II SA/Go 455/08

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie WIkp. - Jarosław Piątek po rozpoznaniu w dniu 23 grudnia 2008 r. w Gorzowie WIkp. na posiedzeniu niejawnym wniosku K.P. o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od ponoszenia kosztów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. postanowieniem z dnia 18 listopada 2008 r. odrzucił wniosek K.P. w przedmiocie przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego. Na powyższe postanowienie zażalenie złożył skarżący wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że nie poosiada stałego źródła dochodu, utrzymuje się z prac dorywczych i miesięcznie z tego tytułu uzyskuje 500 zł. W uzupełnieniu złożonego wniosku K.P. przedłożył oświadczenie z którego wynika, iż płaci na rzecz swojego dziecka miesięcznie alimenty w kwocie 150 zł oraz decyzję o uznaniu z dniem [...] grudnia 2008 r. za osobę bezrobotną, bez prawa do zasiłku. K.P. oświadczył, że nie posiada rachunków bankowych. Wniosek zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm. -dalej zwanej p.p.s.a.) prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Instytucja pomocy prawnej jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez same strony. Celem przyznania prawa pomocy jest zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść, miedzy innymi kosztów sądowych (wpisu) czy kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Należy podkreślić, iż co do zasady, prawo pomocy obejmuje osoby nie osiągające żadnych dochodów lub osiągające dochód wybitnie niski, który nie pozwala na uiszczenie kosztów, nawet przy poczynionych oszczędnościach w wydatkach koniecznych. Tak więc przepisy o prawie pomocy mają zastosowanie wyłącznie do 3 osób, które mimo największych starań nie mogą poczynić oszczędności i ponieść kosztów postępowania sądowego. Zwraca się także trafnie uwagę w literaturze, iż prawo pomocy ma służyć najuboższym, to jest podmiotom, dla których konieczność ponoszenia kosztów związanych z postępowaniem sądowym oznaczałaby faktyczne ograniczenie lub pozbawienie prawa do sądu (zob. H.Knysiak-Molczyk, Przesłanki przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Przegląd Prawa Publicznego 2007, nr 4, s. 36-39). W niniejszej sprawie fakty podane przez K.P. świadczą o jego trudnej sytuacji materialnej. Skarżący nie posiada stałego źródła dochodu, utrzymuje się z prac dorywczych, z dniem [...] grudnia 2008 r. został zarejestrowany jako osoba bezrobotna, bez prawa do zasiłku. W sprawie nie występują racjonalne przesłanki mogące podważyć wiarygodność oświadczenia K.P. odnośnie ponoszonych wydatków, braku majątku i oszczędności czy przedłożonego oświadczenia o płaceniu przez skarżącego alimentów. W konkluzji należy stwierdzić, że wniosek K.P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym zawiera usprawiedliwione podstawy i dlatego został uwzględniony. Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia.