II SA/Go 462/11

Dnia 28 lipca 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska po rozpoznaniu w dniu 28 lipca 2011 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B.O. na pismo Prezydenta Miasta z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu części opłaty za kartę pojazdu p o s t a n a w i a : 1. odrzucić skargę. 2. zwrócić ze Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. B.O. kwotę 30 (trzydzieści) złotych tytułem zwrotu wpisu sądowego Pismem z dnia [...] kwietnia 2011 r. B.O. wezwał Prezydenta Miasta do zwrotu nienależnie pobranej opłaty za wydanie karty pojazdu marki [...] nr rej. [...], w kwocie 425 zł. Swoje żądanie wywiódł z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006 r., sygn. akt U 6/04, stwierdzającego niezgodność § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. Nr 137, poz. 1310) z art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.) oraz z art. 92 ust. 1 i art. 217 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Pismem z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] Dyrektor Wydziału Komunikacji Urzędu Miasta, działając z upoważnienia Prezydenta Miasta poinformował B.O., że pobrana opłata za wydanie karty pojazdu w kwocie 500 zł była zgodna z obowiązującym w dniu jej wydania stanem prawnym wynikającym z rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. Nr 137, poz. 1310). Zwrot żądanej kwoty może nastąpić po przedłożeniu prawomocnego wyroku sądowego nakazującego wypłatę żądanej kwoty. Pismo to doręczono wnioskodawcy w dniu 27 kwietnia 2011 r. Powyższą odmowę zwrotu części opłaty za wydanie karty pojazdu B.O. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w formie pozwu o zapłatę. Swoje żądanie oparł na przepisach art. 405 i 410 Kodeksu cywilnego oraz wskazanym wyżej wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006 r., sygn. akt U 6/04. Jednocześnie uiścił na rachunek Sądu kwotę 30 zł tytułem wpisu sądowego. W odpowiedzi Prezydent Miasta podniósł, iż jako organ rejestrujący miał prawny obowiązek przestrzegania obowiązujących w dacie pobierania opłaty przepisów prawnych. Pobranie opłaty w niższej kwocie niż określona w ówcześnie obowiązujących przepisach prawa stanowiłoby naruszenie dyscypliny finansów publicznych. Tym samym brak jest podstaw do stwierdzenia, że pobrana opłata była niesłusznie pobrana. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skargę należało odrzucić. Przede wszystkim, z uwagi na sposób zredagowania przez skarżącego pisma, którym zainicjował on postępowanie sądowoadministracyjne, należy zwrócić uwagę, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie rozstrzyga sporów cywilnoprawnych, nie rozpoznaje zatem pozwów o zapłatę. Zakres właściwości rzeczowej sądów administracyjnych został określony w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej w skrócie p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się jednak, że odmowa przez organ dokonujący rejestracji pojazdu zwrotu części opłaty za wydanie karty pojazdu stanowi czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Aby na tego rodzaju czynność organu administracji wnieść skutecznie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, należy uprzednio dopełnić wymogu z art. 52 p.p.s.a. Zgodnie z art. 52 § 1 p.p.s.a. zasadą jest, że skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.). Jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu – w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 p.p.s.a.). Skargę na akt lub czynność, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., można wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. Oznacza to, że przed wniesieniem w niniejszej sprawie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący powinien uprzednio – w terminie czternastu dni od powzięcia wiadomości o odmowie zwrotu części opłaty za wydanie karty pojazdu – wezwać Prezydenta Miasta do usunięcia naruszenia prawa wywołanego powyższą odmową a następnie, w terminie trzydziestu dni od dnia otrzymania odpowiedzi organu na to wezwanie (jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi – w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa) złożyć skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. B.O. odebrał pismo z [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w dniu 27 kwietnia 2011 r. Następnie, w dniu 10 czerwca 2011 r. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego odmowę zwrotu części opłaty za wydanie karty pojazdu. Skarżący nie dochował zatem wynikającego z art. 52 § 3 p.p.s.a. wymogu uprzedniego wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa. Wniesienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargi na akt lub czynność z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., z pominięciem wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa, należy uznać za niewyczerpanie środków zaskarżenia w rozumieniu art. 52 p.p.s.a. Jest to jedna z przyczyn niedopuszczalności skargi, o jakiej mowa w art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. (B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Kraków, wyd. Zakamycze 2006, s. 153), w związku z czym wniesiona skarga nie mogła zostać rozpoznana pod względem merytorycznym i została odrzucona. Na marginesie należy jedynie wspomnieć, że istnieje możliwość wystąpienia do organu, który wydał akt lub czynność wskazane w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., z wnioskiem o przywrócenie terminu do pisemnego wezwania organu o usunięcie naruszenia prawa, w oparciu o art. 58 Kodeksu postępowania administracyjnego. Na temat dopuszczalności takiego wniosku wypowiedział się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w wyroku z dnia 7 kwietnia 2011 r., II SA/Go 65/11 (opubl. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). W świetle powyższych okoliczności, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji. Rozstrzygnięcie w przedmiocie zwrotu kwoty uiszczonej tytułem wpisu sądowego znajduje oparcie w art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego.