniku których ustalono, że R.G. mógł nie sporządzić dwunastu kart PRD 5/1 do nałożonych mandatów karnych seria CT [...].
W dniu [...] października 2014 r. wszczęte postępowanie dyscyplinarne przeciwko funkcjonariuszowi, Komendant Miejski Policji postanowieniem nr [...] zawiesił, uznając, że w celu merytorycznego rozstrzygnięcia całości prowadzonego postępowania dyscyplinarnego w sposób obiektywny i nie budzący żadnych wątpliwości zasadnym jest ocena zebranego materiału dowodowego przez Prokuraturę Rejonową.
Postanowieniem z dnia [...] listopada 2014 r. Prokurator Rejonowy ([...]), na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 kpk, odmówił wszczęcia śledztwa przeciwko skarżącemu o czyn z art. 231 § 1 kk, wobec stwierdzenia braku znamion czynu zabronionego.
Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...] Komendant Miejski Policji podjął zawieszone postępowanie i przeprowadził niezbędne postępowanie dowodowe.
W toku postępowania dyscyplinarnego R.G. nie przyznał się do zarzucanych mu przewinień dyscyplinarnych.
Jak ustalił organ, ze służby w dniach, gdy obwiniony nakładał grzywny w drodze mandatów karnych za wykroczenia podlegające rejestracji, a których zgodnie z treścią przedstawionych zarzutów miał nie zarejestrować wymaganą kartą, rozliczali go dyżurni Komisariatu Policji R.G., E.W., P.D., T.D. oraz pełniący wówczas obowiązki kierowników Posterunku Policji i Rewiru Dzielnicowych w Komisariacie Policji A.S. i K.F.. Żaden z w/w funkcjonariuszy przesłuchanych w charakterze świadka z uprzedzeniem o odpowiedzialności karnej wynikającej z treści art. 233 § 1 kk, nie potwierdził w swoich zeznaniach przyjęcia jakiejkolwiek karty imiennie od asp. R.G., podobnie jak od innych również imiennie wskazanych funkcjonariuszy Komisariatu Policji. Policjanci Ci nie zaprzeczyli, że w okresie objętym zarzutami wobec obwinionego mogli przyjmować karty PRD 5/1, nie wskazali jednak czy przyjmowali je akurat od asp. R.G. za wykroczenia popełnione przez osoby wskazane w treści zarzutów.
W podobnym tonie wypowiedzieli się w swoich zeznaniach inni funkcjonariusze posiadający uprawnienia do rozliczania ze służby, którzy te rozliczenia realizowali. W swoich zeznaniach policjanci funkcyjni przyznali, że zdawanych kart nigdzie od zdających je policjantów nie kwitowali, jednak nie zaprzeczyli, iż zrobiliby to w każdej sytuacji gdy dany policjant by ich o to poprosił. Możliwość pokwitowania takiej karty była np, w notatniku służbowym policjanta, gdzie mógł on wpisać jej sporządzenie na marginesie przy adnotacji dotyczącej nałożonego mandatu karnego (zgodnie z § 1 pkt 3 Wytycznych), bądź też podczas rozliczenia ze służby w rubryce z uzyskanymi w jej trakcie wynikami, W notatniku służbowym asp. R.G. brak jest jakichkolwiek zapisów świadczących o sporządzeniu i zdaniu kart PRD 5/1 objętych stawianymi zarzutami, do poszczególnych nałożonych przez niego mandatów karnych. Możliwość takiego pokwitowania była również np, w bloczku formularzy mandatów karnych, na odwrocie odcinka "D" nałożonego mandatu. Tego obwiniony również nie robił.
Kierownik Rewiru Dzielnicowych Komisariatu Policji st. asp. K.F. zeznał, iż to w interesie policjanta, a więc sporządzającego dokument jest to, aby jego zdanie zostało mu pokwitowane jako dowód, że taki dokument został zdany. Taką właśnie metodę, od kiedy do jej obowiązków należy przyjmowanie od policjantów kart PRD 5/1, stosuje np. I.K., co wynika ze złożonych przez nią w postępowaniu zeznań.
Zdaniem organu obwiniony nie jest w stanie udowodnić, iż dopełnił ciążącego na nim obowiązku sporządzenia i przekazania kart rejestracyjnych PRD 5/1, do czego w jego ocenie był zobowiązany przepisami prawa.
Analizując sprawę organ zwrócił uwagę na treść uzasadnienia sporządzonego przez prokuratora Ł.N., oceniającego zebrany materiał dowodowy, w wydanym postanowieniu o odmowie wszczęcia śledztwa, który działanie skarżącego określił jako "zaniedbanie".
Możliwość zagubienia, a nawet "zabrania" przez osobę nieuprawnioną zdanych kart PRD 5/1 sugerował w swoich zeznaniach były kierownik ogniwa patrolowo - interwencyjnego S.T. wskazując, że pokój w którym urzędował ze st. asp. K.F. pełnił w komisariacie rolę sali odpraw, każdy z odprawiających miał do niego dostęp, jego drzwi nie były plombowane i mógł do niego wejść każdy kto otrzymał do niego klucze od dyżurnego komisariatu, Organ jednak ocenił, iż takie zeznania przeczą opisowi obiegu zdanych kart przedstawionemu zarówno przez st. asp. K.F. jak i kom. E.K.. Wymienieni przełożeni zdecydowanie wykluczyli możliwość zagubienia jakichkolwiek kart, które zostały zdane, jasno wskazując, że jeśli dane karty nie zostały naniesione na wykaz czyli tzw. "płachtę" to nie trafiły one do odpowiedzialnych za nie kierowników. Możliwość zagubienia sporządzonych kart PRD 5/1, w obiegu tej dokumentacji w komisariacie wykluczyli również wszyscy przesłuchani w tej sprawie dyżurni. Komendant podał, że jak zeznał st. asp. F., mało prawdopodobnym, a wręcz niemożliwym jest, aby w tak krótkim okresie czasu zaginęła tak duża ilość kart PRD 5/1. Brak jest również logicznego wytłumaczenia, a wręcz niedorzeczna zdaje się być sytuacja, w której ktokolwiek miałby celowo zabrać z pokoju kierowników sporządzone karty PRD 5/1. Organ orzekający podzielił pogląd przesłuchanego w sprawie świadka. Tym samym zeznania podkom. S.T. - emerytowanego już policjanta, uznał w tym zakresie za mało wiarygodne, mające na celu obronę obwinionego, w sytuacji gdy w przypadku stwierdzenia w toczącym się postępowaniu jakichkolwiek nieprawidłowości w działaniu kierownictwa jednostki, nie ma już możliwości pociągnięcia go do ewentualnej odpowiedzialności dyscyplinarnej.
Jednocześnie dołączono sprawozdanie z przeprowadzonych czynności wyjaśniających w sprawie niedopełnienia obowiązków służbowych przez funkcjonariuszy Komisariatu Policji w zakresie sporządzania kart rejestracyjnych PRD 5/1. W sprawozdaniu tym stwierdzono między innymi, że w żadnej z komórek i jednostek organizacyjnych Komendy Miejskiej Policji, w tym przez operatora KSiP nie była przestrzegana procedura przyjmowania, sprawdzania i przekazywania składanych przez funkcjonariuszy kart rejestracyjnych PRD 5/1 w oparciu o § 10 i § 11 instrukcji w sprawie szczegółowych zasad prowadzenia w Komendzie Wojewódzkiej Policji i podległych jednostkach organizacyjnych ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego wprowadzonej do życia w oparciu o decyzję nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] sierpnia 2013 roku w sprawie eksploatacji Krajowego Systemu Informacyjnego Policji przez jednostki Policji województwa. Zgodnie z postanowieniami tej instrukcji wypełniona karta rejestracyjna PRD 5/1 przed zarejestrowaniem w systemie KSIP podlegać winna sprawdzeniu oraz akceptacji przez bezpośredniego przełożonego lub osobę przez niego upoważnioną, która potwierdza to na formularzu karty podając swój stopień, imię, nazwisko, pełnioną funkcję oraz składając podpis. Zweryfikowaną w ten sposób kartę należało wpisać do rejestru i przekazać za pokwitowaniem operatorowi w celu zarejestrowania. Zgodnie natomiast z § 6 tejże instrukcji funkcjonariusz, który ujawnił czyn podlegający rejestracji w trybie art. 130 ust. 1 i 1 a ustawy o Policji i nałożył grzywnę w drodze mandatu karnego lub prowadzi postępowanie wyjaśniające w sprawie naruszenia, obowiązany był sporządzić kartę rejestracyjną, informującą o nałożeniu mandatu lub prowadzeniu tych czynności bezpośrednio po zakończeniu służby i przekazać ją za pokwitowaniem swojemu przełożonemu, dyżurnemu jednostki organizacyjnej Policji, w której pełni służę lub innej osobie uprawnionej.
Po zapoznaniu się przez skarżącego z aktami postępowania dyscyplinarnego oraz sporządzeniu sprawozdania z przeprowadzonego postępowania dyscyplinarnego przez rzecznika dyscyplinarnego w dniu [...] lutego 2015 r. Komendant Miejski Policji wydał orzeczenie, w którym uznał asp. R.G. winnym popełnienia 12 przewinień dyscyplinarnych określonych w art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r, o Policji w zw. z art. § 4 ust. 7 rozporządzenia Ministra Sprawa Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego, a mianowicie, że:
w okresie od dnia [...].12.2013r do dnia [...].08.2014 r. dopuścił się popełnienia przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej poprzez niedopełnienie ciążącego na nim obowiązku służbowego wynikającego z przepisów prawa w ten sposób, że po ujawnieniu wykroczenia w ruchu drogowym i zastosowaniu postępowania mandatowego wobec kierującego T.Ż., nie zarejestrował nałożenia mandatu karnego Seria [...] na karcie rejestracyjnej Mrd 5/1;
w okresie od dnia [...].12.2013 r. do dnia [...].08.2014 r. dopuścił się popełnienia przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej poprzez niedopełnienie ciążącego na nim obowiązku służbowego wynikającego z przepisów prawa w ten sposób, że po ujawnieniu wykroczenia w ruchu drogowym i zastosowaniu postępowania mandatowego wobec kierującego R.P., nie zarejestrował nałożenia mandatu karnego Seria [...] na karcie rejestracyjnej Mrd 5/1;
w okresie od dnia [...].01.2014 r. do dnia [...].08.2014 r. dopuścił się popełnienia przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej poprzez niedopełnienie ciążącego na nim obowiązku służbowego wynikającego z przepisów prawa w ten sposób, że po ujawnieniu wykroczenia w ruchu drogowym i zastosowaniu postępowania mandatowego wobec kierującego D.B., nie zarejestrował nałożenia mandatu karnego Seria [...] na karcie rejestracyjnej Mrd 5/1;
w okresie od dnia [...].01.2014 r. do dnia [...].08.2014 r. dopuścił się popełnienia
przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej poprzez niedopełnienie ciążącego na nim obowiązku służbowego wynikającego z przepisów prawa w ten sposób, że po ujawnieniu wykroczenia w ruchu drogowym i zastosowaniu postępowania mandatowego wobec kierującego M.S., nie zarejestrował nałożenia mandatu karnego Seria [...] na karcie rejestracyjnej Mrd 5/1;
w okresie od dnia [...].01.2014 r. do dnia v.08.2014 r. dopuścił się popełnienia
przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej poprzez niedopełnienie ciążącego na nim obowiązku służbowego wynikającego z przepisów prawa w ten sposób, że po ujawnieniu wykroczenia w ruchu drogowym i zastosowaniu postępowania mandatowego wobec kierującego M.N., nie zarejestrował nałożenia mandatu karnego Seria [...] na karcie rejestracyjnej Mrd 5/1;
w okresie od dnia [...].01.2014 r. do dnia [...].08.2014 r. dopuścił się popełnienia
przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej poprzez niedopełnienie ciążącego na nim obowiązku służbowego wynikającego z przepisów prawa w ten sposób, że po ujawnieniu wykroczenia w ruchu drogowym i zastosowaniu postępowania mandatowego wobec kierującego S.L., nie zarejestrował nałożenia mandatu karnego Seria [...] na karcie rejestracyjnej Mrd 5/1;
w okresie od dnia [...].01.2014 r. do dnia [...].08.2014 r. dopuścił się popełnienia przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej poprzez niedopełnienie ciążącego na nim obowiązku służbowego wynikającego z przepisów prawa w ten sposób, że po ujawnieniu wykroczenia w ruchu drogowym i zastosowaniu postępowania mandatowego wobec kierującego P.M., nie zarejestrował nałożenia mandatu karnego Seria [...] na karcie rejestracyjnej Mrd 5/1;
w okresie od dnia [...].02.2014 r. do dnia [...].08.2014 r. dopuścił się popełnienia przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej poprzez niedopełnienie ciążącego na nim obowiązku służbowego wynikającego z przepisów prawa w ten sposób, że po ujawnieniu wykroczenia w ruchu drogowym i zastosowaniu postępowania mandatowego wobec kierującego L.P., nie zarejestrował nałożenia mandatu karnego Seria [...] na karcie rejestracyjnej Mrd 5/1;
w okresie od dnia [...].02.2014 r. do dnia [...],08.2014 r. dopuścił się popełnienia przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej poprzez niedopełnienie ciążącego na nim obowiązku służbowego wynikającego z przepisów prawa w ten sposób, że po ujawnieniu wykroczenia w ruchu drogowym i zastosowaniu postępowania mandatowego wobec kierującego K.D., nie zarejestrował nałożenia mandatu karnego Seria [...] na karcie rejestracyjnej Mrd 5/1;
w okresie od dnia [...].02.2014 r. do dnia [...].08.2014 r. dopuścił się popełnienia przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej poprzez niedopełnienie ciążącego na nim obowiązku służbowego wynikającego z przepisów prawa w ten sposób, że po ujawnieniu wykroczenia w ruchu drogowym i zastosowaniu postępowania mandatowego wobec kierującego P.S., nie zarejestrował nałożenia mandatu karnego Seria [...] na karcie rejestracyjnej Mrd 5/1;
w okresie od dnia [...].02.2014 r. do dnia [...].08.2014 r. dopuścił się popełnienia przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej poprzez niedopełnienie ciążącego na nim obowiązku służbowego wynikającego z przepisów prawa w ten sposób, że po ujawnieniu wykroczenia w ruchu drogowym i zastosowaniu postępowania mandatowego wobec kierującego K.W., nie zarejestrował nałożenia mandatu karnego Seria [...] na karcie rejestracyjne] Mrd 5/1;
w okresie od dnia [...].02.2014 r. do dnia [...].08.2014 r. dopuścił się popełnienia przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej poprzez niedopełnienie ciążącego na nim obowiązku służbowego wynikającego z przepisów prawa w ten sposób, że po ujawnieniu wykroczenia w ruchu drogowym i zastosowaniu postępowania mandatowego wobec kierującego E.A., nie zarejestrował nałożenia mandatu karnego Seria [...] na karcie rejestracyjnej Mrd 5/1
- i wymierzając stronie karę nagany.
W uzasadnieniu orzeczenia organ I instancji, po przedstawieniu przebiegu postępowania dyscyplinarnego, zeznań świadków, obwinionego i dołączonych dokumentów stwierdził, iż R.G. dopuścił się popełnienia przewinień dyscyplinarnych polegających na naruszeniu dyscypliny służbowej poprzez niedopełnienie ciążących na nim obowiązków służbowych wynikających z przepisów prawa w ten sposób, że po ujawnieniu wykroczeń w ruchu drogowym i zastosowaniu postępowań mandatowych wobec ww. kierowców nie zarejestrował nałożonych mandatów karnych na kartach rejestracyjnych Mrd 5/1.
Nadto organ wskazał, że w przypadku niesporządzenia kart Mrd 5/1 do wykroczeń popełnionych przez T.Ż., R.P., D.B., M.S., M.N., S.O., P.M. i L.P., co prawda minął rok od dnia popełnienia przewinienia dyscyplinarnego i zgodnie z treścią art. 135 ust. 4 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, obwinionemu nie można wymierzyć kary dyscyplinarnej po upływie roku od dnia przewinienia dyscyplinarnego, jednakże jak wskazuje cytowany przepis, zawieszenie postępowania dyscyplinarnego wstrzymuje bieg tego terminu. Postępowanie dyscyplinarne prowadzone przeciwko asp. R.G. zawieszone było w okresie od dnia [...].10.2014 r. do dnia [...].12.2014 r., a zatem przedawnienie wskazanego terminu nie ma w tym przypadku zastosowania i na podstawie art. 135 ust. 1 pkt. 2 cytowanej ustawy zarzutów w tym zakresie nie można było umorzyć.
Organ uznał, że zarzucane policjantowi przewinienia dyscyplinarne miały charakter zawiniony, gdyż na podstawie art. 132a pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r
o Policji, przewinienie dyscyplinarne jest zawinione wtedy, gdy policjant ma zamiar jego popełnienia, to jest chce je popełnić albo przewidując możliwość jego popełnienia, na to się godzi. R.G. nie sporządzając kart Mrd 5/1 przewidzieć powinien, iż nie zostaną one wprowadzone do systemu KSIP, a tym samym kierowcy winnemu popełnionego wykroczenia drogowego nie zostanie naliczona stosowna ilość punktów karnych. Nie sporządzając wskazanego dokumentu godził się tym samym na przedstawiony stan rzeczy. W tym przypadku, postępowaniu obwinionego nie można też przypisać winy nieumyślnej, gdyż miał on świadomość ciążących na nim obowiązków wynikających z treści § 4 ust. 7 Rozporządzenia, a więc obowiązków niezwłocznego zarejestrowania na stosownych formularzach nałożonych mandatów, których to obowiązków z nieznanych przyczyn nie dopełnił. Jednocześnie organ nie znalazł okoliczności mogących mieć wpływ na zaostrzenie kary.
Organ wskazał nadto, że biorąc pod uwagę zachowanie funkcjonariusza przed popełnieniem przewinienia i po jego popełnieniu, tj. podjęcie starań mających na celu zmniejszenie skutków jego działania poprzez uzupełnienie brakującej dokumentacji służbowej, dotychczasowy przebieg jego służby wymierzył karę dyscyplinarną - nagany.
Skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika wniósł odwołanie od powyższego orzeczenia dyscyplinarnego wnosząc w nim o uniewinnienie, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Odwołanie wniósł również R.G.. Skarżący podniósł, że prowadzone postępowanie nie dowiodło w żaden sposób, kto zawinił w tej sprawie, a sposób jego prowadzenia pozostawia wiele do życzenia. Odwołujący jest policjantem o nieposzlakowanej opinii wielokrotnie nagradzanym za pracę przez Komendanta Miejskiego oraz Komendanta Wojewódzkiego, co świadczy o zaangażowaniu w pracy i sumienności przy wykonywanych obowiązkach służbowych. Zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa wszelkie niejasności w prowadzonym postępowaniu rozstrzyga się na korzyść obwinionego. Tymczasem prowadzący postępowanie Rzecznik Dyscyplinarny KMP podkom. R.F. nie znajdując żadnego niepodważalnego dowodu winy wszelkie niejasności zinterpretował na niekorzyść obwinionego, czym jednocześnie w sposób rażący i stronniczy naruszył prawo domniemania niewinności strony. Odwołujący stwierdził, że wypełniał karty rejestrujące do nałożonych przez jego osobę mandatów zgodnie z obowiązującymi przepisami. Obwiniony podkreślił, że przeprowadzone czynności służbowe doprowadziły do ustalonla, że asp. R.G. "mógł" nie sporządzić dwunastu kart PRD 5/1, nadto policjanci funkcyjni w swoich zeznaniach przyznali, iż zdawanych kart nigdzie nie kwitowali od zdających je policjantów, a w zakresie obowiązków kierownictwa wg. Instrukcji KWP Komendanta Wojewódzkiego nr [...] jednoznacznie wynika, iż to kierownictwo ma obowiązek kwitowania odebranych mandatów i kart PRD 5/1. Również rzecznik dyscyplinarny podważył zeznania podkom. S.T. uznając je za mało wiarygodne.
Orzeczeniem nr [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. Komendant Wojewódzki Policji po rozpatrzeniu odwołań utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie. W uzasadnieniu orzeczenia na wstępie organ przytoczył treść art. 132 ustawy o Policji, określającego podstawowe zasady odpowiedzialności dyscyplinarnej funkcjonariuszy policji, art. 134g dotyczącego obowiązku badania przez organ okoliczności przemawiających zarówno na korzyść jak i niekorzyść obwinionego oraz art. 134h określającego kryteria wymierzania kary. Stwierdził, że orzeczenie dyscyplinarne organu I instancji odpowiada prawu.
Odnosząc się do odwołania podniesiono, że co prawda w zaskarżonym orzeczeniu rzeczywiście uznano zeznania podkom. S.T. za mało wiarygodne, niemniej jednak jak słusznie podkreślił w swoim stanowisku Komendant Miejski Policji zarzucane przewinienia służbowe zostały poparte innymi dowodami, między innymi zeznaniami st. asp. K.F. i kom. E.K., jak też zgromadzoną w toku postępowania dokumentacją służbową, która w żadnym zakresie nie potwierdziła sporządzenia i zdania przez obwinionego kart PRD5/1 wymienionych w zarzutach,
Odnosząc się do zarzutu jakoby Komendant Miejski Policji w zaskarżonym orzeczeniu stwierdził jedynie, że obwiniony "mógł" nie sporządzić kart rejestracyjnych PRD 5/1, organ podkreślił, iż użyte sformułowanie "mógł" dotyczy wniosków zawartych w sprawozdaniu z przeprowadzonych przed wszczęciem postępowania dyscyplinarnego czynności wyjaśniających w trybie art. 134 i ust. 4 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji.
