II SA/Go 423/18
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2018-08-16
Skład orzekający: Michał Ruszyński, Adam Jutrzenka-Trzebiatowski, Jacek Jaśkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej powinien umorzyć postępowanie odwoławcze dotyczące ustalenia warunków służby funkcjonariusza, jeśli stosunek służbowy ustał przed wydaniem decyzji umarzającej?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie powinien umarzać postępowania odwoławczego dotyczącego ustalenia warunków służby funkcjonariusza, jeśli stosunek służbowy ustał przed wydaniem decyzji umarzającej, ponieważ decyzja ustalająca warunki służby wywołała skutki prawne w okresie trwania stosunku służbowego, a funkcjonariusz ma prawo do oceny prawidłowości tej decyzji za okres pozostawania w służbie, nawet po jej ustaniu. Umorzenie postępowania odwoławczego w takiej sytuacji pozbawiłoby stronę możliwości skutecznego zaskarżenia decyzji i ochrony sądowej.Stan faktyczny
K.B., funkcjonariusz Służby Celnej, otrzymał propozycję nowych warunków pełnienia służby w Służbie Celno-Skarbowej. Po przyjęciu propozycji, złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy w celu zmiany wysokości uposażenia zasadniczego. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (DIAS) utrzymał w mocy swoją decyzję. Po uchyleniu tej decyzji przez WSA, DIAS wydał decyzję umarzającą postępowanie odwoławcze, argumentując bezprzedmiotowość sprawy z powodu ustania stosunku służbowego skarżącego. K.B. zaskarżył decyzję umarzającą, twierdząc, że narusza ona jego prawa do wyrównania uposażenia i wpływa na przyszłą emeryturę.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] marca 2018 r. umarzającą postępowanie odwoławcze.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Ruszyński Sędziowie Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski (spr.) Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Protokolant referent stażysta Magdalena Komar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 sierpnia 2018 r. sprawy ze skargi K.B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego uchyla zaskarżoną decyzję.
Decyzją (oznaczoną jako pismo) z dnia [...] maja 2017 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (określany dalej jako DIAS), powołując się na art. 165 ust. 7 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. 2016 r. poz.1948 ze zm. – określanej dalej jak ustawa wprowadzająca), złożył K.B. – starszemu ekspertowi Służby Celnej Izby Administracji Skarbowej, propozycję określającą warunki pełnienia służby w Służbie Celno-Skarbowej w Izbie Administracji Skarbowej, proponując:
1) rodzaj służby - służba stała,
2) stopień służbowy - młodszy inspektor,
3) stanowisko służbowe - starszy ekspert Służby Celno-Skarbowej, zaliczane do grupy kategorii eksperckich stanowisk służbowych funkcjonariuszy,
4) jednostka organizacyjna KAS, w której będzie realizować zadania: Urząd Celno-Skarbowy,
5) komórka organizacyjna - Pierwszy Dział Realizacji,
6) miejsce pełnienia służby - [...],
7) uposażenie: uposażenie zasadnicze według mnożnika 2,614 kwoty bazowej ustalonej w ustawie budżetowej i dodatki: dodatek za stopień służbowy według mnożnika 0,705 kwoty bazowej ustalonej w ustawie budżetowej; dodatek za wieloletnią służbę w wysokości wynoszącej po dwóch latach służby 2% miesięcznego uposażenia zasadniczego, dodatek ten wzrasta o 1% za każdy następny rok służby aż do osiągnięcia 20% uposażenia zasadniczego po 20 latach służby, oraz o 0,5% za każdy następny rok służby - łącznie do wysokości 25% po 30 latach służby.
W powyższym piśmie zawarto pouczenie, że zaproponowane warunki służby będą obowiązywać od dnia następującego po ich przyjęciu, jednakże nie wcześniej niż od dnia 1 czerwca 2017 r. oraz, że złożona propozycja pełnienia służby w Służbie Celno-Skarbowej stanowi decyzję ustalającą warunki pełnienia służby, od której w terminie 14 dni od dnia przyjęcia propozycji przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, a także, że złożenie wniosku nie wstrzymuje wykonania decyzji.
W dniu 13 czerwca 2017r. K.B. złożył oświadczenie o przyjęciu propozycji służby, jednakże pismem z dnia [...] czerwca 2017r. zwrócił się do DIAS z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy wnosząc o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez zmianę w punkcie 7 tiret pierwszy, tj. uposażenia zasadniczego według mnożnika kwoty bazowej ustalonej w ustawie budżetowej 2,614 na uposażenie zasadnicze według mnożnika kwoty bazowej ustalonej w ustawie budżetowej 2,900.
Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 165 ust. 7 ustawy wprowadzającej, w części dotyczącej nieuwzględnienia posiadanych przez niego kwalifikacji oraz przebiegu jego dotychczasowej służby i ustalenie uposażenia zasadniczego według mnożnika wynoszącego 2,614 kwoty bazowej ustalonej w ustawie budżetowej.
W wyniku rozpoznania powyższego wniosku decyzją z dnia [...] października 2017 r., nr [...] DIAS utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] maja 2017 r.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał na zmianę jaką wprowadziła z dniem 1 marca 2017 r. ustawa wprowadzająca, zgodnie z którą pracownicy zatrudnieni w izbach celnych i urzędach kontroli skarbowej oraz funkcjonariusze celni pełniący służbę w izbach celnych stali się odpowiednio pracownikami zatrudnionymi w jednostkach organizacyjnych KAS albo funkcjonariuszami Służby Celno-Skarbowej, zachowując ciągłość pracy i służby.
Ponadto organ podkreślił, iż zgodnie z art. 165 ust. 7 ustawy zmieniającej DIAS oraz inne organy wymienione w tym przepisie, składają odpowiednio pracownikom oraz funkcjonariuszom w terminie do 31 maja 2017 r. pisemną propozycję określającą nowe warunki zatrudnienia albo pełnienia służby, która uwzględnia posiadane kwalifikacje i przebieg dotychczasowej pracy lub służby, a także dotychczasowe miejsce zamieszkania. Zdaniem organu ustawodawca w treści powołanego przepisu nie ograniczył w żaden sposób kompetencji DIAS co do ustalenia treści przedłożonej propozycji, w tym warunków pełnienia służby.
Organ wyjaśnił, że przedkładając odwołującemu zaskarżoną propozycję pełnienia służby wzięto pod uwagę dotychczas wykonywane przez niego zadania oraz doświadczenie zawodowe. Przedkładając odwołującemu propozycję służby brano pod uwagę zapewnienie właściwej obsady kadrowej zarówno pod względem liczy pracowników i funkcjonariuszy, jak i doboru pracowników i funkcjonariuszy pod względem realizacji zadań zgodnie z kwalifikacjami i przebiegiem dotychczasowej pracy i służby oraz zadaniami ustawowymi nałożonymi na jednostkę przy uwzględnieniu limitu etatu funkcjonariuszy i środków przeznaczonych na ich uposażenie.
Organ wskazał również, że odwołującemu zaproponowano mnożnik na minimalnym poziomie mieszczący się w przedziale mnożnika dla starszego eksperta Służby Celno-Skarbowej, wynoszącego - zgodnie z rozporządzeniem Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 28 lutego 2017 r. w sprawie uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej (Dz. U. z 2017 r. poz. 446) - od 2,614 do 2,900.
Odnosząc się do wskazanych przez stronę kursów i szkoleń jakie odbył odwołujący, organ wyjaśnił, iż funkcjonariusz ma obowiązek m.in. rzetelnie i terminowo wykonywać powierzone zadania oraz podnosić kwalifikacje zawodowe niezależnie od zajmowanego stanowiska
K.B. złożył skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., wnosząc o jej uchylenie w całości, a także o uchylenie decyzji jej poprzedzającej w części dotyczącej uposażenia zasadniczego i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpatrzenia celem zmiany mnożnika kwoty bazowej i wyrównania uposażenia za okres od [...] czerwca 2017 r. do dnia wydania prawidłowej decyzji. Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie art. 107 § 1, art. 7 i art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1257 – określanej jak dalej k.p.a.), art. 165 ust. 7 ustawy wprowadzającej oraz błąd w ustaleniach faktycznych.
Wyrokiem z dnia 24 stycznia 2018 r. - wydanym w sprawie o sygnaturze akt II SA/Go 1105/17 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. uchylił zaskarżoną decyzję, podnosząc w jego uzasadnieniu, iż w przepisie art. 165 ust. 7 ustawy wprowadzającej zostały określone kryteria, które właściwy organ bierze pod uwagę i wykazuje w ramach procesu decyzyjnego dotyczącego składania funkcjonariuszowi propozycji nowych warunków dalszego pełnienia służby. Propozycja taka powinna uwzględniać "posiadane kwalifikacje i przebieg dotychczasowej pracy lub służby, a także dotychczasowe miejsce zamieszkania". Sąd zwrócił uwagę, że choć propozycja pełnienia służby ma charakter uznaniowy to jednak w każdym przypadku ma wymiar indywidualny, odnoszący się do konkretnych okoliczności, na co właśnie wskazują zawarte w ustawie kryteria . To, że reforma miała na celu zmianę struktury organizacyjnej i kadrowej służby celno-skarbowej nie oznacza, że podejmowane decyzje (propozycje) mają charakter blankietowy i nie poddający się indywidualnej weryfikacji. Brak należytego uzasadnienia w tym zakresie uniemożliwia skarżącemu - jako adresatowi propozycji (decyzji) - dowiedzenia się czy i w jaki sposób organ kryteria te zastosował i co zadecydowało o takiej, a nie innej kwalifikacji, w szczególności przyznaniu mu dodatków w niższej wysokości. Uzasadnienie jest bowiem sporządzone tak, że poza elementami sprawozdawczymi może być przenoszone do innych decyzji administracyjnych (por. choćby uzasadnienie decyzji w sprawie II SA/Go 1169/17).
Zdaniem sądu uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie czyniło zadość wymogom wynikającym z przywołanych przepisów, gdyż organ wskazał jedynie na przepis art. 165 ust. 7 ustawy wprowadzającej, odnotował fakt dokonania w terminie w pierwszej instancji propozycji pełnienia służby oraz stwierdził, że nowe warunki pełnienia służby są adekwatne do poziomu w komórce, w której zaproponowano pełnienie służby. Następnie lakonicznie nadmienił, że w przedstawionej propozycji uwzględniono przebieg kariery zawodowej do czasu konsolidacji, co ma odzwierciedlenie w tym, że zaproponowane stanowisko jest najwyższym stanowiskiem zajmowanym przez pracowników danej komórki. W przypadku reorganizacji i zmiany proponowanych nowych warunków pełnienia służby na niekorzyść funkcjonariusza konieczne jest także wykazanie obiektywnych przyczyn, z powodu których dano prymat interesowi społecznemu przed słusznym interesem funkcjonariusza (art. 7 k.p.a.). Sąd podkreślił również, co przy ocenie przesłanek zostało pominięte w tej sprawie, że w aktach osobowych skarżącego znajdują się dokumenty potwierdzające zdobyte przez niego wykształcenie, umiejętności, poszerzanie wiedzy specjalistycznej oraz liczne awanse, nagrody i wyróżnienia. Organ nie odniósł się do istotnych dla rozstrzygnięcia indywidualnych okoliczności, w tym zarzutów zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz przedstawionej tam argumentacji . W szczególności nie odniósł się do twierdzenia strony, że uposażenie skarżącego jest mniejsze od poprzedniego łącznie o kwotę 652,48 zł oraz kwestii dodatków. W związku z powyższym – zdaniem Sądu – kontrolowana przez niego sprawa nie została należycie wyjaśniona, oceniona oraz uzasadniona, co stanowi naruszenie przepisów art. 7, 77 § 1, 80 oraz 107 § 3 k.p.a., mogące mieć wpływ na wynik sprawy, powodujące konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji.
Wskazania Sądu co do dalszego postępowania sprowadzały się do nałożenia na organ obowiązku ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy zgodnie z zasadami postępowania administracyjnego, w tym sformułowanymi w powołanych wyżej przepisach, w szczególności zaś należytego i wyczerpującego przedstawienia motywów rozstrzygnięcia w uzasadnieniu decyzji odnoszących się do indywidualnie określonych kryteriów, o których mowa w art. art. 165 ust. 7 ustawy wprowadzającej.
Powyższy wyrok uprawomocnił się dnia 17 marca 2018 r.
DIAS decyzją z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] – działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art 105 § 1 i art. 127 § 3 k.p.a. oraz art. 169 ust. 4 i ust. 6 ustawy wprowadzającej - po rozpatrzeniu wniosku z dnia [...] czerwca 201 7r. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] maja 2017 r. ustalającą warunki pełnienia służby w Służbie Celno - Skarbowej w Izbie Administracji Skarbowej, postanowił umorzyć postępowanie odwoławcze.
Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ ustalił, że pismem z dnia [...] grudnia 2017r. K.B. złożył żądanie zwolnienia ze służby. Skutkiem takiego stanu rzeczy stosunek służby ustał z upływem 31 grudnia 2017 r. W ocenie organu taki stan rzeczy powoduje, że postępowanie w sprawie stało się bezprzedmiotowe i w konsekwencji podlega umorzeniu. Zgodnie bowiem z art. 105 § 1 k.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo części. Bezprzedmiotowość postępowania oznacza brak któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, wobec którego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego to zatem brak podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy, to brak przedmiotu postępowania, którym jest konkretna sprawa, a w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. W ocenie organu wobec powyższego ustania stosunku służbowego brak jest możliwości ukształtowania stosunku administracyjnoprawnego ze względu na brak przepisów prawa, stanowiących podstawę prawną do wydania merytorycznej decyzji w sprawie. Nie ma bowiem przedmiotu postępowania administracyjnego, warunki służby określone w decyzji z dnia [...] maja 2017r. przysługują tylko funkcjonariuszowi, którym na dzień wydania niniejszej decyzji wnoszący o ponowne rozpoznanie sprawy już nie jest.
K.B. złożył skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. zarzucając naruszenie przepisu art. 105 § 1 k.p.a. poprzez nieuzasadnione przyjęcie, iż zwolnienie go ze służby powoduje bezprzedmiotowość postępowania, w konsekwencji czego naruszone zostały prawa byłego już funkcjonariusza Służby Celno-Skarbowej, gdyż w sposób nieuprawniony i nieuzasadniony obniżono podstawę i wymiar jego przyszłej emerytury. Na podstawie tak sformułowanych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Dyrektorowi Izby Administracji Skarbowej - celem wydania decyzji zgodnie z wnioskiem skarżącego z dnia [...] czerwca 2017 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy poprzez zmianę w punkcie 7 tiret pierwsze, tj. uposażenia zasadniczego według mnożnika kwoty bazowej ustalonej w ustawie budżetowej 2,614 na uposażenie zasadnicze według mnożnika kwoty bazowej ustalonej w ustawie budżetowej 2,900 oraz wyrównania uposażenia za okres od [...] czerwca 2017 roku do zakończenia służby przez skarżącego z uwzględnieniem nagrody rocznej.
Skarżący w uzasadnieniu skargi wskazał, iż nie zgadza się ze stanowiskiem DIAS, iż sprawa prawidłowego ustalenia wysokości uposażenia jest bezprzedmiotowa ze względu na zwolnienie go ze służby. Pomija bowiem kwestię wyrównania uposażenia za ostatnich sześć miesięcy służby tj. 6 x 652,48 zł, a także obniżenia podstawy i wymiaru przyszłej emerytur.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Podkreślił ponadto, iż skarżący ma prawo dochodzenia swoich roszczeń, przy czym skoro jak podano powyżej nie jest już funkcjonariuszem - status ten utracił wskutek złożenia wniosku o zwolnienie ze służby - nie ma podstaw prawnych aby odbywało się to na drodze administracyjnej. Zgodnie bowiem z art. 276 ust. 1 - 6 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej, w przypadku wydania decyzji o przeniesieniu, powierzeniu pełnienia obowiązków służbowych na innym stanowisku, przeniesieniu na niższe stanowisko, przeniesieniu na inne lub równorzędne stanowisko służbowe w związku z reorganizacją jednostki organizacyjnej KAS, określeniu warunków pełnienia służby w związku ze zniesieniem jednostki organizacyjnej KAS bądź zawieszeniu w pełnieniu obowiązków służbowych, funkcjonariusz może, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, złożyć wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W przypadku wydania decyzji o zwolnieniu ze służby, funkcjonariusz może, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, złożyć odwołanie do Szefa Krajowej Administracji Skarbowej. W przypadku, gdy decyzję o zwolnieniu ze służby wydaje Szef Krajowej Administracji Skarbowej, funkcjonariusz może, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, złożyć wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Złożenie wniosków, o których mowa w ust. 1 i 3, oraz odwołania, o którym mowa w ust. 2, nie wstrzymuje wykonania decyzji. Przepis art. 277 wyżej wymienionej ustawy stanowi, że spory o roszczenia ze stosunku służbowego funkcjonariuszy w sprawach niewymienionych w art. 276 ust. 1 rozpatruje sąd właściwy w sprawach z zakresu prawa pracy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej według kryterium legalności i w granicach rozpoznawanej sprawy była decyzją DIAS z dnia [...] marca 2018 r. umarzająca - na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art 105 § 1 i art. 127 § 3 k.p.a. - postępowanie odwoławcze, a to wobec jego bezprzedmiotowości spowodowanej ustaniem stosunku służbowego skarżącego wraz z upływem 31 grudnia 2017 r.
Stosownie do art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. organ odwoławczy wydaje decyzję, w której umarza postępowanie odwoławcze. Kodeks nie określa przesłanek umorzenia postępowania odwoławczego. W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że podstawę umorzenia postępowania odwoławczego stanowi przepis art. 105 § 1 k.p.a. (por. A. Wróbel, K.p.a. Komentarz, WK 2018, t.V.1 do art. 138 i powołane tam orzecznictwo), który stanowi, iż gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego jest refleksem bezprzedmiotowości sprawy administracyjnej, która miała być rozstrzygnięta w danym postępowaniu (por. W. Dawidowicz, Zarys procesu, s. 134). Bezprzedmiotowość postępowania oznacza zatem, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty (por. wyrok NSA z 27 stycznia 1998 r., I SA/Łd 1025/96, LEX nr 1690657). W orzecznictwie wskazuje się także, iż do bezprzedmiotowości postępowania dochodzi wówczas, gdy postępowanie zostało wszczęte i toczy się w sprawie, która nie jest sprawą z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 1 pkt 1 (por. postanowienie NSA z 22 listopada 2001 r., II SAB/Wr 114/00, LEX nr 656489). Postępowanie staje się bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a., gdy (jedyna) strona postępowania administracyjnego utraciła przymioty, o których mowa w art. 28 k.p.a., lub wskutek śmierci strony w toku postępowania dotyczącego praw ściśle związanych z osobą zmarłej strony (por. A. Wróbel, op.cit., t. 6 do art. 105)
Przy czym podkreślić należy, iż powyższe uwagi odnoszą się do bezprzedmiotowości całego postępowania administracyjnego. Umorzenie bowiem postępowania odwoławczego nie oznacza zniesienia postępowania prowadzonego w I instancji. Skutkiem umorzenia postępowania odwoławczego jest zatem wiążąca moc decyzji organu I instancji (por. wyrok NSA z 22 września 1999 r., IV SA 2326/96, LEX nr 47893). Stąd jeśli chodzi o bezprzedmiotowość samego postępowania odwoławczego trafnie wskazuje się w piśmiennictwie, iż zasadniczo dwie sytuacje stanowią o bezprzedmiotowości tego etapu postępowania, a mianowicie skuteczne cofnięcie oraz stwierdzenie przez organ odwoławczy, że wnoszący odwołanie nie jest stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a. (por. G. Łaszyca, K.p.a. Komentarz, LEX 2010 t. 8 do art. 138, A. Golęba, K.p.a. Komentarz, WK 2015, t. 14 do art. 138).
Przenosząc rozważania na grunt kontrolowanej sprawy należało uznać, iż brak było podstaw do umorzenia postępowania odwoławczego.
Przede wszystkim nie zaistniały dwie wyżej wskazane w piśmiennictwie zasadnicze przesłanki wydania rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Błędne było również stanowisko DIAS upatrujące braku przedmiotu postępowania administracyjnego w tym, iż warunki służby określone w decyzji z dnia [...] maja 2017r. przysługują tylko funkcjonariuszowi, którym na dzień wydania decyzji wnoszący o ponowne rozpoznanie sprawy już nie jest. Zakończenie stosunku służbowego nie czyniło postępowania odwoławczego bezprzedmiotowym w odniesieniu do powyżej wskazanej propozycji określającej warunki pełnienia służby w Służbie Celno-Skarbowej w Izbie Administracji Skarbowej.
Przypomnieć należy, iż propozycja pełnienia służby w Służbie Celno-Skarbowej, o której mowa w przepisie art. 165 ust. 7 tej ustawy wprowadzającej, stanowi decyzję ustalającą warunki pełnienia służby (art. 169 ust. 4 ustawy wprowadzającej). Do postępowań w przedmiocie propozycji składanej przez organ funkcjonariuszowi, ustalającej nowe warunki pełnienia służby w Służbie Celno-Skarbowej, stosuje się przepisy k.p.a. (art. 169 ust. 4 ustawy wprowadzającej). Z przywołanych wyżej przepisów wynika, że właściwe organy administracji celno-skarbowej wyposażone zostały w kompetencje do władczego rozstrzygania o sytuacji prawnej funkcjonariusza składając mu propozycję pełnienia dalszej służby w Służbie Celno-Skarbowej i zarazem ustalając nowe warunki pełnienia służby. Funkcjonariuszowi, który nie zgadza się z propozycją (całością lub częścią określonych w niej warunków służby) przysługuje prawo do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (art. 169 ust. 4 zdanie drugie ustawy wprowadzającej), a po wyczerpaniu tego trybu - złożenia skargi do sądu administracyjnego (art. 169 ust. 7 ustawy wprowadzającej). Przy czym – co jest istotne z punktu widzenia prawidłowości poddanego w niniejszej sprawie kontroli rozstrzygnięcia - złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie wstrzymuje wykonania decyzji (art. 169 ust. 5 ustawy wprowadzającej). Stosownie do art. 171 ust. 1 pkt 2 ustawy wprowadzające w przypadku przyjęcia propozycji pełnienia służby, z dniem określonym w propozycji, dotychczasowy stosunek służby w służbie przygotowawczej albo stałej przekształca się odpowiednio w stosunek służby w Służbie Celno-Skarbowej, na podstawie mianowania do służby przygotowawczej albo służby stałej. W propozycji złożonej skarżącemu tym dniem przekształcającym stosunek służbowy był dzień następny po dniu złożenia przez niego oświadczenia o przyjęciu propozycji służby, nie wcześniej jednak niż 1 czerwca 2017 r. Skarżący złożył powyższe oświadczenie DIAS w dniu 13 czerwca 2017 r. Tym sam od dnia [...] czerwca 2017 r. – niezależnie od złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy - propozycja służby z dnia [...] maja 2017 r. zaczęła kształtować stosunek służbowy skarżącego, w tym m.in. w zakresie wysokości uposażenia, co zostało zakwestionowane przez niego wspomnianym środkiem zaskarżenia. W sytuacji gdy określona decyzja wywołała skutek prawny, a więc ukształtowała sytuację funkcjonariusza, to nie było podstaw do umorzenia postępowania odwoławczego, nawet jeśli utracił on już status funkcjonariusza. Konieczne jest bowiem dokonanie oceny prawidłowości tej decyzji za okres pozostawania przez skarżącego w stosunku służbowym. W niniejszej sprawie skontrolowaniu podlegała zatem kwestia właściwego ustalenia wysokości uposażenia skarżącego za okres od [...] czerwca 2017 r. do [...] grudnia 2017 r. Zwrócić również należy uwagę, iż w konsekwencji umorzenia postępowania odwoławczego, powyższa decyzja z dnia [...] maja 2017 r. stała się ostateczna i nie mogłaby zostać zakwestionowana. Zaakceptowanie przyjętego przez organ stanowiska oznaczałoby, iż skarżący pozbawiony zostałby możliwości złożenia skutecznego środka zaskarżenia, przewidzianego przez art. 169 ust. 4 z d. 2 ustawy wprowadzającej, którego merytoryczne rozpoznanie jest warunkiem złożenia przez skarżącego skargi do sądu administracyjnego, stosownie do art. 169 ust. 7 ustawy wprowadzającej. Byłby więc skarżący pozbawiony ochrony sądowej, co pozostawałoby w sprzeczności z konstytucyjną zasadą państwa prawa (art. 2 Konstytucji) oraz prawem do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd, wynikającym z art. 45 ust. 1 Konstytucji. Niezasadne jest tu odwoływanie się przez DIAS w odpowiedzi na skargę do przepisów ustawy o KAS, gdyż przepisy ustawy wprowadzającej zawierają w tym zakresie szczególne, autonomiczne rozwiązania, w zakresie prawa do zaskarżania propozycji pełnienie służby.
Podkreślić należy, iż w orzecznictwie na tle innych stosunków służbowych wskazywano, iż ustanie stosunku służbowego nie uzasadnia umorzenia postępowania w przedmiocie uposażenia, jeśli okoliczność uzasadniająca jego zmianę powstała w trakcie trwania tego stosunku. Jeżeli więc wniosek taki zostanie skutecznie złożony przez funkcjonariusza, to winien on zostać rozpoznany, choć rozstrzygnięcie może dotyczyć jedynie okresu sprzed ustania stosunku służbowego, od wszczęcia postępowania do zakończenia służby. Sytuacji takiej nie można utożsamić z przypadkiem wystąpienia o przyznanie jakichś uprawnień, przysługujących jedynie funkcjonariuszom, przez osobę nie mającą już takiego statusu. Funkcjonariusz, nawet po zwolnieniu ze służby, ma prawo do rozstrzygnięcia jego wniosku odnoszącego się do uprawnień związanych ze jego stosunkiem służbowym, jeżeli złożył go w trakcie służby, co nie przesądza w żaden sposób o treści podejmowanego rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z dnia 18 maja 2016 r., I OSK 3083/15, wyrok NSA 18 maja 2016 r., I OSK 3126/14).
Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, iż DIAS wydając zaskarżoną decyzję dopuścił się naruszenia art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a., co uzasadniało jej uchylenie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302).
Ponownie rozpoznając sprawę DIAS dokona merytorycznej kontroli decyzji z dnia [...] maja 2017r., określającej warunki służby w zakresie zaskarżonym przez K.B., uwzględniając wskazania zawarte w wyroku WSA w Gorzowie Wlkp. 24 stycznia 2018 r. , sygn. akt II SA/Go 1105/17.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło