II SA/Go 458/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz po rozpoznaniu w dniu 8 października 2018r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K.C. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi K.C. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek postanawia odmówić przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 5 września 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim wyrokiem z dnia 5 września 2018 r., sygn. akt II SA/Go 458/18 oddalił skargę K.C. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek. W dniu 26 września 2018r. do tutejszego Sądu wpłynął wniosek K.C. z dnia [...] września 2018r. (data stempla pocztowego) o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia ww. wyroku. W uzasadnieniu skarżący wskazał, iż o treści wyroku dowiedział się 20 września 2018r. podczas rozmowy telefonicznej z pracownikiem sekretariatu Wydziału. W ocenie skarżącego uchybienie terminu nie jest jego winą, bo z uwagi na wiek i stan zdrowia umiał właściwie odczytać otrzymanej korespondencji i zrozumieć pouczenia. K.C. dodał, iż nie rozumie pism formułowanych w języku prawniczym (administracyjnych czy sądowych), nie ma też środków na adwokata, więc nie rozumiał też, że sam musi dzwonić i dowiadywać się jaki jest wyrok. Wraz z powyższym wnioskiem strona nadesłała wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018, poz. 1302), zwanej dalej "p.p.s.a.", czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę lub jej pełnomocnika po upływie terminu jest bezskuteczna. Jeżeli jednak strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu (art. 86 § 1 p.p.s.a.). Należy wskazać, że instytucja przywrócenia uchybionego terminu ma na celu usunięcie ujemnych następstw procesowych wynikłych wskutek uchybienia terminu procesowego, gdy strona nie ponosi winy w uchybieniu. Przywrócenie uchybionego terminu prowadzi do stworzenia sytuacji, w której uchybiony termin dla dokonania określonej czynności w postępowaniu sądowym rozpoczyna swój bieg na nowo. Warunkiem skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu są: brak winy w uchybieniu, powodowanie przez uchybienie terminu dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego, złożenie wniosku o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu oraz równoczesne ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu dokonanie uchybionej czynności procesowej. W piśmie z wnioskiem o przywrócenie terminu należy także uprawdopodobnić okoliczności na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 p.p.s.a). Brak winy po stronie podmiotu dokonującego czy zamierzającego dokonać określoną czynność procesową stanowi konieczną, a jednocześnie podstawową przesłankę przywrócenia terminu. Artykuł 86 § 1 p.p.s.a. nie określa, według jakich kryteriów należy oceniać zachowanie strony. Ocena braku winy została pozostawiona uznaniu sądu. Przedmiotowy wniosek dotyczy przywrócenia stronie skarżącej uchybionego terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 5 września 2018 r. oddalającego skargę K.C. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek. Zgodnie z przepisem art. 141 § 2 p.p.s.a. w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyroku. Nadto w myśl art. 142 § 2 jeżeli uzasadnienie wyroku sporządzone zostało na wniosek strony, odpis wyroku z uzasadnieniem doręcza się tylko tej stronie, która złożyła wniosek. Na podstawie akt sprawy Sąd ustalił, iż wnioskodawca w dniu 1 sierpnia 2018r. (zwrotne potwierdzenie odbioru - k. 25 akt sprawy) odebrał zawiadomienie o terminie rozprawy. W zawiadomieniu tym strona została pouczona, że stawiennictwo na rozprawę nie jest obowiązkowe, ale nie stawienie się na nią nie wstrzymuje rozpoznania sprawy. Ponadto, że stronom nieobecnym na rozprawie nie doręcza się sentencji wyroku, z wyjątkiem strony pozbawionej wolności, która nie jest w postępowaniu reprezentowana przez radcę prawnego bądź adwokata. Jednocześnie wnioskodawca został powiadomiony, że tylko uzasadnienie wyroku uwzględniającego skargę jest doręczane z urzędu, a w przypadku oddalenia skargi jedynie na wniosek złożony w terminie 7 dni od daty ogłoszenia wyroku. Złożenie wniosku po tym terminie jest uznawane za czynność bezskuteczną. W przedmiotowej sprawie termin ten upłynął z dniem 12 września 2018r., a wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku wraz z wnioskiem o jego sporządzenie został wniesiony w dniu 22 września 2018r. (data stempla pocztowego). Potwierdzając odbiór zawiadomienia o rozprawie K.C. potwierdził fakt zaznajomienia się nie tylko z terminem rozprawy, ale także z zawartymi w nim ww. pouczeniami. Skarżący nie dochował ewidentnie należytej staranności i nie zapoznał się dokładnie z treścią zawiadomienia. Skarżący zadzwonił do Sądu celem uzyskania informacji o wyroku aż 15 dni po rozprawie i otrzymał informację, że jej skarga została oddalona. Niedochowanie należytej staranności jest jednym z elementów winy, o której mowa w art. 86 § 1 p.p.s.a. Brak należytej staranności po stronie skarżącej uzasadnia odmowę przywrócenia terminu. Również podeszły wiek czy zły stan zdrowia nie przesądzają o braku winy w uchybieniu terminu (vide postanowienie NSA z dnia 2 października 2007 r. sygn. akt II OZ 872/07). Powołanie się na powyższe okoliczności nie jest równoznaczne z uprawdopodobnieniem, że uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Ponadto biorąc pod uwagę styl i konstrukcję nadsyłanych do Sądu przez skarżącego pism stwierdzić trzeba, że jest osobą, która rozumie pisma urzędowe. Mając na uwadze powyższe okoliczności, po merytorycznym rozpoznaniu wniosku należy uznać, że wnioskodawca nie wykazał, aby uchybienie przedmiotowemu terminowi nie było przez niego zawinione. Z tych powodów Sąd, na podstawie przepisu art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił jak w sentencji.