W ocenie organu II instancji, odwołanie skarżącego, nie przywołuje, żadnych istotnych faktów skutkujących koniecznością uchylenia orzeczenia Komendanta Miejskiego Policji. Należy zaznaczyć, iż odwołujący się ma prawo do własnej oceny zebranych dowodów, odmiennych od ustaleń poczynionych przez organ I instancji. Jednakże w świetle zgromadzonego materiału dowodowego - nie doszukano się przesłanek nie wziętych pod uwagę w niniejszym postępowaniu dyscyplinarnym, a te które przemawiały na korzyść asp. R.G. zostały uwzględnione przez organ I instancji, co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia. Zajęte przez organ I instancji stanowisko znajduje odzwierciedlenie w zebranym materiale dowodowym. Obwiniony jako sporządzający karty PRD 5/1 powinien w momencie ich zdania zabiegać o pokwitowanie niniejszych dokumentów. Brak w/w pokwitowania świadczy, iż obwiniony dopuścił się zarzucanych przewinień dyscyplinarnych.
R.G. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na powyższe orzeczenie dyscyplinarne Komendanta Wojewódzkiego Policji wnosząc o zmianę w całości zaskarżonego orzeczenia dyscyplinarnego z dnia [...] kwietnia 2015 r., poprzez oddalenie wszystkich zarzutów i uniewinnienie obwinionego, ewentualnie o uchylenie w całości ww. orzeczenia Komendanta Wojewódzkiego Policji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Na rozprawie w dniu 17 września 2015 r. pełnomocnik skarżącego zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisu art. 132 ust. 3 ustawy o Policji w zw. z § 4 ust.
rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r., poprzez ich niewłaściwą wykładnię i błędne zastosowanie, co w konsekwencji spowodowało przyjęcie, że stan faktyczny wskazuje na to, iż skarżący dopuścił się zarzucanych mu czynów. A także naruszenie art. 135g ust. 1 i ustawy o Policji w zw. § 4 pkt 7 ww. rozporządzenia poprzez niewłaściwe zastosowanie tego przepisu, w wyniku czego doszło do interpretowania okoliczności na niekorzyść skarżącego i uznanie go winnym zarzucanych mu czynów. Jednocześnie powołał się na orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., które zapadły w sprawach o sygn. akt li SA/Go 328/15 i i! SA/Go 387/15. Podał, że skarżący nie został zapoznany z wewnętrznymi dokumentami regulującymi zasady obiegu dokumentów komendy w tym PRD 5/1, podczas, gdy wątpliwości dotyczące zdania dokumentów PRD 5/1, zdaniem skarżącego, powinny być tłumaczone na korzyść skarżącego. Pełnomocnik podkreślił również, że skarżący jest funkcjonariuszem Policji o nieposzlakowanej opinii.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga była zasadna.
Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (DZ.U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
W myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ.U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) - dalej p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi na decyzję lub postanowienie następuje przez uchylenie orzeczenia w całości lub w części, co ma miejsce jeżeli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono wpływ na wynik sprawy.
Badanie pod tym kątem zaskarżonej decyzji doprowadziło Sąd do uznania, że skarga jest zasadna.
W myśl art. 132 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - zwana dalej ustawą - policjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej. Naruszenie dyscypliny służbowej stanowi czyn policjanta polegający na zawinionym przekroczeniu uprawnień lub niewykonaniu obowiązków wynikających z przepisów prawa lub rozkazów i poleceń wydanych przez przełożonych uprawnionych na podstawie tych przepisów (art. 132 ust. 2). Z treści art. 132 a ustawy wynika, że przewinienie dyscyplinarne policjant może popełnić zarówno z winy umyślnej jak i winy nieumyślnej, co oznacza iż stopień zawinienia nie przesądza o popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego. Ustawodawca wymaga jednak, aby wymierzona kara była współmierna do popełnionego przewinienia dyscyplinarnego i stopnia zawinienia, w szczególności powinna uwzględniać okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, jego skutki, w tym następstwa dla służby, rodzaj i stopień naruszenia ciążących na obwinionym obowiązków, pobudki działania, zachowanie obwinionego przed popełnieniem przewinienia dyscyplinarnego i po jego popełnieniu oraz dotychczasowy przebieg służby (art. 134h ust. 1 ustawy).
Trafnie w powyższej kwestii wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23 kwietnia 2014 r. sygn. akt iOSK 709/13 (Lex nr 1574682). Sąd wskazał, że na wymierzenie kary dyscyplinarnej funkcjonariuszowi Policji wpływ ma przede wszystkim waga czynu i stopień winy, zaś dobór kary adekwatnej do przewinienia dyscyplinarnego należy do sfery uznania organów dyscyplinarnych, gdyż ustawodawca nie określił, jakiemu przewinieniu odpowiada każda z sankcji wymienionych w art. 134 ustawy z 1990 r. o Policji. Sądowa kontrola orzeczenia dyscyplinarnego w części dotyczącej kary sprowadza się wyłącznie do oceny, czy organy przestrzegały reguł procedowania, w tym ustawowych dyrektyw wymiaru kar. Sąd nie może natomiast ingerować w uprawnienia zastrzeżone wyłącznie dla organu prowadzącego postępowanie dyscyplinarne i oceniać celowości czy słuszności zastosowanych przezeń sankcji.
Z kolei w wyroku z dnia 10 grudnia 2007 r. sygn. II SA/Wa 1474/07 (Lex nr 501168) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że kontrola uznaniowości decyzji w przedmiocie wymierzenia policjantowi kary dyscyplinarnej sprowadza się w istocie do oceny, czy organ badał sprawę w zakresie dyrektyw ustawowych, jak również, czy zebrał i rozważył cały materiał dowodowy oraz czy uwzględnił dotychczasowy przebieg służby.
Wymierzenie funkcjonariuszowi Policji kary dyscyplinarnej może nastąpić, jeżeli zgromadzony w sprawie materiał dowodowy daje podstawy do przypisania mu zarzucanego przewinienia dyscyplinarnego. W toku postępowania rzecznik dyscyplinarny zbiera materiał dowodowy i podejmuje czynności niezbędne do wyjaśnienia sprawy. W szczególności przesłuchuje świadków, obwinionego, przyjmuje od niego wyjaśnienia, dokonuje oględzin. Z czynności tych sporządza protokoły. Rzecznik dyscyplinarny może także zlecić przeprowadzenie odpowiednich badań (art. 135e ustawy). Powyższe dowodzi, że postępowanie dyscyplinarne rządzi się zasadą prawdy obiektywnej i oficjalności, które kładą nacisk na aktywną rolę organu dyscyplinarnego (art. 135a ustawy). W ocenie tak zebranego materiału dowodowego nie można pominąć normy prawnej wynikającej z art. 135g ust. 1 i 2 ustawy. W myśl tych przepisów przełożony dyscyplinarny i rzecznik dyscyplinarny są obowiązani badać oraz uwzględniać okoliczności przemawiające zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść obwinionego, a obwinionego uważa się za niewinnego, dopóki wina jego nie zostanie udowodniona i stwierdzona prawomocnym orzeczeniem. Niedające się usunąć wątpliwości rozstrzyga się na korzyść obwinionego.
Skarżącemu R.G. zarzucono, przewinienie dyscyplinarne polegające na naruszeniu dyscypliny służbowej poprzez niedopełnienie ciążącego na nim obowiązku służbowego wynikającego z przepisów prawa, polegającego na tym, że po ujawnieniu wykroczenia w ruchu drogowym i zastosowaniu postępowania mandatowego nie zarejestrował nałożenia mandatu karnego na karcie rejestracyjnej Mrd 5/1. Skarżącemu zarzucono dwanaście przypadków opisanego niedopełnienia obowiązków służbowych, które miały miejsce w okresie od [...] grudnia 2013 r. do [...] sierpnia 2014 r. Uznając skarżącego winnym zarzucanych mu czynów Komendant Miejski Policji wymierzył karę nagany.
Zgodnie z art. 130 ust. 1 ustawy Policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Określonemu naruszeniu przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 do 10 i wpisuje się do tej ewidencji.
W myśl § 4 ust. 7 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (DZ.U. z 2012 r. poz. 488) policjant, który zastosował postępowanie mandatowe lub prowadzi postępowanie w sprawie o naruszenie, niezwłocznie rejestruje nałożenie mandatu lub prowadzenie tych czynności na formularzu, którego wzór jest określony w załączniku nr 3 do rozporządzenia (druk PRD 5/1).
Na podstawie wypełnionej karty PRD 5/1 kierowcy naliczane są punkty karne za popełnione wykroczenie. Brak sporządzenia takiej karty - mimo nałożenia mandatu karnego - skutkuje faktycznie nienałożeniem punktów karnych.
Procedurę obowiązującą przy zdawaniu wypełnionej karty rejestracyjnej PRD 5/1, a co za tym idzie obowiązki funkcjonariuszy Policji w tym zakresie, regulują przepisy wewnętrze.
Punktem wyjścia do jakichkolwiek ustaleń istotnych w związku z postępowaniem dyscyplinarnym prowadzonym przeciwko skarżącemu powinno być jednoznaczne wskazanie procedur określających organizację i porządek w tej części procesu służby oraz wynikające stąd obowiązki ciążące na jednostce Policji oraz na funkcjonariuszu. Zakres wymaganych zachowań wskazanych podmiotów związku z czynnością zdawania dokumentacji rozliczającej służbę, stanowiący integralną część stosunku służby konkretyzuje jeden z elementów przedmiotu świadczenia i wyznacza granicę powinności stron oraz ich odpowiedzialności z tytułu nienależytego wykonania obowiązków w tym obszarze procesu służby.
W uzasadnieniu orzeczeniach organu I i II instancji powołano się na Zarządzenie Nr 609 Komendanta Głównego Policji z dnia 25 czerwca 2007 r. w sprawie pełnienia służby na drogach przez policjantów, na Wytyczne Nr 5 Komendanta Głównego Policji z dnia 20 listopada 2013 r. zmieniające wytyczne w sprawie zasad ewidencjonowania, wypełniania oraz przechowywania notatników służbowych oraz na Instrukcję nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji.
Wskazać przyjdzie, że powołując się na przytoczone powyżej akty prawne o charakterze wewnętrznym, organ dyscyplinarny nie dowiódł jednak obowiązku żądania pokwitowania przez funkcjonariusza zdanej służbie dyżurnej lub przełożonemu dokumentacji służbowej, w tym kart PRD 5/1. Obowiązek taki winien wynikać z konkretnego przepisu prawa. Trzeba w tym miejscu wyjaśnić, że w toku postępowania dyscyplinarnego skarżący twierdził (vide: notatka służbowa z dnia 11 września 2014 r., k-26 akt adm.), iż w każdym z dwunastu zarzucanych mu przypadków fakt nałożenia mandatów karnych rejestrował na kartach PRD 5/1, a karty przekazywał oficerowi dyżurnemu lub przełożonemu. Skarżący podnosił, że nie domagał się pokwitowania zdania dokumentów. Wersja przedstawiona przez skarżącego nie pozostaje w sprzeczności z pozostałym materiałem dowodowym. Przesłuchani w charakterze świadkowie: K.F., P.D., A.F., E.K. i T.D., podają zgodnie, że nie pamiętają aby skarżący oraz inni funkcjonariusze zdawali karty PRD 5/1, w sytuacji zwrócenia się o pokwitowanie uczyniliby to, ale kwitowanie kart nie "było w zwyczaju". Również pozostali funkcjonariusze przesłuchani w sprawie w charakterze świadków zgodnie zeznali, że wypełnione karty PRD 5/1/ zdawali bez pokwitowania dyżurnemu lub przełożonemu. Z zeznań ich wynika, że w okresie w których skarżący miał dopuścić się przewinień dyscyplinarnych, w jednostce gdzie skarżący pełnił służbę, nie obowiązywały żadne szczególne procedury dotyczące sprawdzania i potwierdzania przez służbę dyżurną lub przełożonych zdania przez funkcjonariusza karty PRD 5/1. Zdane karty przekazywali oficerowie dyżurni do kierownika Rewiru Dzielnicowych lub OPI gdzie były rejestrowane, a następnie przekazywane do Komendy Miejskiej Policji - Wydział Drogowy. Z zeznań świadków wynika również, że karty rejestracyjne PRD 5/1 w przypadku, gdy funkcjonariusz zdawał je bezpośrednio po zakończonej służbie, były wkładane do teczki zawierającej pocztę kierowaną do komendanta jednostki, a ten nadawał dalszy bieg poszczególnym dokumentom. O ile świadkowie potwierdzili fakt, że były sytuacje, w których sporne karty były zdawane w terminie późniejszym, organ nie wyjaśnił w jaki sposób powyższe dokumentowano, czy w jednostce obowiązywała procedura umożliwiająca sprawdzenie czy dany funkcjonariusz zdał wypełnioną kartę PRD 5/1.
Faktem o znaczeniu obiektywnym jest brak wypełnionych kart PRD 5/1 dotyczących poszczególnych zdarzeń, w których skarżący wszczął postępowanie mandatowe, a która to okoliczność wyjawiona została podczas kontroli przeprowadzonej przez jednostkę nadrzędną. Wobec sprzeczności ustaleń co do złożenia przedmiotowych kart, zachodzi wymóg wyjaśnienia, czy do obowiązków skarżącego jako funkcjonariusza Policji, należało uzyskanie pokwitowania zdania kart dokumentacji służbowej, w tym kart PRD 5/1. Ewentualnie niedopełnienie obowiązków w tym zakresie będzie miało istotne znaczenie dia oceny czy doszło do niedopełnienia przez skarżącego obowiązków służbowych, zakreślonych niniejszym postępowaniem dyscyplinarnym.
Uznając skargę za zasadną, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa, Sąd orzekł jak w punkcie i sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 205 ppsa oraz § 14 ust. 2 pkt1c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tj.DZ.U. z 2013 r. poz. 490 ze zm.)
-----------------------
1
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło