II SA/Go 453/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Sędziowie Sędzia WSA Michał Ruszyński Sędzia WSA Jarosław Piątek (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 8 września 2021 r. sprawy ze skargi R.J-M. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...]r., znak: [...] w przedmiocie odmowy prawa do zwolnienia z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...]. W dniu 2 stycznia 2021 r. R. J-M. złożyła do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek dla płatników w określonych branżach (RDZ-B6) za listopad 2020 r. Wskazała we wniosku, że prowadziła na dzień 30 września 2020 r. jako przeważającą działalność oznaczoną kodem PKD 56.29.Z oraz iż przychód uzyskany w miesiącu kalendarzowym, za który składa wniosek był niższy o co najmniej 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w tym samym miesiącu kalendarzowym w 2019 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych wydał w dniu [...] lutego 2021 r. decyzję nr [...], którą na podstawie art. 31zq ust. 7 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842, ze zm., dalej: ustawa o COVID) w związku z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 266 ze zm.), odmówił przyznania stronie prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od dnia [...] listopada 2020 r. do dnia [...] listopada 2020 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 31zo ust. 10 ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVlD-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, płatnikowi składek prowadzącemu na dzień 30 września 2020 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności kodami 47.71.Z, 47.72.Z, 47.81.Z, 47.82.Z, 47.89.Z, 49.32.Z, 49.39.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.21.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 59.20.Z, 74.20.Z, 77.21.Z, 79.90.A, 79.90.C, 82.30.Z, 85.51.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85,5Ś.A, 85.59.B, 86.10.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony: uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.1.Z, 90.02.Z, 90.04.Z, 91.02.Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.21.Z, :93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.1.Z, 96.04.Z, przysługuje prawo do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, za okres od 1 listopada 2020 r. do 30 listopada 2020 r., wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za ten okres, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek do dnia 30 czerwca 2020 r. i przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w listopadzie 2020 r. był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w listopadzie 2019 r. Organ stwierdził, że nie został spełniony warunek dotyczący uzyskania przychodu z działalności gospodarczej w listopadzie 2020 r. niższego co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego z tej działalności w listopadzie 2019 r., ponieważ w listopadzie 2019 r. strona nie prowadziła działalności oznaczonej kodem PKD wskazanym we wniosku, tj. PKD 56.29.Z. Pismem z dnia [...] lutego 2021 r. R. J-M. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym wskazała, że spełnia wszystkie kryteria niezbędne do zwolnienia z płatności składek należnych za miesiąc listopad 2020 r. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Zakład Ubezpieczeń Społecznych wydał dnia [...] marca 2021 r. decyzję nr [...], którą utrzymał w mocy swoją poprzednią decyzję z [...] lutego 2021 r. Uzasadniając swoje stanowisko organ podkreślił, że w dniu [...] czerwca 2020 r. R. J-M. dokonała zmiany wpisu w Centralnej Ewidencji i Informacji Gospodarczej, która to zmiana polegała na usunięciu w sekcji przeważające PKD działalności o symbolu 10.85.Z i dodaniu w tej sekcji kodu PKD 56.29.Z. Ponadto w sekcji PKD została dodana działalność o symbolu PKD 56.21.Z. Organ dodał, że jednym z warunków przyznania pomocy w postaci zwolnienia z opłacania należnych składek jest złożenie oświadczenia o uzyskaniu w miesiącu kalendarzowym, za który jest składany wniosek o zwolnienie przychodu z przeważającej działalności niższego co najmniej 40% w stosunku do przychodu uzyskanego z tej działalności w listopadzie 2019 r. w tym samym miesiącu kalendarzowym w roku 2019. Warunek ten nie został potwierdzony jako zgłoszony w CEIDG i GUS w listopadzie 2019 r. (ani jako działalność przeważająca, ani jakakolwiek inna). W konsekwencji oznacza to brak możliwości porównania przychodu za 11/2020 do 11/2019, ponieważ strona nie prowadziła wtedy działalności z PKD wskazanym we wniosku, a zatem brak było możliwości wykazania spadku tego dochodu o co najmniej 40%. R. J-M. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na decyzję organu z [...] marca 2021 r., w której podniosła, że przepis art. 31 ust. 10 ustawy o COVID nie wskazuje, że w listopadzie 2019 r. przychody musiały być również osiągane z działalności o kodzie PKD 56.29.Z. Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji i zwolnienie z opłacania należnych składek za miesiąc listopad 2020 r. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej jako p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (art. 134 § 2 p.p.s.a.). Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym (art. 119 pkt 2 p.p.s.a.). W ocenie Sądu skarga zawiera usprawiedliwione podstawy. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia stanowił przepis art. 31zo ust. 10 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842, ze zm., dalej: ustawa o COVID). Zgodnie z jego treścią na wniosek płatnika składek prowadzącego, na dzień 30 września 2020 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami 47.71.Z, 47.72.Z, 47.81.Z, 47.82.Z, 47.89.Z, 49.32.Z, 49.39.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.21.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 59.20.Z, 74.20.Z, 77.21.Z, 79.90.A, 79.90.C, 82.30.Z, 85.51.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90.02.Z, 90.04.Z, 91.02.Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.21.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.04.Z, zwalnia się z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, za okres od dnia 1 listopada 2020 r. do dnia 30 listopada 2020 r. wykazanych w deklaracji rozliczeniowej złożonej za ten miesiąc, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek do dnia 30 czerwca 2020 r. i przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w listopadzie 2020 r. był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w listopadzie 2019 r. Należy zauważyć, że organ nie zakwestionował podnoszonej przez stronę okoliczności, że jej przychód w listopadzie 2020 r. był co najmniej o 40% niższy aniżeli w listopadzie 2019 r. Zdaniem organu, stronie nie przysługuje jednak zwolnienie ze składek za listopad 2020 r. z tego powodu, że w listopadzie 2019 r. nie prowadziła ona rodzaju działalności oznaczonej podanym we wniosku kodem PKD 56.29.Z i w konsekwencji nie może udokumentować spadku dochodu z tego tytułu. Podkreślenia wymaga, że organ w uzasadnieniu swojej decyzji nie przedstawił toku rozumowania, który doprowadził go do wniosku, że warunkiem uzyskania zwolnienia było to, aby na dzień 30 listopada 2019 r. skarżąca wykonywała przeważającą działalność gospodarczą oznaczoną tym samym kodem PKD, co działalność prowadzona w listopadzie 2020 r. Zdaniem Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę przedstawiona wykładnia art. 31 zo ust. 10 ustawy o COVID jest błędna. Wskazać trzeba, że analizowany przepis nie kreuje warunku, aby przychód uzyskany w listopadzie 2019 r. był również przychodem z "tej samej", tj. kwalifikowanej odpowiednim PKD działalności. Przepis art. 31zo ust. 10 ustawy stanowi o tym, że przychód uzyskany w listopadzie z tej działalności ma być niższy od przychodu uzyskanego w listopadzie 2019 r. W końcowej części tego przepisu ustawodawca nie powtórzył zwrotu "z tej działalności", zatem literalna wykładnia przepisu art. 31zo ust. 10 ustawy o COVID prowadzi do wniosku, że przychód z kwalifikowanej działalności jest przyrównywany do przychodu z działalności w 2019 r. Okoliczność zatem, czy w listopadzie 2019 r. płatnik składek prowadził kwalifikującą go do zwolnienia od składek działalność pozostaje bez znaczenia i jest nadmiernym warunkiem stawianym przez organ, niedającym się wyinterpretować z analizowanego przepisu. Gdyby intencją ustawodawcy było przyrównanie przychodu z działalności kwalifikowanej do przychodu z tego rodzaju działalności w analogicznym okresie roku poprzedzającego, to w końcowej części użyłby zapewne sformułowania "tej działalności", a skoro tego nie uczynił, to nie sposób jest domniemywać, jak wywiódł to organ, istnienia kolejnego warunku przyznania zwolnienia od opłacania składek. Inaczej rzecz ujmując, jeżeli ustawodawca wymaga, aby płatnik składek prowadził na dzień 30 września 2020 r. określony rodzaj działalności i ten wymóg, zgodnie z art. 31zo ust. 10 ustawy, weryfikuje się w oparciu o dane z rejestru REGON, a nie ustanawia takiego obowiązku na inny dzień, to nie można od wnioskodawców wymagać spełnienia dodatkowych, pozaustawowych kryteriów, a do tego w istocie prowadzi interpretacja organu (por. wyroki: WSA w Łodzi z 26 sierpnia 2021 r., III SA/Łd 501/21, WSA w Szczecinie z 15 lipca 2021 r. , I SA/Sz 458/21, wyrok WSA w Bydgoszczy z 25 maja 2021 r., I SA/Bd 175/21 – www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu dokonana przez organ interpretacja jest błędna i w istocie stanowi jego nadinterpretację, w dodatku na niekorzyść strony. Nie można też tracić z pola widzenia także tego, że przepisy ustawy COVID- 19 mają na celu, m.in. łagodzenie społeczno-gospodarczych związanych z występowaniem epidemii COVID-19 przez udzielanie różnego rodzaju wsparcia materialnego wielu podmiotom, w tym przedsiębiorcom. Z powyższych względów Sąd uznał, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisu prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię (art. 31zo ust. 10 ustawy o COVID), które miało istotny wpływ na wynik sprawy. W konsekwencji na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. a w zw. z art. 135 p.p.s.a. należało zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję uchylić. Rozstrzygając sprawę ponownie organ zastosuje się do oceny prawnej wyrażonej w uzasadnieniu niniejszego wyroku (art. 153 p.p.s.a.).