II SA/Go 436/13

Dnia 27 czerwca 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Pauter po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2013 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.T. na pismo Starosty z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie odmowy wydania prawa jazdy kategorii A p o s t a n a w i a : odrzucić skargę. M.T. zdał z wynikiem pozytywnym egzamin na prawo jazdy w zakresie kategorii A w dniu [...] listopada 2012 r., zaś w zakresie kategorii B w dniu [...] lutego 2013 r. Dokumentacja egzaminacyjna została przesłana właściwemu dla miejsca zamieszkania zdającego Staroście. Pismem z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] Starosta odmówił wydania M.T. prawa jazdy kategorii A, gdyż – jak organ wyjaśnił – od dnia 19 stycznia 2013 r. obowiązuje ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami w nowym brzmieniu, w myśl której minimalny wiek do kierowania pojazdami kategorii A wynosi 24 lata. Tymczasem M.T. na dzień rozpatrywania wniosku nie ukończył 24 lat. Pismo zawierało pouczenie, że na podstawie art. 53 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) na czynność materialno-techniczną przysługuje skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. za pośrednictwem organu, wnoszona w terminie 30 dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a w przypadku nieudzielenia odpowiedzi na wezwanie – w terminie 30 dni od dnia wniesienia wezwania. Pismem z dnia [...] marca 2013 r. (nadanym drogą pocztową dnia 26 marca 2013 r. – data stempla pocztowego na kopercie) M.T. wezwał Starostę do usunięcia naruszenia prawa wywołanego powyższym pismem Starosty. Organ ten pozostawił wezwanie bez odpowiedzi. Dnia 29 kwietnia 2013 r. M.T. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na pismo Starosty z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] kwestionując jego zasadność i zgodność z prawem. W odpowiedzi na skargę Starosta wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skargę należało odrzucić. Badanie merytorycznej zasadności skargi poprzedza analiza jej dopuszczalności. W myśl art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej w skrócie p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. W niniejszej sprawie przedmiot zaskarżenia stanowi czynność z zakresu administracji publicznej dotycząca uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Aby na tego rodzaju czynność organu administracji wnieść skutecznie skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego, należy uprzednio dopełnić wymogu z art. 52 p.p.s.a. Stosownie do treści art. 52 § 1 p.p.s.a. zasadą jest, że skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.). Jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu – w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 p.p.s.a.). Skargę na akt lub czynność, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., można wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. Oznacza to, że przed wniesieniem w niniejszej sprawie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący powinien uprzednio – w terminie czternastu dni od powzięcia wiadomości o odmowie wydania prawa jazdy kategorii A – wezwać Starostę do usunięcia naruszenia prawa wywołanego powyższą odmową a następnie, w terminie trzydziestu dni od dnia otrzymania odpowiedzi organu na to wezwanie (jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi – w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa) złożyć skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. M.T. złożył wezwanie, o którym wyżej mowa, jednakże po upływie przewidzianego w tym celu ustawowego czternastodniowego terminu. Pismo Starosty zostało mu bowiem doręczone w dniu 6 marca 2013 r., natomiast wezwanie do usunięcia naruszenia prawa skarżący skierował pod adresem organu w dniu 26 marca 2013 r. Skarżący nie dochował zatem wynikającego z art. 52 § 3 p.p.s.a. terminu do wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa. Niezachowanie tego terminu należy zakwalifikować jako jedną z przyczyn niedopuszczalności skargi, o jakiej mowa w art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., w związku z czym wniesiona skarga nie mogła zostać rozpoznana pod względem merytorycznym i została odrzucona. Na marginesie należy jednakże wspomnieć, że istnieje możliwość wystąpienia do organu, który wydał akt lub czynność wskazane w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (w tym przypadku do Starosty), z wnioskiem o przywrócenie terminu do pisemnego wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa, w oparciu o art. 58 Kodeksu postępowania administracyjnego. Należy bowiem zwrócić uwagę, że pouczenie zawarte w zaskarżonym piśmie jest niepełne. Brak jest w nim informacji o terminie, w jakim należy wnieść wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Po ewentualnym złożeniu przez skarżącego takiego wniosku do Starosty organ ten będzie obowiązany ocenić, czy uchybienie omawianemu terminowi było zawinione przez skarżącego czy też nie. Na temat dopuszczalności takiego wniosku wypowiedział się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w wyroku z dnia 7 kwietnia 2011 r., II SA/Go 65/11 (opubl. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). W świetle powyższych okoliczności, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji postanowienia.