II SA/Go 442/16

Dnia 17 sierpnia 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek po rozpoznaniu w dniu 17 sierpnia 2016 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi L.B. na decyzję Samorządowego Kolegium odwoławczego z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie odmowy dokonania wpisu potwierdzającego uzyskanie kwalifikacji zawodowej na skutek wniosku skarżącego o uzupełnienie wyroku z dnia 6 lipca 2016 r., sygn. akt II SA/Go 442/16 w zakresie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych p o s t a n a w i a: uzupełnić wyrok z dnia 6 lipca 2016 r., sygn. akt II SA/Go 442/16 w ten sposób, że w sentencji wyroku dodać pkt II w brzmieniu: "zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz L.B. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem kosztów zastępstwa procesowego oraz 17 (siedemnaście) złotych tytułem opłaty skarbowej uiszczonej od złożonego dokumentu pełnomocnictwa". Pismem z dnia [...] kwietnia 2016r. L.B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2016r. nr [...] w przedmiocie odmowy dokonania wpisu potwierdzającego uzyskanie kwalifikacji zawodowej. W skardze zawarł wniosek o zasądzenie od organu na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Dnia 16 czerwca 2016 r. skarżącemu doręczono zawiadomienie o terminie rozprawy wyznaczonym na dzień 6 lipca 2016 r., zawierające m.in. pouczenie o treści art. 210 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej w skrócie ppsa) Kolejnym pismem z dnia [...] czerwca 2016 r. ustanowiony przez skarżącego w charakterze pełnomocnika adwokat S.Z. zgłosił swój udział w toczącym się postępowaniu sądowym. Wyrokiem z dnia 6 lipca 2016 r., sygn. akt II SA/Go 442/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp., po rozpoznaniu skargi L.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2016 r. nr [...], uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia [...] stycznia 2016 r. znak [...]. Wyrokując w niniejszej sprawie, wskutek przeoczenia Sąd nie rozpoznał zawartego w skardze wniosku L.B. o zwrot kosztów postępowania – o czym Sąd wspomniał zarówno w końcowym fragmencie doręczonego pełnomocnikowi skarżącego w dniu 27 lipca 2016 r. uzasadnienia wyroku, jak i poinformował bezpośrednio skarżącego osobnym pismem, doręczonym również dnia 27 lipca 2016 r. Wnioskiem z dnia [...] lipca 2016r. pełnomocnik L.B. zwrócił się o uzupełnienie wyroku z dnia 6 lipca 2016 r. poprzez zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 157 § 1 ppsa strona może w ciągu czternastu dni od doręczenia wyroku z urzędu – a gdy wyroku nie doręcza się stronie od dnia ogłoszenia – zgłosić wniosek o uzupełnienie wyroku, jeżeli sąd nie orzekł o całości skargi albo nie zamieścił w wyroku dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy powinien był zamieścić z urzędu. Wniosek o uzupełnienie wyroku co do zwrotu kosztów sąd może rozpoznać na posiedzeniu niejawnym (art. 157 § 2 ppsa). Orzeczenie uzupełniające wyrok zapada w formie wyroku, chyba że uzupełnienie dotyczy wyłącznie kosztów (art. 157 § 3 ppsa). W rozpatrywanej sprawie wniosek o uzupełnienie wyroku został złożony w powołanym wyżej terminie, co umożliwiło jego merytoryczne rozpoznanie. Odpis wyroku z uzasadnieniem doręczono bowiem pełnomocnikowi strony dnia 27 lipca 2016 r. (k. 68 akt sądowych), natomiast wniosek ten został złożony drogą pocztową dnia 29 lipca 2016 r. (k. 64 akt sądowych). W myśl art. 200 ppsa, w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Do niezbędnych kosztów postępowania prowadzonego przez stronę osobiście lub przez pełnomocnika, który nie jest adwokatem lub radcą prawnym, zalicza się poniesione przez stronę koszty sądowe, koszty przejazdów do sądu strony lub pełnomocnika oraz równowartość zarobku lub dochodu utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie (art. 205 § 1 ppsa). Natomiast do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego zalicza się ich wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony (art. 205 § 2 ppsa). Z kolei w myśl art. 210 § 1 ppsa strona traci uprawnienie do żądania zwrotu kosztów, jeżeli najpóźniej przed zamknięciem rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie orzeczenia nie zgłosi wniosku o przyznanie należnych kosztów. Stronę działającą bez adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego sąd powinien pouczyć o skutkach niezgłoszenia wniosku w powyższym terminie. Skarżący dochował tego wymogu, bowiem wniosek o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania został zawarty już w skardze (k. 4 akt sądowych). Wnosząc w niniejszej sprawie skargę L.B. działał osobiście, nie będąc reprezentowanym przez profesjonalnego pełnomocnika, który został ustanowiony już w toku postępowania i zgłosił swój udział pismem z dnia [...] czerwca 2016 r. (k. 26 akt sądowych). W chwili wniesienia skargi żądanie zwrotu kosztów postępowania nie obejmowało zatem kosztów zastępstwa procesowego, które powstały dopiero z chwilą ustanowienia przez skarżącego pełnomocnika. W orzecznictwie sądowym wskazuje się, iż żądanie zwrotu kosztów może mieć postać spisu kosztów lub wniosku o przyznanie kosztów według norm przepisanych, a więc prawa obowiązującego, regulujących wysokość kosztów sądowych czy wynagrodzeń pełnomocników procesowych. Żądanie to można zgłosić sądowi na piśmie albo zgłosić ustnie do protokołu (postanowienie NSA z 14 września 2010 r., I OSK 1077/09, baza orzeczeń nsa.gov.pl). Dodatkowo wskazuje się, iż w sytuacji, gdy nie wskazano wysokości żądanych kosztów oraz nie odwołano się do przepisów, sąd orzekający w sprawie winien orzec na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z odpowiednim rozporządzeniem regulującym wysokość wynagrodzeń należnych profesjonalnym pełnomocnikom, a zatem orzec w przedmiocie kosztów sądowych (wpis), wynagrodzenia pełnomocnika i kosztów udzielonego pełnomocnictwa (postanowienie NSA z 27 lutego 2009 r., II OZ 168/09). Tym bardziej zatem, gdy strona wnosząc o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania powołała się na przepisy prawa czyli tzw. "normy przepisane" (co jest zwrotem ogólnie przyjętym i jednoznacznie rozumianym w pismach procesowych), nie ulega wątpliwości, iż zgłoszone żądanie zwrotu kosztów obejmuje wszystkie prawem przewidziane koszty, aktualne na chwilę zamknięcia rozprawy. Odrębną kwestią jest natomiast wysokość wynagrodzenia pełnomocnika. W myśl bowiem art. 206 ppsa sąd może w uzasadnionych przypadkach odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości lub w części, w szczególności jeżeli skarga została uwzględniona w części niewspółmiernej w stosunku do wartości przedmiotu sporu ustalonej w celu pobrania wpisu. Przyjmuje się, że przesłanka częściowego uwzględnienia skargi wskazana w art. 206 ppsa jest spełniona także w przypadku, gdy sąd uzna skargę za zasadną (zaskarżony akt za wadliwy w stopniu uzasadniającym usunięcie go z obrotu prawnego), choć z całkowicie innych przyczyn niż podniesione w skardze (m.in. wyrok WSA w Łodzi z 7 lipca 2010 r., I SA/Łd 437/10). Podobna sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie, przyczyny uwzględnienia skargi zostały szczegółowo opisane w uzasadnieniu wydanego w niniejszej sprawie wyroku z dnia 6 lipca 2016 r. Ponadto pełnomocnik skarżącego, poza złożeniem pisma procesowego z dnia [...] czerwca 2016 r., zawierającego jedynie oświadczenie o zgłoszeniu swego udziału w sprawie oraz złożeniem wniosku z dnia [...] lipca 2016 r. o uzupełnienie wyroku w zakresie orzeczenia o kosztach postępowania, nie wykazał w sprawie jakiejkolwiek innej aktywności. Z tych właśnie przyczyn Sąd na podstawie art. 206 ppsa dokonał miarkowania zasądzonych kosztów w zakresie kosztów zastępstwa procesowego strony, przyznając z tego tytułu połowę kwoty przewidzianej w § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800), tzn. 240 zł. Dodatkowo zwrotem kosztów postępowania objęto uiszczony przez skarżącego wpis od skargi w kwocie 200 zł, na podstawie § 2 ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193), a także uiszczoną opłatę skarbową od złożonego dokumentu pełnomocnictwa w kwocie 17 zł. W świetle powyższych okoliczności, na podstawie art. 157 § 1 ppsa w związku z art. 200, art. 205 § 2, art. 206 ppsa oraz w związku z powołanymi wyżej przepisami rozporządzeń, orzeczono jak na wstępie.