II SA/Go 440/11

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie WIkp. - Jarosław Piątek po rozpoznaniu w dniu 27 lipca 2011 r. w Gorzowie WIkp. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z.Z. o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na czynność Prezydenta Miasta z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu opłaty za kartą pojazdu postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Na podstawie zarządzenia z dnia 22 czerwca 2011 r. Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., Z.Z. został wezwany do uiszczenia wpisu od wniesionej skargi w wysokości 200 zł. Dnia 5 lipca 2011 r. do sądu wpłynął wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy złożony na urzędowym formularzu PPF w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku Z.Z. podał, że wraz z żoną z tytułu zatrudnienia osiągają miesięcznie dochód w wysokości 5.253 zł (brutto). Skarżący przedstawiła wydatki związane z eksploatacją mieszkania (czynsz - 450 zł, energia elektryczna, gaz-200 zł, abonament telefoniczny 100 zł). Z.Z. wskazał, że miesięczne zobowiązania z tytułu kredytów i pożyczki wynoszą około 1.250 zł. Skarżący podał, że posiada na utrzymaniu studiującego syna. Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm. - dalej zwanej p.p.s.a.), prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Instytucja pomocy prawnej jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez same strony. Celem przyznania prawa pomocy jest zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść, miedzy innymi kosztów sądowych (wpisu) czy kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Należy podkreślić, iż co do zasady, prawo pomocy obejmuje osoby nie osiągające żadnych dochodów lub osiągające dochód wybitnie niski, który nie pozwala na uiszczenie kosztów, nawet przy poczynionych oszczędnościach w wydatkach Sygn. akt II SA/Go 440/11 koniecznych. Tak więc przepisy o prawie pomocy mają zastosowanie wyłącznie do osób, które mimo największych starań nie mogą poczynić oszczędności i ponieść kosztów postępowania sądowego. Analiza treści złożonego przez Z.Z. wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie pozwala na stwierdzenie, że wniosek ten wypełnia ustawową przesłankę o której mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Należy podkreślić, że skarżący wraz z żoną z tytułu zatrudnienia osiągają dochód w wysokości 5.253 zł (brutto). W orzecznictwie stwierdza się, że posiadanie przez stronę stałych dochodów w zasadzie wyklucza możliwość zwolnienia od kosztów sądowych (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 marca 2011 r., II GZ 89/11, LEX nr 783930). Należy dodać, że skarżący, wbrew wezwaniu do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy, nie przedłożył zaświadczenia pracodawcy o uzyskiwanych przez jego żonę dochodach. Z.Z. oświadczył, że miesięczne wydatki skarżącego związane z utrzymaniem gospodarstwa domowego i spłatą kredytów wynoszą około 2.000 zł. Z wyciągu z rachunku bankowego wynika, że Z.Z. posiada tzw. debet. W tym kontekście należy wskazać, że fakt spłaty zaciągniętych kredytów nie stanowi jeszcze przesłanki do przyznania prawa pomocy, a sama spłata zobowiązań z tytułu tychże kredytów nie korzysta z pierwszeństwa zaspokojenia przed należnościami publicznoprawnymi. Zaciągnięte przez stronę kredyty świadczą o jej zdolnościach płatniczych (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 11 czerwca 2010 r., II SA/Kr 514/10, LEX nr 784847). Wnioskodawca nie wykazał także nadzwyczajnych okoliczności, które w jednoznaczny sposób wpływałyby na pogorszenie, związanej z dochodami, sytuacji bytowej jego rodziny. Zważyć również trzeba, że wpis od skargi nie jest wysoki -wynosi 200 zł. W literaturze przedmiotu trafnie podkreśla się, iż prawo pomocy ma służyć najuboższym, to jest podmiotom, dla których konieczność ponoszenia kosztów związanych z postępowaniem sądowym oznaczałaby faktyczne ograniczenie lub pozbawienie prawa do sądu (zob. H.Knysiak-Molczyk, Przesłanki przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Przegląd Prawa Publicznego 2007, nr 4, s. 36-39). Tytułem przykładu można wymienić osoby bezrobotne, Sygn. akt II SA/Go 440/11 4 korzystające z pomocy społecznej czy otrzymujące bardzo niskie świadczenia emerytalno-rentowe W konkluzji należy stwierdzić, że wniosek Z.Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie jest uzasadniony. Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia.