II SA/Go 443/16

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2016-09-08

Skład orzekający: Adam Jutrzenka – Trzebiatowski, Krzysztof Dziedzic, Michał Ruszyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia może być skuteczne, jeśli nie zostało doręczone wraz z tytułem wykonawczym lub po jego doręczeniu?
Ratio decidendi
Postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, będące decyzją o zastosowaniu środka egzekucyjnego, nie może być wydane i skuteczne, jeśli nie zostało doręczone wraz z tytułem wykonawczym lub po jego doręczeniu. Doręczenie samego postanowienia bez tytułu wykonawczego jest wadliwe i skutkuje tym, że termin do wniesienia zażalenia należy liczyć od daty doręczenia postanowienia wraz z tytułem wykonawczym.
Stan faktyczny
Prezydent Miasta wystawił tytuł wykonawczy przeciwko T.G. z powodu niewykonania obowiązku zwrotu prawa jazdy i nałożył na niego grzywnę w wysokości 9.000,00 zł. Postanowienie o nałożeniu grzywny zostało zwrócone nadawcy po dwukrotnym awizowaniu. Następnie zostało wysłane ponownie wraz z tytułem wykonawczym, co T.G. odebrał osobiście. T.G. wniósł zażalenie, które Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało za wniesione po terminie, błędnie przyjmując datę doręczenia zastępczego samego postanowienia o grzywnie. T.G. zaskarżył postanowienie SKO do WSA, twierdząc, że jego zażalenie było wniesione w terminie.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego i zasądził od SKO na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Jutrzenka – Trzebiatowski Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic (spr.) Sędzia WSA Michał Ruszyński Protokolant st. sekr. sąd. Agata Przybyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 września 2016 r. sprawy ze skargi T.G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego T.G. kwotę 100 (sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W dniu [...] grudnia 2015r. Prezydent Miasta wystawił tytuł wykonawczy nr [...] przeciwko zobowiązanemu T.G. z uwagi na niewykonanie obowiązku zwrotu prawa jazdy. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2015 r., nr [...], organ nałożył na T.G. grzywnę w wysokości 9.000,00 zł w związku z niewykonaniem tego obowiązku. Powyższe postanowienie wysłane zostało na adres zamieszkania T.G., a przesyłka po dwukrotnym awizowaniu została zwrócona nadawcy. Następnie postanowienie z dnia [...] grudnia 2015r. Prezydent Miasta wysłał skarżącemu ponownie, tym razem wraz z ww. tytułem wykonawczym. Przesyłkę tą T.G. odebrał osobiście w dniu 21 stycznia 2016r. W dniu 25 stycznia 2016 r. T.G. wniósł zażalenie na postanowienie o nałożeniu grzywny. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. Kolegium stwierdziło, że zaskarżone postanowienie zostało prawidłowo doręczone stronie w sposób zastępczy w dniu 4 stycznia 2016 r., a zatem termin do wniesienia zażalenia upłynął z dniem 11 stycznia 2016r. Skargę na postanowienie Kolegium wniósł T.G. twierdząc, iż postanowienie odebrał osobiście w dniu 21 stycznia 2016r. i tym samym złożone przez niego w dniu 25 stycznia 2016r. zażalenie było wniesione w terminie. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko. Jednocześnie organ odwoławczy stwierdził, iż kolejne doręczenie postanowienia z dnia [...] grudnia 2015r. dokonane w dniu 21 stycznia 2016r. nie uchylało skutków doręczenia dokonanego w sposób zastępczy i nie miało znaczenia dla oceny zachowania terminu do wniesienia zażalenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2014r., poz. 1647. ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U 2016.718 , powoływanej dalej jako p.p.s.a.) wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia wykazało, że skarga zasługuje na uwzględnienie, z przyczyn innych niż w niej wskazane, albowiem w ocenie Sądu naruszone zostały przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem kontroli było postanowienie z dnia [...] lutego 2016r. Samorządowego Kolegium Odwoławczego stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Prezydenta Miasta z dnia [...] grudnia 2016r. w sprawie nałożenia na T.G. grzywny w związku z niewykonaniem przez stronę obowiązku zwrotu prawa jazdy. Grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego. Grzywnę nakłada się również, jeżeli nie jest celowe zastosowanie innego środka egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - art. 119 § 1 i 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014 r. poz.1619 z późn. zm., dalej powoływanej jako u.p.e.a.). Jeżeli ma być wszczęta egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym, z zastosowaniem środka egzekucyjnego w postaci grzywny w celu przymuszenia, to wówczas organ egzekucyjny doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego zgodnie z art. 32 u.p.e.a. oraz wydane przez siebie postanowienie o nałożeniu grzywny (art. 122 § 1 pkt 1 i 2 u.p.e.a.). Jeżeli odpis tytułu został już wcześniej doręczony (art. 32 u.p.e.a), a więc egzekucja była wcześniej wszczęta, to organ egzekucyjny doręcza tylko postanowienie o nałożeniu grzywny. Z powyższych przepisów wynika, że niedopuszczalne jest doręczenie postanowienia o nałożeniu grzywny bez równoczesnego lub uprzedniego doręczenia zobowiązanemu tytułu wykonawczego. Postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia jest decyzją organu egzekucyjnego o zastosowaniu środka egzekucyjnego i nie może być wydane, jeżeli organ egzekucyjny nie dysponuje tytułem wykonawczym, to znaczy, jeżeli tytuł nie został wystawiony, albo został wystawiony, ale nie przedstawiono go organowi egzekucyjnemu z wnioskiem o wszczęcie egzekucji lub w uzupełnieniu tego wniosku na podstawie art. 64 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016r., poz. 23 – dalej jako k.p.a.) w związku z art. 18 u.p.e.a. Tytuł wykonawczy nie jest aktem administracyjnym organu egzekucyjnego, lecz dokumentem urzędowym wystawionym przez wierzyciela niezbędnym do wszczęcia i prowadzenia egzekucji administracyjnej, a także niezbędnym do niektórych czynności i aktów organu egzekucyjnego w ramach postępowania egzekucyjnego przed wszczęciem egzekucji. Tytuł wykonawczy jako dokument urzędowy stwierdza bowiem istnienie, wymagalność i zakres obowiązku, który ma być egzekwowany (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 16 stycznia 2014r., sygn. akt III SA/Lu 667/13, opubl. Lex nr 521596453). W okolicznościach rozpoznawanej sprawy Kolegium stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia zażalenia błędnie biorąc pod uwagę datę doręczenia skarżącemu samego postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia(doręczenie to nastąpiło w dniu 4 stycznia 2016r. - w trybie zastępczym art. 44 k.p.a.), bez doręczonego równocześnie lub uprzednio tytułu wykonawczego. Tymczasem postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia wraz z tytułem wykonawczym zostało doręczone skarżącemu w dniu 21 stycznia 2016r. i dopiero od tego doręczenia należy liczyć siedmiodniowy termin do wniesienia zażalenia zgodnie z art. 141 § 2 k.p.a. Tym samym zażalenie T.G. złożone w dniu 25 stycznia 2016r. zostało wniesione z zachowaniem terminu. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło