II SA/Go 449/06
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2006-08-30
Skład orzekający: Grażyna Staniszewska, Anna Juszczyk – Wiśniewska, Michał Ruszyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała Rady Gminy w sprawie Statutu Sołectwa, która nie określa zakresu zadań przekazywanych jednostce przez gminę oraz sposobu ich realizacji, stanowi istotne naruszenie prawa, uzasadniające stwierdzenie jej nieważności przez organ nadzoru?Ratio decidendi
Uchwała Rady Gminy w sprawie Statutu Sołectwa, która nie określa zakresu zadań przekazywanych jednostce przez gminę oraz sposobu ich realizacji, stanowi istotne naruszenie prawa materialnego. Brak tych obligatoryjnych elementów, wynikających z art. 35 ust. 3 pkt 4 ustawy o samorządzie gminnym, uzasadnia stwierdzenie nieważności takiej uchwały przez organ nadzoru.Stan faktyczny
Rada Gminy podjęła uchwałę w sprawie Statutu Sołectwa. Wojewoda stwierdził nieważność tej uchwały, zarzucając istotne naruszenie art. 35 ust. 3 pkt 4 ustawy o samorządzie gminnym, ponieważ statut nie określał zakresu zadań przekazywanych sołectwu przez gminę ani sposobu ich realizacji. Rada Gminy wniosła skargę do WSA, twierdząc, że statut zawierał wymagane regulacje i nie doszło do istotnego naruszenia prawa.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Rady Gminy na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska, Sędziowie Asesor WSA Anna Juszczyk – Wiśniewska, Asesor WSA Michał Ruszyński (spr.), Protokolant Aleksandra Stankowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 sierpnia 2006 r. przy udziale sprawy ze skargi Rady Gminy na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie statutu sołectwa oddala skargę
Wojewoda działając na podstawie art. 91 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), rozstrzygnięciem nadzorczym z [...] czerwca 2006r. Nr [...] stwierdził nieważność uchwały Nr [...] Rady Gminy z [...] kwietnia 2006r. w sprawie Statutu Sołectwa.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewoda wyjaśnił, że po dokonaniu analizy prawnej aktu stwierdził, że podejmując uchwałę Rada Gminy istotnie naruszyła art. 35 ust. 3 pkt 4 ustawy z 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym. Organ nadzoru wskazał, że przepis ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym zawiera wyliczenie zagadnień, które statut jednostki organizacyjnej powinien określać w szczególności. Z brzmienia tego przepisu wynika, że sprawy określone w pkt 1-5 stanowią obligatoryjne elementy każdego uchwalanego przez radę gminy statutu jednostki pomocniczej. Organ podał, że w statucie Sołectwa nie uregulowano wymaganego ustawowo zakresu zadań przekazywanych jednostce przez gminę oraz sposobu ich realizacji. W ocenie organu nadzoru uchwalenie statutu jednostki pomocniczej gminy, który nie zawiera wszystkich kwestii wskazanych w art. 35 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym stanowi istotne naruszenie tego przepisu, jak również reguł tworzenia prawa zawartych w rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z 20 czerwca 2002r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (Dz.U. z 2002r. Nr 100, poz. 908), które na mocy § 143 stosuje rada gminy odpowiednio przy tworzeniu aktów prawa miejscowego. W myśl § 135 w związku z § 143 rozporządzenia w uchwale stanowiącej akt prawa miejscowego zamieszczane są przepisy prawne regulujące wyłącznie sprawy z zakresu przekazanego upoważnienia do regulowania określonych spraw oraz sprawy należące do zadań lub kompetencji danego organu.
Z powyższym rozstrzygnięciem nadzorczym nie zgodziła się Rada Gminy i złożyła na nie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim, wnosząc o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia. W ocenie skarżącej brak było podstaw prawnych do stwierdzenia przez organ nadzoru nieważności uchwały Rady Gminy z [...] kwietnia 2006r. w sprawie Statutu Sołectwa, albowiem nie nastąpiło zarzucane w rozstrzygnięciu nadzorczym istotne naruszenie prawa. Skarżąca przypomniała, że według art. 91 ustawy o samorządzie gminnym uchwała organu gminy sprzeczna z prawem jest nieważna, a w przypadku nie istotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały, ograniczając się do wskazania, że uchwałę wydano z naruszeniem prawa. Skarżąca wskazała ponadto, że rozstrzygnięcie nadzorcze powinno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne, a przepisy kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się odpowiednio. W świetle powyższego organ nadzoru powinien ustalić stan faktyczny zgodnie z rzeczywistością i w tak ustalonym stanie faktycznym wykazać istotne naruszenie prawa w uchwale organu gminy. W ocenie skarżącej powyższych przesłanek zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze nie spełnia. Wbrew bowiem zarzutom zawartym w rozstrzygnięciu nadzorczym w Statucie Sołectwa uregulowano zakres zadań przekazywanych jednostce przez Gminę oraz sposób ich realizacji. Przedmiotowych spraw dotyczą uregulowania § 4 Statutu, które według skarżącej stanowią wypełnienie upoważnienia ustawowego, określonego w art. 35 ust. 3 pkt 4 ustawy o samorządzie gminnym.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o oddalenie skargi podtrzymując argumenty podniesione w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zarzuty i argumenty skargi nie podważają legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego, dlatego też skarga podlega oddaleniu.
Zgodnie z art. 35 ust. 3 pkt 4 ustawy z 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), statut jednostki pomocniczej gminy określa zakres zadań przekazywanych jednostce przez gminę oraz sposób ich realizacji. Gmina może przekazywać jednostce pomocniczej (w niniejszej sprawie sołectwu) zadania, które zgodnie z przepisami ustawy o samorządzie gminnym (art. 7) należą do jej kompetencji.
Wbrew twierdzeniu skarżącej uchwała Rady Gminy z [...] kwietnia 2006r. w sprawie Statutu Sołectwa w § 4 nie określa zakresu zadań przekazywanych jednostce pomocniczej przez gminę oraz sposobu ich realizacji. Jak wynika bowiem z tego paragrafu został w nim określony zakres działania i zadania Sołectwa. W paragrafie tym wskazano, że do zakresu działania Sołectwa należą wszystkie sprawy publiczne Sołectwa nie zastrzeżone ustawami i statutem gminy na rzecz organów gminy, organów rządowej administracji ogólnej i innych podmiotów, a w szczególności :
1) zarządzanie i korzystanie z mienia komunalnego przekazanego przez Radę Gminy, rozporządzanie dochodami z tego źródła oraz rozporządzanie środkami wydzielonymi
z budżetu na zasadach określonych w statucie,
2) opiniowanie projektów uchwał Rady Gminy w sprawach o podstawowym znaczeniu dla mieszkańców Sołectwa,
3) występowanie do Rady Gminy o rozpatrzenie spraw publicznych Sołectwa i podjęcie odpowiednich uchwał,
4) współpraca z radnymi, którzy kandydowali z terenu Sołectwa,
5) organizowanie przez mieszkańców Sołectwa wspólnych prac na rzecz miejsca zamieszkania,
6) tworzenie pomocy sąsiedzkiej,
7) sprawowanie kontroli społecznej, wypowiadanie się w sprawach działalności jednostek organizacyjnych działających w Sołectwie,
8) podejmowanie uchwał w sprawach Sołectwa w ramach przyznanych kompetencji.
Odnosząc się do pkt 1 § 4 Statutu, w którym określono, że do zadań sołectwa należy zarządzanie i korzystanie z mienia komunalnego, należy wskazać, że zgodnie z art. 48 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, uprawnienie do zarządzania mieniem komunalnym (którego zakres określa statut tej jednostki), uprawnienie do korzystania z tego mienia, oraz rozporządzanie dochodami z tego źródła, są zadaniami jednostki pomocniczej wynikającymi wprost z przepisów ustawy, które nie są odrębnymi uprawnieniami przekazywanymi jednostce pomocniczej przez gminę. Również określone w pkt 2-8 § 4 Statutu zadania są to wyłączne zadania sołectwa, które nie są przekazywane przez gminę.
Określenie w statucie jednostki pomocniczej gminy elementów określonych w art. 35 ust. 3 pkt 1-5, a więc również określenie zakresu zadań przekazywanych jednostce przez gminę oraz sposób ich realizacji ma charakter obligatoryjny. Sąd podziela stanowisko organu nadzoru, że przedmiotowa uchwała w sprawie Statutu Sołectwa Lubomyśl nie zawiera tych elementów. Brak ten stanowi o istotnym naruszeniu prawa materialnego.
Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
A. Juszczyk-Wiśniewska G. Staniszewska M. Ruszyński
II SA/Go 449/06
ZARZĄDZENIE
Odpis wyroku z uzasadnieniem doręczyć skarżącemu z pouczeniem o skardze kasacyjnej.
As. WSA Michał Ruszyński
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło